Ruby Payne-Scott

Ruby Payne-Scott
Ilustracja
Ruby Payne-Scott w młodości
Państwo działania

 Australia

Data i miejsce urodzenia

28 maja 1912
Grafton

Data i miejsce śmierci

25 maja 1981
Mortdale

Zawód, zajęcie

fizyk, radioastronom

magister
Specjalność: radioastronomia, radiofizyka(inne języki), radiotechnika
Alma Mater

Uniwersytet w Sydney

Praca naukowa
instytucja

Dział Radiofizyki CSIR(inne języki) (od 1949 CSIRO)

Multimedia w Wikimedia Commons

Ruby Violet Payne-Scott (ur. 28 maja 1912 w Grafton, zm. 25 maja 1981 w Mortdale) – australijska fizyczka, pionierka radiofizyki(inne języki) i radioastronomii.

Podczas II wojny światowej prowadziła ściśle tajne badania nad technologią radarową w Laboratorium Radiofizyki CSIR, stając się australijską ekspertką w wykrywaniu samolotów za pomocą wskaźników panoramicznych (PPI). Po wojnie znalazła się wśród pionierów radioastronomii słonecznej: 26 stycznia 1946 roku wspólnie z Josephem Pawseyem i Lindsayem McCreadym przeprowadziła prawdopodobnie pierwsze obserwacje interferometryczne w radioastronomii. W kolejnych latach odegrała główną rolę w odkryciu słonecznych rozbłysków radiowych typu I, II i III. W 1950 roku, po ujawnieniu zatajonego małżeństwa, została zmuszona do rezygnacji ze stałego stanowiska w CSIRO na mocy obowiązującego wówczas zakazu zatrudniania mężatek. Karierę naukową zakończyła w 1951 roku, a po latach wróciła do pracy nauczycielki. Jej wkład w naukę upamiętniono m.in. ustanowionym w 2021 roku Medalem i Wykładem imienia Ruby Payne-Scott Australijskiej Akademii Nauk.

Młodość i wykształcenie

Ruby Payne-Scott urodziła się 28 maja 1912 w Graftonie jako córka Cyrila Payne-Scotta i jego żony Amy z domu Neale. Później przeprowadziła się do Sydney, gdzie zamieszkała u ciotki. Uczęszczała tam do szkoły podstawowej w Penrith(inne języki) (1921–1924) oraz do Cleveland-Street Girls' High School (1925–1926), a edukację średnią ukończyła w Sydney Girls High School(inne języki). Jej świadectwo ukończenia szkoły obejmowało wyróżnienia z matematyki i botaniki.

Zdobyła dwa stypendia umożliwiające podjęcie studiów na Uniwersytecie w Sydney, gdzie studiowała fizykę, chemię, matematykę i botanikę. W 1933 roku uzyskała stopień BSc – jako trzecia kobieta, która ukończyła tam fizykę – a następnie stopień MSc z fizyki w 1936 roku oraz dyplom nauczycielski (Diploma of Education(inne języki)) w 1938 roku. Otrzymała nagrodę Norberta Quirka z matematyki, a wspólnie z R.H. Healeyem – stypendia Deasa Thomsona i Waltera Burfitta z fizyki.

Wczesna kariera

Mimo trudności ze znalezieniem pracy w czasie wielkiego kryzysu została fizyczką w komitecie badań nad rakiem (Cancer Research Committee) Uniwersytetu w Sydney, gdzie zajmowała się przede wszystkim radioterapią, stosunkowo nową wówczas metodą leczenia nowotworów. Jej praca magisterska dotyczyła rozkładu długości fal promieniowania rozproszonego w ośrodku, przez który przechodzi wiązka promieni rentgenowskich lub gamma. W 1936 roku Payne-Scott prowadziła badania z Williamem H. Love'em w Cancer Research Laboratory na Uniwersytecie w Sydney. Ustalili oni, że magnetyzm Ziemi ma niewielki wpływ lub nie ma żadnego wpływu na procesy życiowe organizmów żyjących na Ziemi – hodowali zarodki kurze, nie obserwując żadnych różnic, mimo poddania ich polom magnetycznym do 5000 razy silniejszym niż ziemskie. Kilka dekad wcześniej powszechnie sądzono, że ziemskie pole magnetyczne wywiera rozległy wpływ na ludzi, i wiele osób spało wyłącznie głową na północ, ułożone wzdłuż południka magnetycznego.

