SLAPP

SLAPP (ang. strategic lawsuits against public participation, znane również jako pozwy SLAPP lub pozwy zastraszające), lub strategiczne postępowanie sądowe przeciwko udziałowi społecznemu – termin odnoszący się do postępowania sądowego, w którym firma, organizacja lub osoba – krytykowani przez opinię publiczną w sprawie dotyczącej interesu publicznego – wytaczają pozew próbujący doprowadzić do tego, aby krytyk (zwykle dziennikarz, aktywista, związkowiec, opozycjonista polityczny czy ofiara nadużyć) wycofał się ze swojej krytyki w obliczu wysokich kosztów, poświęcanego czasu, stresu i innych obciążeń związanych z procesem sądowym.

Celem takiego pozwu jest zastraszanie i uciszenie krytyków, którzy w efekcie mogą zaniechać swoich działań lub zrezygnować ze sprzeciwu z powodu nacisków prawnych i wysokich kosztów obrony prawnej, prowadzących często do autocenzury. SLAPP ma na celu cenzurowanie, zastraszanie i uciszanie krytyków poprzez obarczanie ich kosztami obrony prawnej aż do momentu, gdy porzucą swoją krytykę lub sprzeciw. Najczęściej są to pozwy o zniesławienie, składane przez powodów przeciwko swoim krytykom, aby zmusić ich do zaprzestania krytyki w zamian za ugodę.

W typowym pozwie SLAPP powód zazwyczaj nie liczy na realne wygranie sprawy. Jego cele zostają osiągnięte, jeśli pozwany ulegnie presji (zastraszeniu, kosztom sądowym lub zniechęceniu) i w konsekwencji wycofa się z krytyki. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku dziennikarstwa śledczego, powtarzające się bezzasadne roszczenia mogą podnieść koszty ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej dla pozwanego, utrudniając funkcjonowanie danej organizacji. Pozew SLAPP może również zastraszyć inne osoby, zniechęcając je do udziału w debacie publicznej. Zwykle poprzedzony jest groźbą prawną(inne języki), a ze względu na efekt mrożący dla wolności słowa często trudno go zidentyfikować i ukarać ponieważ powodowie starają się zamaskować swój zamiar cenzurowania, zastraszania lub uciszania krytyków.

Aby chronić wolność słowa, niektóre jurysdykcje wprowadziły przepisy anty-SLAPP. Pozwalają one pozwanemu wnioskować o wykreślenie lub oddalenie pozwu(inne języki), jeżeli dotyczy on wypowiedzi w sprawie publicznej. Wtedy to powód ponosi ciężar udowodnienia, że w tej sprawie ma duże szanse na wygraną. Jeśli nie potrafi tego wykazać, roszczenie zostaje oddalone, a powód może zostać obciążony karą za wniesienie sprawy. Przepisy te znacząco różnią się między poszczególnymi państwami i systemami prawnymi. Uważa się jednak, że przepisy anty-SLAPP przynoszą pozytywny efekt, a wielu prawników opowiada się za wzmocnieniem ochrony przed pozwami SLAPP.

Charakterystyka

Prezentacja z Wikimanii 2024: Legal measures to protect ourselves against SLAPPs (pol. Środki prawne mające na celu ochronę przed SLAPP)

