Roman Ger

Roman Jerzy Ger
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

8 listopada 1945
Katowice

Data śmierci

20 sierpnia 2025

profesor nauk matematycznych
Specjalność: równania i nierówności funkcyjne
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1971 – matematyka
Uniwersytet Śląski w Katowicach

Habilitacja

30 listopada 1976 – matematyka
Uniwersytet Śląski w Katowicach

Profesura

19 kwietnia 1990

Uczelnia

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Okres zatrudn.

1968–2018, 2020–2022

Roman Jerzy Ger (ur. 8 listopada 1945 w Katowicach, zm. 20 sierpnia 2025) – polski matematyk, profesor nauk matematycznych, specjalista w zakresie równań i nierówności funkcyjnych. Wieloletni pracownik Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, jego prorektor do spraw nauczania w latach 1990–1992 i dyrektor Instytutu Matematyki w latach 2008–2012.

Życiorys

W 1963 ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Katowicach. Studiował matematykę w katowickiej Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego, uzyskując w 1968 magisterium. W 1971 otrzymał na Uniwersytecie Śląskim stopień doktora nauk matematycznych; promotorem jego rozprawy był Marek Kuczma. Habilitował się na tej uczelni 30 listopada 1976. Tytuł naukowy profesora otrzymał 19 kwietnia 1990.

Pracę na Uniwersytecie Śląskim rozpoczął w 1968. Był tam zatrudniony do 2018, a następnie w latach 2020–2022; w latach 1996–2018 zajmował stanowisko profesora zwyczajnego. W latach 1987–2016 kierował Zakładem Równań Funkcyjnych. Pełnił funkcje prorektora do spraw nauczania (1990–1992), zastępcy dyrektora Instytutu Matematyki do spraw naukowych (2005–2008) oraz dyrektora tego instytutu (2008–2012).

Był także zatrudniony w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie, następnie Akademii im. Jana Długosza (1981–1987 i 1991–2010), na Politechnice Śląskiej (1988–1991) oraz w Instytucie Kształcenia Nauczycieli i Badań Oświatowych w Katowicach (1978–1980). W uczelni częstochowskiej kierował Zakładem Równań Funkcyjnych i był wicedyrektorem Instytutu Matematyki.

Należał do założycieli Klubu Inteligencji Katolickiej w Katowicach. W latach 80. XX wieku działał w NSZZ „Solidarność”.

Zmarł 20 sierpnia 2025. Jego prochy złożono na cmentarzu przy ul. Mieszka I w Katowicach.

Działalność naukowa i organizacyjna

Zajmował się teorią równań i nierówności funkcyjnych, w szczególności własnościami funkcji addytywnych, wypukłością Jensena i wypukłością wyższych rzędów, funkcjami wielomianowymi oraz stabilnością równań w sensie Hyersa–Ulama. Badał rozwiązania przy słabych założeniach regularności, równania warunkowe i spełniane prawie wszędzie, a także równania na ograniczonych dziedzinach.

Wspólnie z Peterem Šemrlem badał stabilność równania wykładniczego. Z Romanem Badorą i Zsoltem Pálesem zajmował się addytywnymi selekcjami odwzorowań wielowartościowych oraz ich zastosowaniami do stabilności równania Cauchy’ego. Wraz z Kazimierzem Nikodemem wprowadził i badał pojęcie funkcji silnie wypukłych wyższych rzędów. Z Jolantą Misiewicz i Jackiem Wesołowskim badał równanie Olkina–Bakera związane z charakteryzacją rozkładu gamma w twierdzeniu Lukacsa.

Jego nazwisko pojawia się w literaturze matematycznej w określeniach „addytywność Gera” (Ger’s additivity) oraz „stabilność w sensie Gera” (Ger stability). Był autorem lub współautorem ponad 120 prac naukowych. Wraz z Markiem Kuczmą i Bogdanem Choczewskim napisał monografię Iterative Functional Equations, wydaną w 1990 przez Cambridge University Press.

