Wczesne lata i edukacja
Urodził się w Waco w Teksasie, a dorastał w Dallas. Jego rodzicami byli Roy Allan i Jacklyn Hargrove; oboje przejawiali talenty muzyczne. W wieku 9 lat zaczął grać na kornecie kupionym przez ojca w lombardzie. Pierwszym jazzmanem, który wywarł na nim wrażenie, był saksofonista David „Fathead” Newman, który wystąpił w jego szkole, gdy Hargrove uczył się jeszcze w niższych klasach.
Później rozpoczął naukę w Booker T. Washington High School for the Performing and Visual Arts w Dallas. Szybko zwrócił uwagę jako wyjątkowo utalentowany młody muzyk. Przełomowym momentem była wizyta Wyntona Marsalisa w jego szkole w 1987 roku (gdy Hargrove był w przedostatniej klasie szkoły średniej). Marsalis, będąc pod wrażeniem gry nastolatka, zaprosił go do wspólnego występu w klubie w Fort Worth i pomógł mu wejść do świata jazzu. Hargrove studiował w Berklee College of Music w Bostonie przez rok (1988–1989), po czym przeniósł się do The New School w Nowym Jorku, gdzie stał się aktywnym uczestnikiem lokalnej sceny jazzowej i jam session.
Kariera muzyczna
W 1990 roku wydał debiutancki album solowy Diamond in the Rough (wytwórnia Novus/RCA), który przyniósł mu międzynarodowy rozgłos. W 1994 roku podpisał kontrakt z wytwórnią Verve Records. Jego twórczość w tym okresie charakteryzowała się łączeniem pokoleń jazzowych – na albumie The Roy Hargrove Quintet with the Tenors of Our Time (1994) zagrali z nim m.in. Joe Henderson, Stanley Turrentine, Johnny Griffin, Joshua Redman i Branford Marsalis. Współpraca z weteranami (m.in. Jackie McLean, Herbie Hancock, Michael Brecker) była dla niego kluczowym doświadczeniem formacyjnym.
Hargrove był dwukrotnie nagradzany statuetką Grammy. Pierwszą nagrodę otrzymał w 1998 roku w kategorii Best Latin Jazz Performance za album Habana, nagrany z założonym przez siebie afrokubańskim zespołem Crisol. Drugą statuetkę zdobył w 2003 roku (podczas 45. ceremonii wręczenia nagród Grammy) w kategorii Best Jazz Instrumental Album, Individual or Group za płytę Directions in Music: Live at Massey Hall (2002), będącą hołdem dla Milesa Davisa i Johna Coltrane’a, nagraną wspólnie z pianistą Herbiem Hancockiem i saksofonistą Michaelem Breckerem. Był również nominowany w innych kategoriach, m.in. za najlepsze improwizowane solo jazzowe, a jego album Emergence (nagrany z big bandem) uzyskał nominację podczas 52. ceremonii wręczenia nagród Grammy.
Odegrał istotną rolę w rozwoju nurtu neo soul na przełomie wieków. Był członkiem kolektywu Soulquarians i brał udział w nagraniach takich albumów jak Voodoo D’Angelo, Mama’s Gun Erykah Badu czy Like Water for Chocolate rapera Common. W 2003 roku założył projekt The RH Factor, który łączył jazz z funkiem, hip-hopem i soulem, wydając m.in. album Hard Groove. W nagraniach wzięli udział m.in. Anthony Hamilton i Erykah Badu. Sesja nagraniowa odbyła się w nowojorskim studiu Electric Lady Studios i trwała dwa i pół tygodnia. W recenzji tego albumu wskazywano, że jazz w czystej postaci występuje tam w niewielkim zakresie, ustępując miejsca historycznym stylom (soul, R&B, funk) wzbogaconym nowoczesnymi rytmami.
Muzyka filmowa
Był również aktywny jako kompozytor muzyki filmowej. Stworzył muzykę do dokumentu Assata aka Joanne Chesimard (2008), filmu krótkometrażowego The Living Silence (2003) oraz produkcji Don't Explain (2002). Jego utwory zostały wykorzystane na ścieżkach dźwiękowych filmów Wszystko w rodzinie (It Runs in the Family, 2003) oraz Mój brat (My Brother, 2006).
Styl i instrumentarium
Styl gry Hargrove'a charakteryzował się bogatym brzmieniem, techniczną sprawnością i głębokim zakorzenieniem w tradycji bluesowej Teksasu. Jego głównym instrumentem była trąbka, ale często grał również na skrzydłówce (ang. flugelhorn), ceniąc ją za cieplejszą barwę, szczególnie w balladach.
Związki z Polską
Roy Hargrove wielokrotnie koncertował w Polsce. Po raz pierwszy wystąpił w 1996 roku na festiwalu Jazz Jamboree w Warszawie, biorąc udział w projekcie Trumpet Summit (obok Clarka Terry’ego, Nicholasa Paytona, Piotra Wojtasika i Roberta Majewskiego).
W styczniu 2004 roku odwiedził Bielsko-Białą w ramach festiwalu Bielska Zadymka Jazzowa. Podczas tej edycji otrzymał nagrodę „Anioła Jazzowego” i wystąpił w klubie w Piwnicy Zamkowej. Jeden z jego ostatnich występów w Polsce miał miejsce 30 listopada 2014 roku podczas 41. Międzynarodowego Festiwalu Pianistów Jazzowych w Kaliszu. Swój występ zakończył wtedy bisem Never Let Me Go.