SLAPP to forma strategicznego postępowania sądowego(inne języki) lub postępowania sądowego mającego na celu wywarcie wpływu, które nie ma prawdziwych roszczeń prawnych, ale skupia się na powstrzymaniu wiadomości, które im się nie podobają. W Stanach Zjednoczonych wspólną cechą pozwów SLAPP jest forum shopping(inne języki) – praktyka, w której strona powodowa znajduje sądy bardziej przychylne wnoszonym roszczeniom niż sąd, w którym mieszka pozwany (lub czasami powodowie). Innymi szeroko wymienianymi elementami pozwu SLAPP są rzeczywista skuteczność uciszania krytyków, termin złożenia pozwu, włączenie dodatkowych lub fałszywych pozwanych (takich jak krewni lub gospodarze legalnych pozwanych), włączenie powodów bez realnego roszczenia (takich jak korporacje powiązane z legalnymi powodami), formułowanie roszczeń, które są bardzo trudne do obalenia lub opierają się na braku pisemnej dokumentacji, niejasne lub celowo zniekształcone sformułowania, które pozwalają powodom na fałszywe oskarżenia bez obawy o krzywoprzysięstwo, odmowa rozważenia jakiejkolwiek ugody (lub żadnej innej niż gotówka), charakteryzowanie wszystkich ofert ugody jako nieszczerych, obszerne i niepotrzebne żądania dotyczące ujawnienia, próby identyfikacji anonimowych lub pseudonimowych krytyków, odwołania od drobnych kwestii prawnych i żądania szerokich orzeczeń, gdy odwołanie jest akceptowane w takich drobnych kwestiach prawnych. W niektórych przypadkach jest oczywiste, że powodowie próbują wyczerpać zasoby finansowe pozwanych, czyniąc proces tak kosztownym, jak to tylko możliwe, a w takich przypadkach motywem powoda może nie być zwycięstwo prawne, ale jedynie marnowanie czasu i pieniędzy pozwanego.

W przypadku SLAPP celem ataków są osoby o mniejszej sile ekonomicznej niż powodowie, a zdarzają się przypadki, w których organizacja medialna, która odważyła się opublikować raport, nie jest pozwana, ale rozmówca, który jest mniej finansowany. W rezultacie stała się problemem jako akt podważający wolność słowa, zwłaszcza w Europie i Stanach Zjednoczonych, a niektóre kraje i rządy lokalne przyjęły przepisy zakazujące tego. Na przykład "Ustawa anty-SLAPP" uchwalona w stanie Kalifornia w Stanach Zjednoczonych nie nakłada ciężaru dowodu na pozwanego, że jest to pozew SLAPP, ale powód ponosi ciężar dowodu, że nie jest to pozew SLAPP. W ten sposób pozwany odpowiada, że pozew powoda jest policzkiem, a jeśli zostanie przyjęty przez sąd, oskarżenie zostanie oddalone, a powód będzie zobowiązany do poniesienia kosztów sądowych.

Gdy pozwy SLAPP obejmują prawo autorskie, można je uznać za rodzaj cenzury poprzez prawa autorskie(inne języki).

Komisja Europejska uważa, że strategiczne spory sądowe zmierzające do stłumienia debaty publicznej jako: "bezpodstawne lub przesadzone pozwy sądowe i inne prawne formy zastraszania inicjowane przez organy państwowe, korporacje biznesowe i osoby sprawujące władzę przeciwko słabszym stronom – dziennikarzom, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, obrońcom praw człowieka i innym – które wyrażają krytykę lub przekazują niewygodne wiadomości władzom w kwestii publicznej".

Historia

Akronim został ukuty w Stanach Zjednoczonych latach 80. XX wieku przez profesorów University of Denver: Penelope Canan i Georgea W. Pringa(inne języki). Termin ten był pierwotnie definiowany jako „proces sądowy dotyczący wypowiedzi mających na celu wpłynięcie na działania lub wynik działań rządu, który skutkował złożeniem skargi cywilnej lub wzajemnego roszczenia przeciwko osobom lub organizacjom pozarządowym w kwestii merytorycznej o pewnym znaczeniu publicznym lub społecznym”. Twórcy koncepcji później porzucili ideę, że interakcja z rządem musi dotyczyć sprawy publicznej, aby być chroniona na mocy prawa do składania petycji(inne języki) do rządu, gwarantowanego przez Pierwszą Poprawkę do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Od tego momentu definicja ta została zawężona przez niektóre stany USA, natomiast w Kalifornii przyjęto szersze rozumienie, obejmujące pozwy dotyczące wypowiedzi w odniesieniu do jakiejkolwiek sprawy publicznej.