Po badaniach nad nowotworami przez rok i jeden trymestr pracowała jako nauczycielka szkoły średniej w St Peter's Woodlands Grammar School(inne języki) (dawniej Woodlands Church of England Girls' Grammar School) w latach 1938–1939. Wkrótce potem dołączyła do AWA(inne języki), znaczącego producenta elektroniki i operatora systemów łączności radiowej w Australii. Choć początkowo zatrudniono ją jako bibliotekarkę, jej praca szybko rozszerzyła się do kierowania laboratorium pomiarowym i prowadzenia badań z dziedziny elektrotechniki. Odeszła z AWA w sierpniu 1941 roku, zniechęcona panującymi tam warunkami pracy.

Wkład w rozwój radaru i radioastronomii

Z Alekiem Little'em (w środku) i „Chrisem” Christiansenem(inne języki) na stacji terenowej Działu Radiofizyki przy zbiorniku Potts Hill(inne języki), ok. 1948 roku
Uczestnicy konferencji Międzynarodowej Unii Nauk Radiowych na Uniwersytecie w Sydney (1952). Payne-Scott stoi siódma od lewej w pierwszym rzędzie

18 sierpnia 1941 roku Payne-Scott dołączyła do Laboratorium Radiofizyki CSIR(inne języki) (od 1949 roku CSIRO). W trakcie II wojny światowej zajmowała się ściśle tajnymi badaniami nad technologią radarową, stając się australijską ekspertką w wykrywaniu samolotów za pomocą wskaźników PPI(inne języki) (ang. Plan Position Indicator). Po wojnie, w 1948 roku, opublikowała obszerny raport o czynnikach wpływających na widoczność na wskaźnikach PPI. Wniosła także istotny wkład w prototypowe systemy radarowe pracujące w paśmie mikrofalowym 25 cm, osiągając znaczące usprawnienia. Badania nad widocznością słabych sygnałów na ekranach radarowych i nad pomiarem współczynnika szumów odbiorników zbliżyły ją do kierownika grupy, Josepha Pawseya(inne języki). W 1944 roku przeprowadzili razem obserwację nieba na fali 11 cm, którą można uznać za pierwszy eksperyment radioastronomiczny na półkuli południowej.

Gdy nacisk Laboratorium Radiofizyki przesunął się od opracowywania systemów radarowych ku ich wykorzystaniu do celów naukowych, Payne-Scott miała duży udział w wyznaczaniu nowych celów badawczych. Jej kompetencje zarówno jako fizyczki, jak i inżyniera elektryka wyróżniały ją na tle współpracowników, z których większości brakowało formalnego wykształcenia fizycznego. Jej potencjał w dziedzinie radioastronomii dostrzegł Pawsey, który zachęcił ją do zastosowania umiejętności z użyciem technik radiowych. W październiku 1945 roku, wspólnie z Pawseyem i Lindsayem McCreadym, napisała do czasopisma Nature o związku między plamami słonecznymi a wzmożoną emisją radiową Słońca (artykuł opublikowano w lutym 1946 roku).

W grudniu 1945 roku sporządziła zestawienie „całej dostępnej wiedzy i wykonanych pomiarów” w Laboratorium Radiofizyki oraz zaproponowała kierunki przyszłych badań, które „ukierunkowały myślenie” zespołu.

26 stycznia 1946 roku Payne-Scott, McCready i Pawsey wykorzystali nadmorskie położenie swoich stanowisk obserwacyjnych w Dover Heights do przeprowadzenia – najprawdopodobniej pierwszych w radioastronomii – obserwacji interferometrycznych (interferometria nadmorska(inne języki)). Ich obserwacje potwierdziły, że intensywne radiowe „rozbłyski” pochodziły z samych plam słonecznych. Ich praca była również pierwszą sugestią zastosowania syntezy fourierowskiej w radioastronomii – idei, która zapowiadała przyszły rozwój syntezy apertury(inne języki).

