SBB

SBB
Ilustracja
SBB i Max Mucha na koncercie w Katowicach (2019)
Rok założenia

1971

Pochodzenie

 Polska
(Siemianowice Śląskie)

Gatunek

rock progresywny, blues-rock, jazz-rock, hard rock, rock eksperymentalny, rock symfoniczny, funk rock, jazz fusion, art rock

Aktywność

1971–1980, 1991
1993–1994, 1998, od 2000

Wydawnictwo

Jazz’N’Java Records, Wifon, Polskie Nagrania „Muza”, Metal Mind Productions, Agencja Muzyczna Polskiego Radia, GAD Records

Powiązania

Czesław Niemen, The Mahavishnu Orchestra, Andrzej Przybielski, Tomasz Stańko, Tomasz Szukalski, Halina Frąckowiak i in.

Strona internetowa

SBB (najpierw Silesian Blues Band, później Szukaj, Burz, Buduj – Search, Break, Build) – polski zespół rockowy, założony przez multiinstrumentalistę i wokalistę Józefa Skrzeka w 1971 roku w Siemianowicach Śląskich. Śląska formacja w całym okresie swojej działalności rozwijała kilka stylów muzycznych, takich jak m.in. blues-rock, jazz-rock, czy ostatecznie rock progresywny.

Historia

Pierwsza połowa lat 70.

Zręby zespołu zaczęły powstawać w momencie, gdy muzycznymi partnerami Skrzeka w SBB mieli być: Janusz Hryniewicz, Andrzej Bartoszek i Stefan Płaza. Ich bieżące plany związane z wyjazdami zagranicznymi uniemożliwiły muzykom działalność w tym składzie. Pierwsza publiczna informacja o zespole pojawiła się w piśmie „Sztandar Młodych”, w numerze z 22-23 maja 1971. Jako członkowie zespołu wymienieni są tam basista i wokalista Józef Skrzek (wcześniej występujący w Breakoucie), gitarzysta Apostolis Anthimos, perkusista Jerzy Piotrowski, a także akustyk zespołu Grzegorz Maniecki i kierownik organizacyjno-artystyczny Piotr Marzec. Oprócz trzech wymienionych muzyków, w pierwszych miesiącach działalności grupy używającej wówczas nazwy Silesian Blues Band, grał w niej harmonijkarz Ireneusz Dudek. Muzycy nieco później zarejestrowali pierwszy utwór - „Memento z banalnym tryptykiem” (piosenka w innej wersji, nagranej w 1980, pojawi się na płycie o tym samym tytule). Pierwsze profesjonalne nagrania radiowe zespół zarejestrował 13 lipca 1971 w Warszawie. Były to piosenki: „Tylko ciebie stworzyć nie mogę” (później znana jako „Erotyk”, wydana na pierwszej, eponimicznej płycie SBB z 1974) i „A ze mnie popiół” (później znana jako „Unterbrochene Erotik” z wydanej w NRD płycie z 1978, potocznie nazywanej Amigą - od nazwy wytwórni) oraz instrumentalny utwór „Zawijas”. Nagrania te nie zachowały się w archiwum radiowym. W wydanym w 2006 przez Metal Mind Productions boxie Lost Tapes, Vol. 2 – na płycie Silesian Blues Band – można usłyszeć amatorskie nagrania koncertowe z początkowego okresu działalności zespołu.

Jesienią 1971 muzycy zostali dostrzeżeni przez Czesława Niemena, z którym w grudniu podjęli współpracę, a nowo uformowany skład przyjął nazwę Grupa Niemen. Dwa utwory, które znalazły się na albumie Ode to Venus: „Fly Over the Fields of Yellow Sunflowers” (ze Skrzekiem grającym na skrzypcach elektrycznych) i „Rock for Mack”, zostały nagrane samodzielnie przez członków SBB, bez udziału Niemena, więc są to de facto pierwsze opublikowane na płycie utwory SBB. Muzycy nagrali z Niemenem cztery albumy, w tym dwa w Polsce i dwa w Niemczech Zachodnich. Grupa Niemen została rozwiązana po serii koncertów w Skandynawii latem 1973.