Pierwotna koncepcja przedstawiona przez Canan i Pringa podkreślała znaczenie prawa do składania petycji, chronionego w Stanach Zjednoczonych na mocy specjalnej ochrony zawartej w piątej klauzuli Pierwszej Poprawki Konstytucji USA. Definicja ta wciąż ma następujące brzmienie: pozwy SLAPP to pozwy cywilne wnoszone przeciwko osobom komunikującym się z urzędnikami państwowymi w ramach całego aparatu konstytucyjnego. Prawo do składania petycji, przyznane przez Edgara Spokojnego – króla Anglii w X wieku – ma kluczowe znaczenie dla rozwoju instytucji demokratycznych, wyprzedzając pod tym względem Magna Cartę. Uważa się, że demokracja nie może funkcjonować poprawnie, gdy występują bariery pomiędzy rządzonymi a rządzącymi.

Sędzia Sądu Najwyższego Nowego Jorku(inne języki), J. Nicholas Colabella, stwierdził w odniesieniu do pozwów SLAPP: Nie licząc pistoletu przystawionego do głowy, trudno sobie wyobrazić większe zagrożenie dla wypowiedzi chronionej Pierwszą Poprawką

Short of a gun to the head, a greater threat to First Amendment expression can scarcely be imagined

W Stanach Zjednoczonych wiele jurysdykcji uznało takie pozwy za niezgodne z prawem, jednak warunki, jakie pozwany musi spełnić, aby uzyskać oddalenie pozwu, różnią się w zależności od stanu. W niektórych stanach, takich jak Kalifornia, pozwani mogą mieć możliwość pozwania powodów SLAPP w pewnych okolicznościach – zjawisko to określa się potocznie jako „SLAPPback”.

Prawodawstwo

Polska

W Polsce zjawisko SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) jest coraz bardziej dostrzegane, szczególnie w kontekście spraw sądowych dotyczących zniesławienia. W 2021 roku przed sądami rejonowymi toczyło się 217 spraw na podstawie art. 212 § 2 kodeksu karnego, a w 2022 roku liczba ta wzrosła do 236.

W praktyce sądy w Polsce rzadko stosują przepisy umożliwiające wczesne oddalenie pozwów typu SLAPP. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wskazuje, że sądy nie stosują art. 1911 kodeksu postępowania cywilnego do pozwów mających cechy SLAPP.

W odpowiedzi na rosnącą liczbę takich spraw, w maju 2024 roku Unia Europejska przyjęła dyrektywę mającą na celu ochronę osób angażujących się w debatę publiczną przed bezpodstawnymi pozwami. Polska ma teraz dwa lata na wdrożenie tych regulacji na poziomie krajowym. Państwa członkowskie, w tym Polska, mają czas do maja 2026 roku na jej implementację do krajowych systemów prawnych. W listopadzie 2024 roku przedstawiciele organizacji pozarządowych, mediów i środowiska akademickiego wystosowali apel do polskich władz, podkreślając potrzebę gruntownej rewizji polskiego prawa i przyjęcia ambitnych rozwiązań anty-SLAPP, które wykraczają poza minimalne wytyczne dyrektywy.

W maju 2025 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano rządowy projekt ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi (UC94), przygotowany w celu implementacji dyrektywy (UE) 2024/1069 („anti-SLAPP”); przewidziano w nim m.in. mechanizm zabezpieczenia kosztów procesu (kaucję), możliwość przystępowania organizacji pozarządowych po stronie pozwanego, przyspieszone oddalanie pozwów oczywiście bezzasadnych oraz sankcje za nadużycie prawa procesowego. Istotną rolę odegrały zapowiedzi zmian legislacyjnych formułowane przez ówczesnego ministra sprawiedliwości Adama Bodnara. W kwietniu 2024 zapowiedział on „twarde uregulowanie” zjawiska SLAPP oraz deklarował, że projekt ma zostać wewnętrznie uzgodniony na przełomie sierpnia i września 2024, a następnie przekazany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. W kwietniu 2025, Bodnar zapowiedział pierwszy raport cząstkowy do 15 lipca 2025 oraz raport końcowy do 31 marca 2026. Terminy te zostały następnie zmienione; w listopadzie 2025 termin raportu końcowego przesunięto do 30 czerwca 2026.

