Romodanowscy

Pochodzenie

Romodanowscy to rodzina książęca będąca jedną z gałęzi staroruskiej dynastii Rurykowiczów. Nazwisko rodowe pochodzi od nazwy miejscowości Romodanowo, położonej na wschód od Staroduba, nad rzeką Klaźmą (pn.-wsch. od Moskwy).

Historia rodu

Protoplastą Romodanowskich był Iwan Kasza (zm. 1247) – ósmy syn Wsiewołoda Wielkie Gniazdo. Był pierwszym księciem Staroduba nad Klaźmą i zapoczątkował linię książąt starodubskich.

Wybitni przedstawiciele

• Potomkiem w piątym pokoleniu od Iwana Kaszy, był książę Fiodor Starodubski.
• Wasyl, żyjący w połowie XV wieku, młodszy syn Fiodora Starodubskiego, otrzymał od ojca Romodanowo. Był pierwszym księciem Romodanowskim. Jego synowie w czasach Iwana III Srogiego, tracą status książąt udzielnych i stają się bojarami moskiewskimi. Jeden ze synów Wasyla – też Wasyl, był okolniczym Iwana III, drugi syn Iwan zasiadał w Dumie Bojarskiej w okresie panowania Wasyla III.
• Andriej Romodanowski, prawnuk Wasyla, za panowania Iwana IV Groźnego, był ambasadorem w Kopenhadze.
• Iwan Piotrowicz, kolejny z prawnuków Wasyla Romodanowskiego, w 1607 roku, podczas powrotu z misji dyplomatycznej w Persji, został zabity przez Kałmuków.
• Kniaź Grigorij Grigoriewicz Romodanowski w 1654 roku brał udział w Radzie Perejasławskiej i podczas wojny polsko-rosyjskiej, zasłynął dowodząc strzelcami. W latach 60 i 70, XVII stulecia starał się rozszerzyć wpływy Rosji na Ukrainie, ingerując przy wyborze atamana siczowego. Książę Grigorij Romodanowski podczas wojny rosyjsko-tureckiej uczestniczył w kampanii czehryńskiej (1676). Został zamordowany w 1682 roku, podczas zamieszek wywołanych przez strzelców moskiewskich.
• Fiodor Romodanowski w 1686 roku stanął na czele Prikazu Preobrażeńskiego. Dzięki zdecydowaniu i bezwzględności, został przyjacielem młodego Piotra Wielkiego, który uczynił go dowódcą swoich „pociesznych pułków”. Książę Fiodor Romodanowski w latach 1695–1699, jako zaufana osoba Piotra I Wielkiego, w czasie podróży cara po Zachodniej Europie, był zastępcą monarchy i wielkorządcą Rosji. Gdy w czasie nieobecności Piotra I, zbuntowali się strzelcy, Fiodor Romodanowski szybko i zdecydowanie uśmierzył bunt. Oddziały strzeleckie zostały rozwiązane, a strzelców rozproszono po odległych twierdzach, położonych na obrzeżach Rosji. Przywódcy buntu zostali ścięci. Po powrocie z Wielkiego Poselstwa po Europie Piotr I Wielki sowicie wynagrodził lojalność Romodanowskiego, przekazując mu pałac w Ropszy i nadając tytuł „Cesarska Wielmożność”. Fiodor Romodanowski do swej śmierci w 1717 r., był również naczelnikiem tajnej policji państwowej (wybudował wiele więzień na Syberii).
• Iwan Fiodorowicz (zm. 1730) – gubernator Moskwy i po śmierci cara Piotra I Wielkiego, członek rządu rosyjskiego – Rady Państwa. Był ostatnim męskim przedstawicielem rodu.

Bibliografia

• Heller M. „Historia imperium rosyjskiego”,
• Kluczewski W. „Kurs russkoj istorii”,
• Praca zbiorowa „Duchownyje i dogowornyje gramoty wielikich i udielnych kniaziej XIV – XVI w.” Moskwa 1950