Muzycy SBB po zakończeniu współpracy z Niemenem nawiązali współpracę impresaryjną z Franciszkiem Walickim, który zredukował nazwę zespołu do SBB (wcześniej istniejąca tylko jako skrót od Silesian Blues Band) i wymyślił motto grupy – Szukaj, Burz, Buduj, a także zaproponował opiekę artystyczną Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego i zmiany w repertuarze. Na przełomie 1973 i 1974 w zespole grał skrzypek Jan Błędowski, i właśnie w takim składzie grupa zarejestrowała w grudniu 1973 w Warszawie nagrania radiowe: „Wicher w polu dmie” i „Lula” – najstarsze zachowane do dzisiaj utwory nagrane pod szyldem SBB (zostały wydane na albumach kompilacyjnych, odpowiednio: Wicher w polu dmie i Sikorki). W nowej formule, już bez Błędowskiego, zespół zadebiutował 4 lutego 1974 w krakowskiej Hali Wisły. Pierwszy album, zatytułowany po prostu SBB, i nagrany podczas dwóch koncertów w warszawskiej Stodole (18 i 19 kwietnia 1974), rozszedł się błyskawicznie, osiągając na czarnym rynku cenę czterokrotnie wyższą od detalicznej. Żywiołowa, wręcz brawurowo wykonana muzyka znajdująca się na płycie (głównie bluesowo-jazz-rockowa), w której muzycy odwołują się do dokonań Jimiego Hendriksa i The Mahavishnu Orchestra, jest pełna improwizowanych solówek gitary i przesterowanego basu (np. „Odlot”), ale i lirycznych fragmentów, bazujących na brzmieniu fortepianu (np. „Erotyk”).

Kolejna płyta, Nowy Horyzont (wyd. 1975), to pierwsze wyprawy SBB w świat rocka progresywnego. Głównym przykładem tej muzycznej tendencji jest np. suita „Wolność z nami”, w której oprócz preparowanej gitary Apostolisa, nadal można usłyszeć wzniosłe partie fortepianu i włoski syntezator Davolisint Skrzeka oraz jazz-rockową grę Piotrowskiego, inspirowaną dokonaniami Billy’ego Cobhama; a także kontrasty: od fragmentów melodyjnych do kakofonicznych i od łagodnych do bardzo ostrych, można powiedzieć heavymetalowych – a nawet cytat z kompozycji Chopina na finał „Wolności”. Poza tym SBB zaprezentowało kilka bardziej zwartych i przemyślanych kompozycji, takich jak np. „Na pierwszy ogień” czy „Błysk”.

Druga połowa lat 70.

Po Nowym Horyzoncie zespół wydał dwie kolejne płyty: Pamięć (wyd. 1976) i Ze słowem biegnę do ciebie (1977), które są stopniowym odejściem od free-rocka w kierunku przemyślanych kompozycji spod znaku rocka progresywnego i symfonicznego. W kompozycjach Skrzeka słychać brzmienie, m.in. organów Hammonda i syntezatorów Mooga – głównie minimooga, które od tego czasu stały się swego rodzaju wizytówką brzmieniową zespołu. W latach 70. formacja współpracowała również z innymi muzykami, m.in. z: Haliną Frąckowiak, Tomaszem Stańką, Tomaszem Szukalskim i z Andrzejem Przybielskim. Wiele tekstów utworów napisał pracownik Służby Bezpieczeństwa Romuald Skopowski pod pseudonimem Julian Matej – o jego karierze w SB nie wiedział Józef Skrzek, a SB nie wiedziała, że pisał wiersze dla obserwowanego przez nią zespołu.

W latach 70. SBB odnosiło wielkie sukcesy nie tylko w Polsce, ale również za granicą, wiele koncertując w Czechosłowacji, Niemieckiej Republice Demokratycznej, Szwajcarii, Holandii, Belgii, Austrii, Finlandii, Szwecji, Danii, czy na Węgrzech. W 1977 zespół nawiązał współpracę z agencją Aries z Getyngi, która była w tamtym czasie przedstawicielem SBB na rynek zachodni. W Czechosłowacji wydano w 1978 album SBB (potocznie nazywany Wołanie o brzęk szkła, wydany w 1979 w RFN pt. Slovenian Girls), w NRD, w tym samym roku - również płytę o tytule SBB (potocznie nazywaną Amiga), która jest przesiąknięta silnymi wpływami funku. W Niemczech Zachodnich wydane zostają longplaye Follow My Dream (1978) i Welcome (1979) – zawierające utwory o zwartej strukturze i o bardziej lub mniej piosenkowym charakterze.