W styczniu 2026 r. opinię do projektu przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując m.in. na zagadnienia definicji SLAPP i skuteczności mechanizmów przyspieszonych w toku dalszych prac legislacyjnych. W marcu 2026 opublikowano wersję 5.0 projektu UC94, przemianowanego na projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. Zgodnie z informacją w wykazie prac legislacyjnych projekt, wykraczający poza minimalny standard dyrektywy przez objęcie także spraw krajowych, miał zostać przyjęty przez Radę Ministrów w II kwartale 2026 r., a 2 kwietnia 2026 znalazł się w porządku obrad Stałego Komitetu Rady Ministrów. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał zarazem, że projekt wymaga dalszych zmian, zwracając uwagę m.in. na definicję powództwa typu SLAPP, brak mechanizmu prewencyjnego o charakterze systemowym, brak gwarancji rozpoznawania takich powództw w trybie przyspieszonym oraz brak mechanizmu naprawczego o charakterze systemowym.

W dniu 28 kwietnia 2026 r. Rada Ministrów przyjęła rządowy projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej, przedłożony przez Ministra Sprawiedliwości; 29 kwietnia 2026 r. projekt został skierowany do Sejmu. Przyjęty projekt przewiduje m.in. możliwość oddalenia albo odrzucenia pozwu na wstępnym etapie, jeżeli zostanie uznany za oczywiście bezzasadny lub stanowiący nadużycie prawa procesowego, maksymalnie trzymiesięczny termin dla sądu w przypadku oczywistej bezzasadności powództwa, wskazówki pozwalające identyfikować próby zastraszenia, kaucję na koszty postępowania, obowiązek pokrycia kosztów przez powoda w razie uznania pozwu za nieuzasadniony, możliwość nałożenia grzywny do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia, a w szczególnych przypadkach do 100-krotności minimalnego wynagrodzenia, udział organizacji pozarządowych po stronie pozwanego oraz możliwość zobowiązania powoda do opublikowania informacji o przegranej sprawie na jego koszt. Projekt ma obejmować zarówno sprawy krajowe, jak i transgraniczne; polskie sądy miałyby także rozpoznawać sprawy o naprawienie szkody wynikłej z postępowania typu SLAPP wszczętego poza Unią Europejską, jeżeli osoba poszkodowana mieszka w Polsce.

19 czerwca 2026 r. prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej, regulującą środki ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej w szczególności przed działaniami zmierzającymi wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej.

Australia

W Australijskim Terytorium Stołecznym regulacja Protection of Public Participation Act 2008 chroni zachowania mające na celu wpłynięcie na opinię publiczną lub promowanie lub wspieranie działań w związku z kwestią interesu publicznego. Strona, która wszczyna lub utrzymuje postępowanie przeciwko pozwanemu w niewłaściwym celu, może zostać zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej na rzecz terytorium.

Kanada

Trzy najbardziej zaludnione prowincje Kanady (Quebec, Kolumbia Brytyjska i Ontario) uchwaliły przepisy anty-SLAPP.

Kolumbia Brytyjska

W marcu 2019 roku legislatywa jednogłośnie przegłosowała kolejną ustawę anty-SLAPP, Protection of Public Participation Act.

Nowa Szkocja

Prywatny projekt ustawy(inne języki) wprowadzony w 2001 roku przez Graham Steele(inne języki) (NDP, Halifax Fairview(inne języki)) proponował „Protection of Public Participation Act”, który miał oddalać postępowania lub roszczenia wniesione lub utrzymane w niewłaściwym celu, przyznając odszkodowanie karne lub z nawiązką (w efekcie „SLAPP back”) oraz ochronę przed odpowiedzialnością za wypowiedź lub zachowanie stanowiące udział publiczny. Ustawa nie przeszła dalej niż pierwsze czytanie.

Ontario

Do 2010 roku prokurator generalny Ontario wydał obszerny raport, w którym zidentyfikowano pozwy SLAPP jako poważny problem, ale początkowo niewiele lub nic nie zrobiono.