W latach 1946–1951 Payne-Scott skupiła się na owych radiowych emisjach „rozbłyskowych” Słońca. Przypisuje się jej odkrycie rozbłysków typu I i III oraz zgromadzenie danych, które pomogły scharakteryzować typy II i IV. W ramach tych prac, wspólnie z Alekiem Little'em, zaprojektowała i zbudowała nowy interferometr typu swept-lobe. Urządzenie raz na sekundę mogło kreślić mapę natężenia i polaryzacji słonecznej emisji radiowej i automatycznie rejestrowało dane na kamerze filmowej za każdym razem, gdy emisja osiągała określone natężenie.

Wymuszona rezygnacja i druga kariera

Payne-Scott utrzymywała swoje małżeństwo z 1944 roku w tajemnicy, ponieważ do 1966 roku kobiety były przymusowo „przenoszone w stan spoczynku” ze stałych stanowisk w CSIRO z chwilą zawarcia związku małżeńskiego. Jej małżeństwo ujawniono w 1950 roku i zmuszono ją do rezygnacji oraz przyjęcia krótkoterminowego stanowiska tymczasowego. Jej kariera naukowa zakończyła się w 1951 roku, po narodzinach pierwszego dziecka, gdyż jej miejsce pracy nie oferowało urlopu macierzyńskiego.

W sierpniu 1952 roku na krótko powróciła do radioastronomii, uczestnicząc w 10. Zgromadzeniu Ogólnym Międzynarodowej Unii Nauk Radiowych na Uniwersytecie w Sydney.

W latach 1963–1974 Payne-Scott uczyła matematyki i przedmiotów ścisłych w szkole Danebank(inne języki) w Hurstville, na południowym przedmieściu Sydney.

Życie prywatne

Payne-Scott była ateistką, feministką i orędowniczką praw kobiet. Była członkinią Komunistycznej Partii Australii(inne języki). Australian Security Intelligence Organisation (ASIO) prowadziła jej teczkę jako osoby „interesującej” w latach 1948–1959, nie zdołała jednak potwierdzić niczego ponad jej związki z partią, zaangażowanie w międzynarodową współpracę naukowców i w ruch związkowy.

Z zamiłowaniem uprawiała turystykę pieszą, kochała koty i lubiła robótki na drutach.

Rodzina

Ruby Payne-Scott i William („Bill”) Holman Hall potajemnie pobrali się w 1944 roku. Obowiązywał wówczas zakaz zatrudniania mężatek(inne języki) (ang. marriage bar), zgodnie z którym zamężne kobiety nie mogły zajmować stałych stanowisk w służbie publicznej. Kontynuowała pracę dla CSIRO, będąc w tajnym związku małżeńskim, aż przepisy nowego CSIRO z 1949 roku postawiły kwestię jej małżeństwa. W 1950 roku kierownictwo CSIRO oficjalnie dowiedziało się o jej małżeństwie. Payne-Scott utraciła stałe stanowisko i została przeniesiona na etat tymczasowy, tracąc zarazem dotychczasowe składki emerytalne. Przeciwko tej degradacji stanowczo protestowała. W 1951 roku – zaledwie kilka miesięcy przed narodzinami pierwszego dziecka – Payne-Scott zrezygnowała ze stanowiska z powodu braku dostępnego wówczas urlopu macierzyńskiego.

Odchodząc z CSIRO, gdy jej małżeństwo z Billem zostało już ujawnione, Payne-Scott przyjęła nazwisko męża i odtąd była znana jako Ruby Hall. Para miała dwoje dzieci: Petera Gavina Halla(inne języki) – matematyka zajmującego się statystyką teoretyczną i teorią prawdopodobieństwa – oraz Fionę Margaret Hall(inne języki), artystkę, której karierę opisała Julie Ewington w wydanej w 2005 roku książce Fiona Hall.