Rozpad zespołu i kariery solowe jego członków

Zespół został rozwiązany w 1980 po nagraniu płyty Memento z banalnym tryptykiem (wyd. 1981). Przyczyną rozwiązania SBB było przemęczenie nieustanną, 10-letnią aktywnością na scenie. Józef Skrzek tak wspomina rok 1980: Szarpaliśmy pomysłami i szukaliśmy dobrych rozwiązań. Brakowało nam spełnienia i prawidłowej gradacji – choćby finansowej. Ciągłe oczekiwanie na rezultaty komercyjne (...) Zaczęliśmy się frustrować do tego stopnia, że pamiętam przed wyjazdem na trasę do Beneluxów, jak kierowcy ciężarówek nie podejmowali się odpowiedzialności przewozu sprzętu, bo pękały opony na złych felgach. Po rozwiązaniu grupy Józef Skrzek kontynuował karierę solową, wydając w 1980 album solowy pt. Józefina, zaś Apostolis Anthimos pojawił się w składach takich zespołów, jak: Dżem, Krzak, Osjan, czy Dudek Blues Band. W 1989 wyjechał do Grecji, aby tam pracować w charakterze muzyka sesyjnego, powracając do Polski na koncerty i sesje nagraniowe dokonane m.in. z Tomaszem Stańką. Jerzy Piotrowski współpracował z całą plejadą krajowych wykonawców, między innymi z Kombi, Young Power, czy z Martyną Jakubowicz.

Reaktywacja

Zespół powracał kilkakrotnie w latach 90. – kolejno w 1991, 1993 i 1998. Okazją do powrotu był m.in. koncert zorganizowany przez Franciszka Walickiego a zatytułowany „Trzy dekady rocka w Polsce”.

SBB podczas próby do Fryderyków w 2013
Sławomir Piwowar podczas próby SBB przed wręczeniem nagród muzycznych – Fryderyków w 2013

W latach 90. nie powstała żadna nowa płyta studyjna, natomiast zespół opublikował kilka płyt koncertowych. Spośród nich wyróżniał się, między innymi album SBB w filharmonii. Projekt z orkiestrą symfoniczną miał powstać już przy okazji realizacji płyty Ze słowem biegnę do ciebie. Jednak ówczesny wydawca, czyli Polskie Nagrania, nie dysponowały odpowiednimi środkami finansowymi, aby w pełni zrealizować pomysł Skrzeka.

XXI wiek

Rok 2000 to kolejny powrót zespołu na scenę rockową. W 2004 wytwórnia Metal Mind Productions wydała reedycje wszystkich katalogowanych płyt zespołu, wzbogaconych o nagrania dodatkowe. Tym razem zespół skrócił wielowątkowe formy muzyczne (suity) na rzecz przemyślanych utworów rockowych. Nadal wykorzystywano minimooga, jednak brzmienie stało się ostrzejsze, o czym świadczył utwór Skała z albumu The Rock. Do przyjaźni Józefa Skrzeka z Czesławem Niemenem nawiązywał utwór Pielgrzym na podstawie wiersza Cypriana Kamila Norwida. Na płycie New Century zespół wspomniał Boba Mooga stylową kompozycją Duch Pokoleń – jest to zamiłowanie zespołu do instrumentów Mooga, a jednocześnie hołd złożony ich wynalazcy. W piosence Zug a zene mindenhol z albumu The Rock, gościnnie wystąpił wokalista węgierskiego zespołu Locomotiv GT, Tamás Somló.

Kolejne albumy grupy SBB, które ukazały się w XXI wieku to: Iron Curtain (2009), następnie Blue Trance (2010), oraz nagrany w duecie (bez perkusisty Gábora Németha) krążek pt. SBB (2012). 13 kwietnia 2014 z okazji festiwalu Jazz Nad Odrą, wystąpił oryginalny skład SBB z Jerzym Piotrowskim na perkusji. Zespół wykonał z towarzyszeniem muzyków NOSPR, Sławomira Piwowara i Marcina Pospieszalskiego swoje najważniejsze utwory z lat 70., m.in. suitę Ze słowem biegnę do ciebie.

22 września 2016 po kilkakrotnie przekładanej premierze ukazał się pierwszy od 36 lat, studyjny album SBB pt. Za linią horyzonty, nagrany ponownie w składzie z Jerzym Piotrowskim.

Muzycy

Obecny skład zespołu

Współpracownicy

Byli członkowie zespołu

Na przestrzeni lat z zespołem występowali gościnnie także inni muzycy, m.in. Don Cherry, Bob Lenox, George Bishop, Michał Urbaniak, Jan Skrzek, Andrzej Urny, Colin Bass, Marcin Pospieszalski, czy perkusiści: Michał Giercuszkiewicz (2002, 2003), Irek Głyk (2004, 2006, 2010, 2012), Krzysztof Dziedzic (2012) i Frank Parker (2013, 2024).