W czerwcu 2013 roku prokurator generalny przedstawił ustawodawstwo wdrażające zalecenia raportu. Projekt ustawy proponował mechanizm wydawania nakazu oddalenia strategicznych pozwów, które atakują swobodę wypowiedzi w sprawach o znaczeniu publicznym, z pełnym zwrotem kosztów (ale bez odszkodowania karnego) i w stosunkowo krótkim czasie, jeżeli roszczenia podstawowe nie miały rozsądnych szans na powodzenie. Projekt ustawy cieszył się poparciem szerokiej gamy grup, w tym gmin. Ustawodawstwo zostało wprowadzone po wyborach w Ontario w 2014 roku(inne języki) jako ustawa 52, a 3 listopada 2015 roku Ontario uchwaliło ją jako Protection of Public Participation Act, 2015.

Quebec

Quebec stał się w 2009 roku pierwszą kanadyjską prowincją z mechanizmem anty-SLAPP, przyjmując ustawę mającą blokować strategiczne pozwy przeciwko uczestnictwu w debacie publicznej. W głośnej sprawie Les Éditions Écosociété Inc. v. Banro Corp. (2012) Sąd Najwyższy Kanady uznał jurysdykcję Ontario nad pozwem korporacji Banro przeciwko wydawcy książki Noir Canada(inne języki), mimo argumentów o charakterze SLAPP.

W równoległym procesie w Quebecu Sąd Najwyższy Quebecu nakazał w 2011 roku Barrick Gold(inne języki) wypłatę 143 000 CAD autorom za „nadużycie procesowe”, choć książka oskarżająca kanadyjskie korporacje o szkody w Afryce nigdy nie trafiła do sprzedaży z powodu ugody.

Quebeckie rozwiązania, oparte na prawie cywilnym, różnią się od np. kalifornijskich – skupiają się na „nadużyciu procesu”, a nie „chronionej aktywności obywatelskiej”.

Unia Europejska

Członkowie Wikimedia w Pałacu Europy tuż przed wydarzeniem Coalition Against SLAPPs in Europe

W 2018 r. w Unii Europejskiej część parlamentarzystów wezwała do podjęcia uchwał przeciwko tego typu praktykom, w obronie dziennikarzy, producentów medialnych i aktywistów. Komisja przedstawiła pierwszy wniosek w kwietniu 2022 r który od 2023 r. był przedmiotem dyskusji trójstronnych.

11 kwietnia 2024 roku Parlament Europejski zatwierdził dyrektywę anty-SLAPP. Dyrektywa zastąpiła niewiążące Zalecenie (UE) 2022/758 dla państw członkowskich wydane przez Komisję Europejską 27 kwietnia 2022 roku. Zatwierdzenie dyrektywy nastąpiło po długiej serii projektów, dyskusji i konsultacji między Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi UE, zainicjowanych rezolucją Parlamentu Europejskiego z 25 listopada 2020 roku wyrażającą „jego ciągłe głębokie zaniepokojenie stanem wolności mediów w UE w kontekście nadużyć i ataków, które nadal są wymierzone w dziennikarzy i pracowników mediów w niektórych państwach członkowskich z powodu ich pracy” i wezwało Komisję Europejską do „ustanowienia minimalnych standardów przeciwko praktykom SLAPP w całej UE”.

Wielka Brytania

W systemie prawnym Wielkiej Brytanii najczęściej wykorzystywanym narzędziem w sprawach dotyczących wypowiedzi publicznych pozostaje pozew cywilny o zniesławienie, zakorzeniony w tradycji angielskiego common law(inne języki) jako delikt. Prawo zwyczajowe dotyczące zniesławienia(inne języki) wywodzi się z początków XVII wieku i – w przeciwieństwie do większości dziedzin prawa angielskiego – charakteryzuje się odwróconym ciężarem dowodu(inne języki). Oznacza to, że pozywający musi jedynie wykazać potencjalnie oszczerczy charakter wypowiedzi, podczas gdy na pozwanym spoczywa obowiązek udowodnienia prawdziwości zarzutów lub istnienia „uczciwego komentarza” (ang. fair comment). Reforma z 2013 roku (Defamation Act 2013(inne języki)) wprowadziła dodatkowy wymóg udowodnienia przez pozywającego „poważnej szkody” (ang. serious harm), co ograniczyło nadużycia w drobnych sprawach.