Śmierć i dziedzictwo

Ruby Payne-Scott zmarła w Mortdale 25 maja 1981 roku, na trzy dni przed swoimi 69. urodzinami. Pod koniec życia cierpiała na chorobę Alzheimera. W 2018 roku dziennik The New York Times opublikował spóźniony nekrolog poświęcony jej osobie, opisując, w jaki sposób jej praca pomogła położyć podwaliny pod nową dziedzinę nauki – radioastronomię.

W 2008 roku CSIRO doceniło wkład Payne-Scott w naukę i ustanowiło nagrodę imienia Payne-Scott (ang. Payne-Scott Award), przeznaczoną „dla badaczy powracających po przerwach w karierze związanych z życiem rodzinnym”.

Od 2013 roku Australian Institute of Physics(inne języki) przyznaje nagrodę jej imienia badaczom na początku kariery naukowej (ang. Ruby Payne-Scott Award for Excellence in Early Career Research).

Szkoła Danebank, w której uczyła po zakończeniu kariery radioastronomicznej, organizuje doroczny wykład imienia Ruby Payne-Scott (ang. Ruby Payne-Scott Lecture), „wygłaszany przez wybitne kobiety naukowczynie z różnych dziedzin”.

W 2017 roku Uniwersytet w Sydney ustanowił wyróżnienia profesorskie Payne-Scott (ang. Payne-Scott Professorial Distinctions), aby uhonorować wybitnych profesorów za wkład w rozwój uczelni we wszystkich obszarach przywództwa, nauczania i badań.

W 2021 roku Australijska Akademia Nauk(inne języki) ustanowiła Medal i Wykład imienia Ruby Payne-Scott(inne języki) dla Kobiet w Nauce, by uhonorować australijskie pionierki nauki.

W 2025 roku do służby wszedł prom Ruby Payne-Scott – piąta z siedmiu nowych jednostek typu Parramatta River(inne języki), które Transport for NSW(inne języki) nazwał na cześć znanych naukowców i inżynierów z Sydney. Jej imię nosi również maszyna drążąca tunele używana w Nowej Południowej Walii do drążenia tunelu Metro West(inne języki).

