Rozumice

Rozumice
wieś
Ilustracja
Rozumice
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

głubczycki

Gmina

Kietrz

Liczba ludności (2011)

323

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

48-130

Tablice rejestracyjne

OGL

SIMC

0496142

Położenie na mapie gminy Kietrz
Mapa konturowa gminy Kietrz, na dole znajduje się punkt z opisem „Rozumice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Rozumice”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Rozumice”
Położenie na mapie powiatu głubczyckiego
Mapa konturowa powiatu głubczyckiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Rozumice”
Ziemia50°01′18″N 17°58′23″E/50,021667 17,973056
Strona internetowa
Drewniany spichlerz w Rozumicach

Rozumice (cz. Rozumice, niem. Rösnitz) – wieś położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Kietrz, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim.

Nazwa

Miejscowość została zanotowana w roku 1335 w zlatynizowanej formie jako Resenitz, w 1377 Rosenicz, w 1430 Rosumicz, w 1612 Rosnitz. Nazwa miejscowości jest nazwą patronimiczną pochodzącą od imienia rodowego Rozum z końcówką -ice. W alfabetycznym spisie miejscowości z terenu Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod nazwą Rosumic oraz zgermanizowaną Rösnitz.

Historia

Historycznie miejscowość leży na tzw. polskich Morawach, czyli na obszarze dawnej diecezji ołomunieckiej. Pierwsza historyczna wzmianka Rozumic jest z 1335 roku, kiedy należała do księstwa raciborsko-opawskiego. Nazwa jest pochodzenia słowiańskiego jednak możliwe że od średniowiecza zamieszkała była przez przybyszów z Frankonii, gdyż miejscowy dialekt wykazywał później duże podobieństwo do dialektu Górnej Frankonii. Wiadomo że osadnictwo niemieckie pojawiło się w okolicy być może już w 1230 roku (sam Kietrz). Kościół wzmiankowano w 1430. Po wojnach śląskich znalazła się w granicach Prus i powiatu głubczyckiego. Pierwotnie była zamieszkała również przez tzw. Morawców, jeszcze w XVII wieku językiem kazań był język morawski (gwary laskie).

W 1523 księstwo karniowskie zostało zakupione przez Jerzego Hohenzolerna, który wprowadził wyznanie luterańskie, którego obecność w Rozumicach była potwierdzona w źródłach w 1577 a dominowało do 1946.

Od XIX w. wieś posiadała pieczęć gminną, na której wizierunku przedstawiono kwiat róży z pąkiem i listkami.

 Osobny artykuł: Zbór luterański w Rozumicach.

W granicach Polski od końca II wojny światowej. W 1945 roku stacjonowała tu strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1946 roku miejscowa ludność zostaje wysiedlona, a nieliczni pozostali tu ewangelicy uczęszczali do ewangelickiego kościoła w Ściborzycach Wielkich. Osiedleni tu z Kresów Wschodnich obecni mieszkańcy utrzymują kontakty z dawnymi mieszkańcami wsi.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą władz gromady Rozumice, po jej zniesieniu w gromadzie Dzierżysław.

Zabytki

Pozostałe miejsca godne uwagi

Przypisy

  1. ↑ GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-12-10].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1101 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 117158.
  4. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262 (ISAP))
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ Halina Zofia Szulc: Typy wsi Śląska Opolskiego na początku XIX wieku i ich geneza. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, s. 118.
  7. ↑ Stanisław Drzażdżyński, "Nazwy topograficzne. Słowiańskie nazwy miejscowości na Szląsku Pruskim. Powiat Głubczycki", "Wisła" tom XI 1897, str. 128.
  8. ↑ Knie 1830 ↓, s. 654.
  9. 1 2 Krzysztof Gładkowski. Rösnitz/Rozumice. Polifoniczność górnośląskiej tradycji protestanckiej. „Zeszyty Naukowe KUL”. 60, s. 265-282, 2017. [dostęp 2018-07-01].
  10. ↑ Mapa Zasięg mowy polskie na Śląsku około połowy XVII wieku. Opracował Tadeusz Ładogórski w: Historia Śląska pod redakcją Karola Maleczyńskiego, Wrocław 1966, Tom 1, cz. 3.
  11. ↑ Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty: prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gmin wiejskich na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933 = Sealed memory of the community: legal and communicative functions of rural seals based on the example of western districts of the Regierungsbezirk Oppeln in 1816-1933 = Abdrücke eines kollektiven Gedächtnisses: rechtliche und kommunikative Funktionen der Germeindesiegel am Beispiel der westlichen Landkreise der Regierung Oppeln in den Jahren 1816-1933, Archiwalne źródła tożsamości, Opole: Archiwum Państwowe w Opolu : Uniwersytet Opolski, 2020, s. 300, ISBN 978-83-956475-6-7 [dostęp 2025-11-10] (pol.).

Bibliografia