Od 2022 roku koalicja English PEN(inne języki), Index on Censorship(inne języki), NUJ i Amnesty International prowadzi kampanię anty-SLAPP, domagając się m.in. szybkiego oddalania strategicznych pozwów i zabezpieczenia kosztów procesowych. W 2024 rząd zapowiedział wprowadzenie definicji SLAPP do prawa angielskiego i walijskiego, pomijając jednak Szkocję i Irlandię Północną. W przeciwieństwie do standardu „rzeczywistej złośliwości” (ang. *actual malice*) chroniącego wolność słowa w USA, brytyjskie prawo dopuszcza odpowiedzialność nawet za **prawdziwe** wypowiedzi, jeśli uznano je za nadmiernie szkodliwe.

Stany Zjednoczone

Sądy stanowe

Według stanu na 2024 rok, najnowsze trendy wskazują na to, że pozwani otrzymują większą ochronę przed pozwami SLAPP w USA. Według stanu na 2023 rok, trzydzieści trzy stany, Dystrykt Kolumbii i Guam uchwaliły ustawową ochronę przed pozwami SLAPP. Stanami tymi są Arizona, Arkansas, Kalifornia, Kolorado, Connecticut, Delaware, Floryda, Georgia, Hawaje, Illinois, Indiana, Kansas, Kentucky, Luizjana, Maine, Maryland, Massachusetts, Missouri, Nebraska, Nevada, New Jersey, Nowy Meksyk, Nowy Jork, Oklahoma, Oregon, Pensylwania, Rhode Island, Tennessee, Teksas, Utah, Vermont, Wirginia, i Waszyngton. W Wirginii Zachodniej sądy przyjęły ochronę przed pozwami SLAPP. Przepisy te różnią się zakresem i poziomem ochrony, a pozostałym stanom brakuje specjalnej ochrony. Ochrona ta dotyczy jednak tylko pozwów wnoszonych do sądów w tych stanach, a powodowie często poszukują bardziej sprzyjających jurysdykcji, w tym sądów federalnych, którym brakuje takiej samej dodatkowej ochrony, jaką wielu pozwanych otrzymałoby w ich sądzie stanowym. Na przykład w 1992 roku Kalifornia uchwaliła Kodeks postępowania cywilnego § 425.16, ustawę, która ma na celu udaremnienie pozwów SLAPP poprzez zapewnienie szybkiej i niedrogiej obrony. Przewiduje ona specjalny wniosek o wykreślenie(inne języki), który pozwany może złożyć na początku procesu, aby wykreślić skargę(inne języki), gdy wynika ona z zachowania, które mieści się w zakresie praw do petycji lub wolności słowa. Ustawa wyraźnie odnosi się do wszelkich pism lub wypowiedzi dokonanych w związku ze sprawą rozpatrywaną lub poddawaną przeglądowi przez postępowanie ustawodawcze, wykonawcze lub sądowe, lub jakiekolwiek inne postępowanie urzędowe upoważnione przez prawo, ale nie ma wymogu, aby pismo lub wypowiedź były rozpowszechniane bezpośrednio organowi urzędowemu. Ma ona również zastosowanie do wypowiedzi na forum publicznym na temat sprawy publicznej i do wszelkich innych petycji lub zachowań dotyczących wypowiedzi na temat sprawy publicznej.

Prawo federalne

W 2010 roku Obama podpisał SPEECH Act(inne języki) w blisko powiązanej kwestii turystyka zniesławieniowa(inne języki), oferując większą ochronę w przypadku pozwów wnoszonych w obcych krajach. SPEAK FREE Act of 2015(inne języki) nie został poddany głosowaniu po jego wprowadzeniu.