Role zawodowe

Wybrane publikacje

Przypisy

  1. 1 2 William Miller Goss, Richard X. McGee, Under the Radar: The First Woman in Radio Astronomy: Ruby Payne-Scott, Springer, 2010, DOI: 10.1007/978-3-642-03141-0, ISBN 978-3-642-03140-3 (ang.).
    1. 1 2 s. 64
    2. 1 2 s. 47
    3. ↑ s. 22
    4. ↑ s. 31
    5. ↑ s. 60
    6. ↑ s. 81
    7. ↑ s. 102
    8. ↑ s. 171
    9. ↑ rozdz. 10, s. 185–198
    10. ↑ rozdz. 14, s. 247–250
    11. ↑ s. 253
    12. ↑ s. 255
    13. ↑ s. 201
    14. ↑ s. 7
    15. ↑ s. 250
  2. 1 2 Miller Goss, Under the Radar: The First Woman in Radio Astronomy, Ruby Payne-Scott, „NRAO eNews”, 2 (11), listopad 2009 [dostęp 2026-09-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-04] (ang.).
  3. Woodruff T. Sullivan III, Cosmic noise: a history of early radio astronomy, Cambridge University Press, 5 listopada 2009, ISBN 978-0-521-76524-4 (ang.).
    1. 1 2 s. 132
    2. 1 2 s. 127
    3. ↑ s. 130–131
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 W.M. Goss, Claire Hooker, Payne-Scott, Ruby Violet (1912–1981), „Australian Dictionary of Biography”, 18, Melbourne University Press, 2012, s. 268 [dostęp 2026-09-25] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-24] (ang.).
  5. 1 2 Ruby Payne-Scott Medal and Lecture for Women in Science | Australian Academy of Science [online], www.science.org.au [dostęp 2024-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-15] (ang.).
  6. 1 2 3 Payne-Scott, Ruby Violet [online], Encyclopedia of Australian Science and Innovation [dostęp 2026-09-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-03] (ang.).
  7. ↑ Index of Births, Registrar-General of New South Wales (ang.).
  8. ↑ Penrith Public School, „Nepean Times”, National Library of Australia, 1 października 1921, s. 3 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  9. ↑ Speech Day, „Nepean Times”, National Library of Australia, 26 kwietnia 1924, s. 3 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  10. ↑ Cleveland–Street Girls' High School, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 15 grudnia 1925, s. 15 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  11. ↑ Intermediate, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 19 stycznia 1926, s. 15 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  12. ↑ Distinguished Old Girls [online], Sydney Girls High School [dostęp 2011-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2012-03-20] (ang.).
  13. ↑ Honours List, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 26 stycznia 1929, s. 10 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  14. ↑ University, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 24 grudnia 1929, s. 4 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  15. ↑ University, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 23 grudnia 1930, s. 13 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  16. ↑ Sunspots Help Her to be the Family's Weather Bureau, „The Sunday Herald”, National Library of Australia, 24 sierpnia 1952, s. 23 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  17. ↑ David Gozzard, Great Australians – Ruby Payne-Scott [online], University of Western Australia, 27 maja 2016 [dostęp 2019-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-14] (ang.).
  18. ↑ A.L.P. Parley, „The Examiner”, National Library of Australia, 10 lipca 1936, s. 6 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  19. ↑ W.M. Goss, Making Waves: The Story of Ruby Payne-Scott: Australian Pioneer Radio Astronomer, Springer, 2013, DOI: 10.1007/978-3-642-35752-7, ISBN 978-3-642-35751-0 (ang.).
    1. 1 2 s. 61
    2. ↑ s. 64
  20. ↑ Ruby Payne-Scott [1912–1981] [online], CSIROpedia, 13 stycznia 2015 [dostęp 2019-02-08] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-28] (ang.).
  21. ↑ J.L. Pawsey, R. Payne-Scott, L.L. McCready, Radio-Frequency Energy from the Sun, „Nature”, 157 (3980), 1946, s. 158–159, DOI: 10.1038/157158a0, PMID: 21015114, Bibcode: 1946Natur.157..158P (ang.).
  22. 1 2 3 The Secret Life of Miss Ruby Payne-Scott [online], National Archives of Australia [dostęp 2014-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-14] (ang.).
  23. ↑ Dale DeBakcsy, Ruby Payne-Scott, The World's First Woman Radio Astronomer [online], Women You Should Know, 24 października 2018 [dostęp 2018-11-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-09] (ang.).
  24. ↑ Pauline Newman, Ruby Payne-Scott – Radio Astronomer [online], Radio National, The Science Show, 14 lutego 2004 [dostęp 2011-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2008-03-06] (ang.).
  25. ↑ Rebecca Halleck, Overlooked No More: Ruby Payne-Scott, Who Explored Space With Radio Waves, „The New York Times”, 29 sierpnia 2018 [dostęp 2018-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-22] (ang.).
  26. ↑ 5 professors honoured for inaugural leadership award [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-11] (ang.).
  27. ↑ Academics recognised for leadership, teaching and research impact [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-11] (ang.).
  28. ↑ Payne-Scott distinctions for academic excellence announced [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-12] (ang.).
  29. ↑ Fifth Aussie-made Parramatta River Class ferry begins passenger service in Sydney [online], Transport for NSW, 5 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-15] (ang.).
  30. ↑ Final mega TBM Ruby launches into action to finish Metro West tunnel under Sydney Harbour [online], Sydney Metro, 16 października 2024 [dostęp 2026-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-15] (ang.).
  31. ↑ Personal, „Nepean Times”, National Library of Australia, 5 stycznia 1935, s. 4 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  32. 1 2 3 4 R.W. Home, Payne-Scott (later Hall), Ruby Violet [online], Australian Science Archives Project, 1995 [dostęp 2026-09-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-13] (ang.).

Linki zewnętrzne