Dyskografia

Albumy studyjne

Albumy koncertowe

Albumy kompilacyjne

Inne

Wideografia

Książki o zespole

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 SBB – Biografia. muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-02-10]. (pol.).
  2. 1 2 3 SBB Biography. allmusic.com. [dostęp 2010-11-07]. (ang.).
  3. ↑ SBB Biography. progarchives.com. [dostęp 2010-11-07]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Wojciech „Fazi” Radtke: SBB – po 40 latach znowu zagrają w Świeciu. swiecie24.pl. [dostęp 2014-05-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-06-10)]. (pol.).
  5. Sławomir Koper, Marek Sierocki: Przeboje PRL. Hity rocka. Wydawnictwo Harde, 2024. ISBN 978-83-8343-354-7.
    1. ↑ S. 118–119.
    2. ↑ S. 121.
    3. 1 2 S. 122.
    4. ↑ S. 123.
  6. ↑ SBB - Silesian Blues Band | Metal Mind Productions | 2006 | MMP CD 0519 | Archiwum Polskiego Rocka [online], SBB - Silesian Blues Band | Metal Mind Productions | 2006 | MMP CD 0519 | Archiwum Polskiego Rocka 1961 – 2020 [dostęp 2020-04-17] (pol.).
  7. ↑ SBB - Wicher W Polu Dmie. Discogs. [dostęp 2020-04-17]. (ang.).
  8. ↑ SBB - Sikorki [online], Discogs [dostęp 2020-04-17] (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Krótka historia SBB. sbb-band.pl. [dostęp 2015-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-27)]. (pol.).
  10. 1 2 3 4 Michał Wilczyński: SBB – Nowy Horyzont (CD). kultowenagrania.pl. [dostęp 2022-03-03]. (pol.).
  11. ↑ https://www.polskirock.eu/galeria/800-600/s/sbb/anthology-1974-2004/nowy-horyzont-mmp-cd-0321-back.jpg
  12. ↑ YouTube [online], youtube.com [dostęp 2020-07-09] (ang.).
  13. ↑ SBB - Nowy horyzont | recenzje ArtRock.pl [online], artrock.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
  14. ↑ Tomasz Szymborski, O esbeku, który pisał piosenki [online], Warszawa Naszemiasto, 28 stycznia 2009 [dostęp 2024-05-09].
  15. 1 2 Ryszard Wolański – Katalog Biblioteki Narodowej: Antymos Apostolis. bibliotekapiosenki.pl, 2021-10-13. [dostęp 2022-03-03]. (pol.).
  16. 1 2 3 4 GAD Records: SBB & NOSPR – Live. kultowenagrania.pl. [dostęp 2021-04-03]. (pol.).
  17. ↑ Krzysztof Kowalewicz: Paweł Dobrowolski. magazynperkusista.pl, 2014-10-30. [dostęp 2022-03-04]. (pol.).
  18. ↑ Marek Napiórkowski feat. Melendis Orchestra „String Theory”. teatrstary.eu. [dostęp 2022-03-06]. (pol.).
  19. ↑ Miłosz Wośko: Miłosz Wośko – fanpage. facebook.com, 2022-03-06. [dostęp 2022-03-06]. (pol.).
  20. ↑ https://www.polskirock.eu/galeria/800-600/s/sbb/lost-tapes-vol-2/silesian-blues-band-mmp-cd-0519-back.jpg
  21. ↑ Andrzej Hojn, Michał Wilczyński, SBB Wizje – autoryzowana historia zespołu, s. 340, 2003.
  22. ↑ Przemysław Jurek: SBB w klasycznym składzie zagra w Imparcie. wroclaw.pl, 2014-04-11. [dostęp 2022-03-06]. (pol.).
  23. ↑ S B B [online], starymanez.pl [dostęp 2025-02-09].
  24. ↑ SBB w transie. muzyka.interia.pl. [dostęp 2010-08-06]. (pol.).
  25. ↑ Kamil Pietrzyk: SBB „Za linią horyzontu” recenzja. rockmagazyn.pl. [dostęp 2016-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-02)]. (pol.).
  26. ↑ Michał Wilczyński: SBB – Live Cuts: Esbjerg 1979 (2 CD). kultowenagrania.pl. [dostęp 2022-03-09]. (pol.).
  27. ↑ Michał Wilczyński: SBB – Live Cuts: Köln 1978 (2 CD). kultowenagrania.pl. [dostęp 2022-06-08]. (pol.).
  28. ↑ SBB Live Cuts: Sopot 1979 (2CD) [online] [dostęp 2024-01-04] (pol.).
  29. ↑ SBB – Live Cuts: Częstochowa 1980 (2CD) [online] [dostęp 2023-05-21] (pol.).
  30. ↑ SBB – Live Cuts: Elmshorn 1980 (CD) [online] [dostęp 2024-01-04] (pol.).
  31. ↑ Platynowe płyty CD przyznane w 2005 roku [online], ZPAV [dostęp 2020-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-30].

Bibliografia

Linki zewnętrzne