Przypadki pozwów SLAPP

Polska

Australia

Belgia

Brazylia

Kanada

Niemcy

Grecja

Indie

Izrael

Japonia

Serbia

Tajlandia

Wielka Brytania

Stany Zjednoczone

 Osobny artykuł: Efekt Streisand.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ George William Pring, Penelope Canan: SLAPPs: Getting Sued for Speaking Out. Temple University Press, 1996, s. 10. ISBN 978-1-56639-369-0. (ang.).
  2. 1 2 Joanna Gucman, Komisja Europejska o przeciwdziałaniu SLAPP [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 26 kwietnia 2022 [dostęp 2025-02-04].
  3. ↑ Strategic Litigation Against Public Participation (Fre - Hansard - UK Parliament [online], hansard.parliament.uk, 2 stycznia 2025 [dostęp 2025-02-01] (ang.).
  4. ↑ Understanding Anti-SLAPP laws [online], The Reporters Committee for Freedom of the Press [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  5. ↑ SLAPP suit [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  6. ↑ WhiteHat Jr withdraws defamation suit against vocal critic, „The Economic Times”, 4 maja 2021, ISSN 0013-0389 [dostęp 2025-02-02].
  7. ↑ Anti-SLAPP Statutes: 2023 Report Card [online], Institute For Free Speech [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  8. 1 2 Nazanin Rafsanjani: SLAPP Back: Transcript. [w:] WNYC (National Public Radio, PBS) [on-line]. On The Media, 2010-04-02. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-21)]. (ang.).
  9. ↑ John McDevitt: Whacked By Lawsuit Costs, Old City Civic Association Disbands. KYW-TV, CBS, 2013-05-16. (ang.).
  10. ↑ Elise Czajkowski: Why media liability insurance is key to making sure your newsroom continues to exist. Institute for Nonprofit News. [dostęp 2025-01-13]. (ang.).
  11. ↑ Rząd na wojnie ze SLAPP-ami. Słone kary za nękanie procesami [online], Rzeczpospolita [dostęp 2025-02-03] (pol.).
  12. ↑ SLAPP [online], Sieć Obywatelska Watchdog [dostęp 2025-02-03].
  13. 1 2 SLAPP suit [online], LII / Legal Information Institute [dostęp 2024-11-21] (ang.).
  14. ↑ Francesca Farrington, Justin Borg-Barthet: Slapps: inside Europe's struggle to protect journalists from malicious lawsuits. The Conversation, 2023-11-28. [dostęp 2024-11-21]. (ang.).
  15. ↑ Shannon Jankowski, Charles Hogle: SLAPP-ing Back: Recent Legal Challenges to the Application of State Anti-SLAPP Laws. [w:] American Bar Association [on-line]. 2022-03-16.
  16. ↑ Byron Sheldrick: Blocking Public Participation: The Use of Strategic Litigation to Silence Political Expression. Wilfrid Laurier University Press, 2014, s. 50. ISBN 978-1-55458-930-2. [dostęp 2014-11-12].
  17. ↑ Byron Sheldrick: Blocking Public Participation: The Use of Strategic Litigation to Silence Political Expression. Wilfrid Laurier Univ. Press, 2014-02-18, s. 22. ISBN 978-1-55458-931-9. (ang.). "Siłą pozwu SLAPP jest jego zdolność do wiązania pozwanych w prawnych manewrach, przedłużania postępowania i wyczerpywania zasobów."
  18. ↑ Stephen Gillers: Journalism Under Fire: Protecting the Future of Investigative Reporting. Columbia University Press, 2018, s. 116. ISBN 978-0-231-54733-8. (ang.). "Dla niektórych powodów perspektywa zwycięstwa sądowego może nie być najważniejsza. Zamiast tego celem może być zmuszenie pozwanego do spędzenia zarówno czasu, jak i pieniędzy, poprzez uczynienie walki sądowej tak długotrwałej i kosztownej, jak to tylko możliwe."
