Robert Badinter

Robert Badinter
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

30 marca 1928
Paryż

Data i miejsce śmierci

9 lutego 2024
Paryż

Minister sprawiedliwości Francji
Okres

od 23 czerwca 1981
do 19 lutego 1986

Przynależność polityczna

Partia Socjalistyczna

Poprzednik

Maurice Faure

Następca

Michel Crépeau

Odznaczenia

Robert Badinter (ur. 30 marca 1928 w Paryżu, zm. 9 lutego 2024 tamże) – francuski polityk, prawnik i nauczyciel akademicki. Działacz przeciwko karze śmierci. W latach 1981–1986 minister sprawiedliwości, od 1986 do 1995 przewodniczący Rady Konstytucyjnej, senator.

Życiorys

Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Paryskim, magisterium uzyskał na nowojorskim Uniwersytecie Columbia. Doktoryzował się w 1952 na paryskiej uczelni. W 1951 podjął praktykę w zawodzie adwokata, który wykonywał przez 30 lat. Od połowy lat 60. zajmował się także działalnością dydaktyczną, obejmował stanowiska profesorskie m.in. na Université de Picardie (1969) i na Université Panthéon-Sorbonne (1974). W 1994 uzyskał status profesora emeritus.

Zdeklarowany przeciwnik kary śmierci, występował przeciwko niej zwłaszcza od czasu egzekucji jego klienta Rogera Bontemsa w 1972. W 1977 bronił Patricka Henry’ego oskarżonego o morderstwo małego chłopca. W procesie tym koncentrował się na sprzeciwie wobec kary śmierci, jego klient został wówczas skazany na dożywotnie pozbawienie wolności.

Prowadził również działalność polityczną, był związany z Partią Socjalistyczną. W czerwcu 1981 dołączył do drugiego rządu Pierre’a Mauroy, obejmując w nim urząd ministra sprawiedliwości. Sprawował go także w trzecim gabinecie tego premiera i w rządzie Laurenta Fabiusa, pełniąc tę funkcję do lutego 1986. Przy wsparciu socjalistycznego prezydenta François Mitterranda w pierwszym roku urzędowania doprowadził do zmian w prawie karnym, które znosiły karę śmierci.

W marcu 1986 powołany na stanowisko przewodniczącego Rady Konstytucyjnej, które zajmował do marca 1995. W latach 1995–2011 wchodził w skład Senatu.

Życie prywatne

Syn Simona Badintera i Charlotte Rosenberg, besarabskich Żydów, którzy w 1921 uciekli przed pogromami do Francji. Jego ojciec w trakcie II wojny światowej został w 1943 zatrzymany w Lyonie, a następnie deportowano go do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Sobiborze, w którym zginął. Robert Badinter wraz z matką i bratem do czasu wyzwolenia Francji w 1944 ukrywali się na wsi w Sabaudii.

W 1957 zawarł związek małżeński z aktorką Anne Vernon; małżeństwo w połowie lat 60. zakończyło się rozwodem. W 1966 jego drugą żoną została pisarka i filozofka Élisabeth Badinter.

Odznaczenia i wyróżnienia

Publikacje

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Robert Badinter [online], munzinger.de [dostęp 2021-08-01] (niem.).
  2. ↑ Bertrand Le Gendre, Franck Johannès, Robert Badinter, l’ex-avocat et ministre qui a aboli la peine de mort en France, est mort [online], lemonde.fr, 9 lutego 2024 [dostęp 2024-02-09] (fr.).
  3. 1 2 3 Robert Badinter [online], conseil-constitutionnel.fr [dostęp 2021-08-01] (fr.).
  4. 1 2 3 Robert Badinter, franceculture.fr [zarchiwizowane 2021-11-27] (fr.).
  5. 1 2 Curriculum vitae of Robert Badinter, un.org [zarchiwizowane 2003-11-19] (ang.).
  6. 1 2 Robert Badinter [online], senat.fr [dostęp 2021-08-01] (fr.).
  7. ↑ Présidents de la République et Gouvernements sous la Ve République, assemblee-nationale.fr [zarchiwizowane 2017-02-27] (fr.).
  8. ↑ Les grands noms de l'abolition de la peine de mort: Robert Badinter [online], senat.fr [dostęp 2024-02-15] (fr.).
  9. ↑ Benjamin Ivry, Robert Badinter, Defender of Life and Liberty [online], forward.com, 1 lipca 2010 [dostęp 2024-02-15] (ang.).
  10. ↑ Robert Badinter, Idiss, Paryż: Fayard, 2018, s. 217, ISBN 978-2-213-71010-5 (fr.).
  11. ↑ Anne Vernon: L’élégance… A touch of France [online], lesgensducinema.com [dostęp 2021-08-01] (fr.).
  12. ↑ Seznam vyznamenaných [online], hrad.cz [dostęp 2022-02-18] (cz.).
  13. ↑ Siniša Jakov Marusić, Hungarian PM Gets Macedonia’s Top Award [online], balkaninsight.com, 6 grudnia 2013 [dostęp 2019-11-23] (ang.).
  14. ↑ ДОДЕЛЕНИ ОДЛИКУВАЊА ОД ПРЕТСЕДАТЕЛОТ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, БРАНКО ЦРВЕНКОВСКИ (2004–2009) [online], pretsedatel.mk, marzec 2020 [dostęp 2024-03-22] (mac.).
  15. ↑ Professor Honoris Causa and Doctor Honoris Causa at Ss. Cyril and Methodius University [online], archive.ukim.edu.mk [dostęp 2025-12-08] (ang.).
  16. ↑ Počasni doktori Sveučilišta u Zagrebu 1913. – 2013. Honorary Doctors of the University of Zagreb 1913–2013 [online], unizg.hr [dostęp 2025-12-08] (chorw. • ang.).