Ryjokrety

Ryjokrety
	Urotrichini
	Dobson, 1883
	; Górokret japoński (Urotrichus talpoides)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	owadożery
Podrząd	Erinaceota
Nadrodzina	Talpoidea
Rodzina	kretowate
Podrodzina	krety
Plemię	ryjokrety
	Typ nomenklatoryczny
	Urotrichus Temminck, 1841
Synonimy
	Urotrichi Gill, 1875; Urotricheæ: Trouessart, 1879; Urotrichini: Van Valen, 1967; Scaptonychini Van Valen, 1967; Urotrichina: Kalandadze & Rautian, 1992; Scaptonychina: Kalandadze & Rautian, 1992; Neurotrichini Hutterer, 2005;
	Urotrichi Gill, 1875; Urotricheæ: Trouessart, 1879; Urotrichini: Van Valen, 1967; Scaptonychini Van Valen, 1967; Urotrichina: Kalandadze & Rautian, 1992; Scaptonychina: Kalandadze & Rautian, 1992; Neurotrichini Hutterer, 2005;
Rodzaje
	13 rodzajów (w tym 9 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	13 rodzajów (w tym 9 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Ryjokrety, ogonokrety, kreciki (Urotrichini) – plemię ssaków z podrodziny kretów (Talpinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Plemię obejmuje gatunki występujące w Azji i zachodniej Ameryce Północnej.

Systematyka

Do plemienia należą następujące występujące współcześnie rodzaje:

Scaptonyx A. Milne-Edwards, 1872 – ogonokret
Neurotrichus A. Günther, 1880 – krecik – jedynym przedstawicielem jest Neurotrichus gibbsii (S.F. Baird, 1858) – krecik ryjówkowaty
Urotrichus Temminck, 1841 – górokret – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Urotrichus talpoides Temminck, 1841 – górokret japoński
Dymecodon F.W. True, 1886 – ryjokret – jedynym przedstawicielem jest Dymecodon pilirostris F.W. True, 1886 – ryjokret górski

Opisano również rodzaje wymarłe:

Geotrypus A. Pomel, 1848
Mongoloscapter Lopatin, 2002 – jedynym przedstawicielem był Mongoloscapter zhegalloi Lopatin, 2002
Myxomygale Filhol, 1890
Quyania Storch & Qiu Zhuding, 1983
Paratalpa Lavocat, 1951
Percymygale Hugueney & Maridet, 2017
Pseudoparatalpa Lopatin, 1999 – jedynym przedstawicielem był Pseudoparatalpa lavrovi (Bendukidze, 1993)
Rzebikia Sansalone, Kotsakis & Piras, 2016
Tenuibrachiatum Ziegler, 2003 – jedynym przedstawicielem był Tenuibrachiatum storchi Ziegler, 2003.

Uwagi

↑ Typ nomenklatoryczny: Scaptonyx A. Milne-Edwards, 1872.
↑ Typ nomenklatoryczny: Neurotrichus A. Günther, 1880.

Przypisy

1 2 G.E. Dobson: A Monograph of the Insectivora, Systematic and Anatomical. Cz. 2. London: J. Van Voorst, 1883, s. 128. (ang.).
↑ É.L. Trouessart. Synopsis sytematicus et geographicus mammalium. „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”. 3^e série. 7, s. 265, 1879. (fr.).
1 2 L.M. Van Valen. New Paleocene insectivores and insectivore classification. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 135 (5), s. 274, 1967. (ang.).
1 2 H.Н. Каландадзе & А.С. Раутиан: Система млекопитающих и историческая зоогеография. W: Филогенетика млекопитающих. Москва: Издательство Московского университета, 1992, s. 55. (ros.).
↑ R. Hutterer: Order Soricomorpha. W: D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. Wyd. 3. Cz. 1. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005, s. 220–311. ISBN 0-801-88221-4. (ang.).
1 2 3 4 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 77. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 82. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Tribe Urotrichini. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Urotrichini Gill, 1875, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-14] (ang.).
↑ A.N. Pomel. Études sur les carnassiers insectivores (Extrait). Première partie.—Insectivores fossiles. „Archives des sciences physiques et naturelles”. 9, s. 159, 1848. (fr.).
↑ А.В. Лопатин / A.V. Lopatin. Олигоценовый крот (Talpidae, Insectivora, Mammalia) из Монголии / An Oligocene mole (Talpidae, Insectivora, Mammalia) from Mongolia. „Палеонтологический журнал / Paleontological Journal”. 36 (5), s. 531, 2002. (ros. • ang.).
↑ H. Filhol. Description d’un nouveau genre d’Insectivore provenant des dépots de phosphate de chaux du Quercy. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Huitième série. 2 (4), s. 177, 1890. (fr.).
↑ G. Storch & Z. Qiu. The Neogene mammalian faunas of Ertemte and Harr Obo in Inner Mongolia (Nei Mongol), China. 2. Moles (Insectivora: Talpidae). „Senckenbergiana lethaea”. 64 (2/4), s. 91, 1983. (ang.).
↑ R. Lavocat. Révision de la faune des mammifères oligocènes d’Auvergne et du Velay. „Sciences et Avenier”. 32, s. 30, 1951. (fr.).
↑ M. Hugueney & O. Maridet. Evolution of Oligo-Miocene talpids (Mammalia, Talpidae) in Europe: focus on the genera Myxomygale and Percymygale n. gen. „Historical Biology”. 30 (1–2), s. 270, 2017. DOI: 10.1080/08912963.2017.1282477. (ang.).
↑ А.В. Лопатин / A.V. Lopatin. Олигоценовые и раннемиоценовые насекомоядные (Insectivora, Mammalia) Западного Казахстана / Oligocene and Early Miocene Insectivores (Mammalia) from Western Kazakhstan. „Палеонтологический журнал / Paleontological Journal”. 33 (2), s. 66 / 187, 1999. (ros. • ang.).
↑ G. Sansalone, T. Kotsakis & P. Piras. New systematic insights about Plio-Pleistocene Polish moles. „Acta Palaeontologica Polonica”. 61 (1), s. 223, 2016. (ang.).
↑ R. Ziegler. Moles (Talpidae) from the late Middle Miocene of South Germany. „Acta Palaeontologica Polonica”. 48 (4), s. 637, 2003. (ang.).