W latach 1984–2000 prowadził seminarium z równań funkcyjnych założone przez Marka Kuczmę. Utworzył również własne seminarium z równań i nierówności funkcyjnych. Był inicjatorem i współorganizatorem polsko-węgierskich seminariów zimowych z tej dziedziny, odbywających się od 2001. W latach 2004–2017 przewodniczył komitetowi naukowemu międzynarodowych sympozjów z równań funkcyjnych (International Symposia on Functional Equations, ISFE).

W latach 1986–1990 był prezesem Oddziału Górnośląskiego Polskiego Towarzystwa Matematycznego, a w latach 1993–2012 członkiem Komitetu Matematyki PAN. Należał także do Komisji Nauk Matematycznych Polskiej Akademii Umiejętności w Katowicach. Zasiadał w komitetach redakcyjnych m.in. „Annales Mathematicae Silesianae”, „Aequationes Mathematicae”, „Commentationes Mathematicae” i „Journal of Inequalities and Applications”.

Wypromowani doktorzy

Był promotorem piętnaściorga doktorów:

Wybrane publikacje

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

  1. 1 2 Kto jest kim w województwie katowickim ’98, wyd. 2, Katowice 1998, s. 121.
  2. 1 2 3 4 5 20 sierpnia 2025 r. zmarł śp. Prof. dr hab. Roman Ger [online], Uniwersytet Śląski w Katowicach, 21 sierpnia 2025 [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  3. 1 2 3 4 Maciej Sablik, Roman Ger, 70 years of a mathematician’s adventurous life, „Aequationes Mathematicae”, 90 (1), 2016, s. 1–5, DOI: 10.1007/s00010-016-0408-0 (ang.).
  4. 1 2 Krótkie informacje, „Wiadomości Matematyczne”, 29, 1992, s. 284 [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 prof. dr hab. Roman Ger [online], Instytut Matematyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  6. 1 2 3 4 5 6 Prof. Roman Ger [online], Uniwersytet Śląski w Katowicach [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  7. ↑ In memoriam [online], Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  8. 1 2 3 4 Maciej Sablik, Matematyk z wyobraźnią poety [online], nr 4 (334), Gazeta Uniwersytecka UŚ, styczeń 2026 [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  9. ↑ Roman Ger, Peter Šemrl, The stability of the exponential equation, „Proceedings of the American Mathematical Society”, 124 (3), 1996, s. 779–787, DOI: 10.1090/S0002-9939-96-03031-6 (ang.).
  10. ↑ Roman Badora, Roman Ger, Zsolt Páles, Additive selections and the stability of the Cauchy functional equation, „The ANZIAM Journal”, 44 (3), 2003, s. 323–337, DOI: 10.1017/S1446181100008051 (ang.).
  11. ↑ Roman Ger, Kazimierz Nikodem, Strongly convex functions of higher order, „Nonlinear Analysis: Theory, Methods & Applications”, 74 (2), 2011, s. 661–665, DOI: 10.1016/j.na.2010.09.021 (ang.).
  12. ↑ Roman Ger, Jolanta Misiewicz, Jacek Wesołowski, The Lukacs theorem and the Olkin–Baker equation, „Journal of Mathematical Analysis and Applications”, 399 (2), 2013, s. 599–607, DOI: 10.1016/j.jmaa.2012.10.034 (ang.).
  13. ↑ Marek Kuczma, Bogdan Choczewski, Roman Ger, Iterative Functional Equations, t. 32, Cambridge: Cambridge University Press, 1990 (Encyclopedia of Mathematics and its Applications), DOI: 10.1017/CBO9781139086639, ISBN 978-0-521-35561-2 (ang.).
  14. ↑ Stacja Naukowa PAU w Katowicach [online], Polska Akademia Umiejętności [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  15. ↑ Kazimierz Nikodem, Convexity in the output of Professor Roman Ger [online], materiały wykładowe, Instytut Matematyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, 20 listopada 2015, s. 5 [dostęp 2026-10-24] (ang.).
  16. ↑ Nagrody i wyróżnienia [online], Gazeta Uniwersytecka UŚ [dostęp 2026-10-24] (pol.).
  17. ↑ Profesorowie Honorowi UŚ [online], Uniwersytet Śląski w Katowicach [dostęp 2026-10-24] (pol.).