Roy Harris

Roy Harris

Imię i nazwisko	Leroy Ellsworth Harris
Data i miejsce urodzenia	12 lutego 1898 Chandler
Pochodzenie	amerykańskie
Data i miejsce śmierci	1 października 1979 Santa Monica
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	kompozytor
Multimedia w Wikimedia Commons

Roy Harris, właśc. Leroy Ellsworth Harris (ur. 12 lutego 1898 w Chandler w stanie Oklahoma, zm. 1 października 1979 w Santa Monica w stanie Kalifornia) – amerykański kompozytor.

Życiorys

Urodził się w rodzinie farmerów, pochodzenia szkocko-walijskiego. W 1903 roku przeprowadził się wraz z rodzicami z Oklahomy do Kalifornii. W dzieciństwie uczył się gry na fortepianie i klarnecie. W latach 1919–1921 studiował filozofię i ekonomię na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Pobierał prywatnie lekcje muzyki u Henry’ego Schoenfelda i Arthura Farwella. Jeden z jego pierwszych utworów, Andante na orkiestrę, został w 1926 roku wykonany przez orkiestrę pod dyrekcją Howarda Hansona. Otrzymał stypendium Fundacji Pamięci Johna Simona Guggenheima, które pozwoliło mu na wyjazd do Paryża, gdzie w latach 1926–1928 studiował u Nadii Boulanger. Po powrocie do USA przebywał w latach 1930–1932 na stypendium kompozytorskim, ufundowanym przez Pasadena Music and Art Association. Popularność zdobyła jego I Symfonia z 1933 roku, napisana na zamówienie Siergieja Kusewickiego. Był wykładowcą Juilliard School (1932–1940), Westminster Choir School w Princeton (1934–1938), Cornell University (1940–1942), Colorado College (1942–1948), State College w Logan (1948–1949), George Peabody College for Teachers w Nashville (1949–1951), Pennsylvania College for Women w Pittsburghu (1951–1956), Southern Illinois University (1956–1957), Indiana University (1957–1960). Od 1960 do 1961 roku był dyrektorem International Institute of Music przy Inter-American University w San Germán w Portoryko. Od 1961 do przejścia na emeryturę w 1973 roku wykładał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Do jego uczniów należeli William Schuman i Vincent Persichetti.

W 1951 roku zainicjował Cumberland Summer Festivals w Nashville, a w 1952 roku International Festival of Contemporary Music w Pittsburghu. Doktor honoris causa Rutgers University i University of Rochester. Odznaczony Elizabeth Sprague Coolidge Medal (1942). W 1958 roku, wysłany przez Departament Stanu jako ambasador kultury amerykańskiej, odwiedził ZSRR, gdzie były wykonywane jego utwory.

Od 1936 roku był żonaty z pianistką Johaną Harris (właśc. Beula Duffey, 1913–1995).

Twórczość

W okresie międzywojennym muzyka Harrisa cieszyła się wśród amerykańskiej publiczności dużą popularnością, na co wpływ miało eksponowanie przez kompozytora melodyki stylizowanej na wzór popularnych pieśni, hymnów i tańców patriotycznych i kowbojskich. Przykładem programowego charakteru wielu utworów orkiestrowych kompozytora jest nawiązywanie do tematów typowo amerykańskich, takich jak przemowa gettysburska, życie Abrahama Lincolna, podróże Jacques’a Marquette’a. Jego symfonie mają zróżnicowaną budowę, od jednoczęściowej (III, VII, VIII), po wieloczęściowe (7-częściowa IV Symfonia). Wiele kompozycji Harrisa przeznaczonych jest na typowo amerykański zespół instrumentów dętych (band). W swoich utworach chóralnych korzystał z poezji Walta Whitmana, tekstów religijnych oraz pieśni patriotycznych (m.in. When Johnny Comes Marching Home). Wraz z pojawieniem się bardziej awangardowych tendencji w muzyce współczesnej po 1945 roku twórczość Harrisa straciła na popularności, kompozytora krytykowano za zachowawczość.

Dużą popularnością wśród publiczności cieszyła się jego III symfonia. W 1939 roku Bostońska Orkiestra Symfoniczna zagrała ją podczas koncertów w 10 amerykańskich miastach, w latach 1941–1942 natomiast utwór ten miał aż 33 publiczne wykonania. W 1973 roku została ona wykonana przez Orkiestrę Filadelfijską pod batutą Eugene’a Ormandy’ego podczas gościnnego występu w Chinach, jako pierwszy utwór symfoniczny amerykańskiego kompozytora zaprezentowany w tym kraju.

Ważniejsze kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Przypisy