[4] Typ nomenklatoryczny: Scaptonyx A. Milne-Edwards, 1872.

[6] Typ nomenklatoryczny: Neurotrichus A. Günther, 1880.

[Dobson-1] 1 2 G.E. Dobson: A Monograph of the Insectivora, Systematic and Anatomical. Cz. 2. London: J. Van Voorst, 1883, s. 128. (ang.).

[tro-2] É.L. Trouessart. Synopsis sytematicus et geographicus mammalium. „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”. 3^e série. 7, s. 265, 1879. (fr.).

[val-3] 1 2 L.M. Van Valen. New Paleocene insectivores and insectivore classification. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 135 (5), s. 274, 1967. (ang.).

[kal&rau-5] 1 2 H.Н. Каландадзе & А.С. Раутиан: Система млекопитающих и историческая зоогеография. W: Филогенетика млекопитающих. Москва: Издательство Московского университета, 1992, s. 55. (ros.).

[hut-7] R. Hutterer: Order Soricomorpha. W: D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. Wyd. 3. Cz. 1. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005, s. 220–311. ISBN 0-801-88221-4. (ang.).

[Cichocki&inni-8] 1 2 3 4 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 77. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-9] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 82. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-10] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Tribe Urotrichini. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].

[mdd-11] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).

[zij-12] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Urotrichini Gill, 1875, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-14] (ang.).

[pom-13] A.N. Pomel. Études sur les carnassiers insectivores (Extrait). Première partie.—Insectivores fossiles. „Archives des sciences physiques et naturelles”. 9, s. 159, 1848. (fr.).

[lop02-14] А.В. Лопатин / A.V. Lopatin. Олигоценовый крот (Talpidae, Insectivora, Mammalia) из Монголии / An Oligocene mole (Talpidae, Insectivora, Mammalia) from Mongolia. „Палеонтологический журнал / Paleontological Journal”. 36 (5), s. 531, 2002. (ros. • ang.).

[fil-15] H. Filhol. Description d’un nouveau genre d’Insectivore provenant des dépots de phosphate de chaux du Quercy. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Huitième série. 2 (4), s. 177, 1890. (fr.).

[sto&qiu-16] G. Storch & Z. Qiu. The Neogene mammalian faunas of Ertemte and Harr Obo in Inner Mongolia (Nei Mongol), China. 2. Moles (Insectivora: Talpidae). „Senckenbergiana lethaea”. 64 (2/4), s. 91, 1983. (ang.).

[lav-17] R. Lavocat. Révision de la faune des mammifères oligocènes d’Auvergne et du Velay. „Sciences et Avenier”. 32, s. 30, 1951. (fr.).

[hug&mar-18] M. Hugueney & O. Maridet. Evolution of Oligo-Miocene talpids (Mammalia, Talpidae) in Europe: focus on the genera Myxomygale and Percymygale n. gen. „Historical Biology”. 30 (1–2), s. 270, 2017. DOI: 10.1080/08912963.2017.1282477. (ang.).

[lop99-19] А.В. Лопатин / A.V. Lopatin. Олигоценовые и раннемиоценовые насекомоядные (Insectivora, Mammalia) Западного Казахстана / Oligocene and Early Miocene Insectivores (Mammalia) from Western Kazakhstan. „Палеонтологический журнал / Paleontological Journal”. 33 (2), s. 66 / 187, 1999. (ros. • ang.).

[san&inni-20] G. Sansalone, T. Kotsakis & P. Piras. New systematic insights about Plio-Pleistocene Polish moles. „Acta Palaeontologica Polonica”. 61 (1), s. 223, 2016. (ang.).

[zie-21] R. Ziegler. Moles (Talpidae) from the late Middle Miocene of South Germany. „Acta Palaeontologica Polonica”. 48 (4), s. 637, 2003. (ang.).