  19. ↑ 市民の「表現の自由」を侵害するスラップ訴訟 - 内藤光博|論座アーカイブ [online], webronza.asahi.com [dostęp 2025-02-03] (jap.).
  20. ↑ Courtney Radsch, Weaponizing Privacy and Copyright Law for Censorship, SSRN Electronic Journal, 2023, DOI: 10.2139/ssrn.4464300, ISSN 1556-5068 [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  21. ↑ SLAPP: la presión vía judicial a periodistas y activistas puede tener los días contados [online], elsaltodiario.com [dostęp 2025-02-02] (hiszp.).
  22. ↑ George W. Pring, Penelope Canan: SLAPPs: Getting Sued for Speaking Out. Temple University Press, 1996, s. 8–9. ISBN 978-0-375-75258-2.
  23. 1 2 (Kalifornia) Kodeks Postępowania Cywilnego – Sekcja 425.16 [online], 2009, Cytat: Ustawodawca stwierdza i oświadcza, że w interesie publicznym leży zachęcanie do dalszego uczestnictwa w sprawach o znaczeniu publicznym oraz że uczestnictwo to nie powinno być tłumione poprzez nadużywanie procesu sądowego. (ang.).
  24. ↑ Gregory A. Mark: The Vestigial Constitution: The History and Significance of the Right to Petition 6/66. Fordham Law Review, 1998-01-01. s. 2153-2230.
  25. ↑ Queen Mary II of Stuart (1689–1694) [online], Kings of England, 2010 [dostęp 2011-06-29] [zarchiwizowane z adresu 2012-03-26].
  26. ↑ George William Pring, Penelope Canan: SLAPPs: Getting Sued for Speaking Out. Temple University Press, 1996, s. 9. ISBN 978-1-56639-369-0. (ang.).
  27. ↑ SLAPP Suits [online], The Free Speech Center [dostęp 2025-02-03] (ang.).
  28. ↑ Genelle Belmas, Wayne Overbeck: Major Principles of Media Law, 2015. Cengage Learning, 2014-08-04, s. 178–189. ISBN 978-1-305-44555-0. (ang.).
  29. ↑ California Anti-SLAPP [online], Reporters Committee for Freedom of the Press.
  30. ↑ Redakcja, Skala zjawiska SLAPP w Polsce [online], Sieć Obywatelska Watchdog, 8 listopada 2023 [dostęp 2025-02-03].
  31. ↑ Monika Najdrowska, Umiejętne wykorzystanie postulatów anty-SLAPP daje realne korzyści w polskich sądach [online], Kochański & Partners, 20 listopada 2024 [dostęp 2025-02-03].
  32. ↑ l, Nowe przepisy ochronią dziennikarzy i aktywistów przed bezpodstawnymi pozwami [online], Prawo.pl, 7 maja 2024 [dostęp 2025-02-03].
  33. ↑ Przed sądem za dziennikarstwo. Dyrektywa anty-SLAPP-owa w Polsce [online], euronews, 31 grudnia 2024 [dostęp 2025-02-03].
  34. ↑ Polska: Razem przeciwko SLAPP [online], ARTICLE 19, 12 listopada 2024 [dostęp 2025-02-03].
  35. 1 2 Projekt ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Portal Gov.pl, 5 maja 2025 [dostęp 2026-02-14].
  36. ↑ Dyrektywa (UE) 2024/1069 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi („strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej”) [online], EUR-Lex, 11 kwietnia 2024 [dostęp 2026-02-14].
  37. ↑ Międzynarodowa konferencja z udziałem Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara [online], Ministerstwo Sprawiedliwości, 26 kwietnia 2024 [dostęp 2026-04-08].
  38. ↑ Komisja zbada nadużycia poprzedniej władzy wobec aktywistów [online], Ministerstwo Sprawiedliwości, 7 kwietnia 2025 [dostęp 2026-04-08].
  39. ↑ Zarządzenie nr 50 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2025 r. zmieniające zarządzenie w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023 [online], Monitor Polski, 25 listopada 2025 [dostęp 2026-04-08].
  40. ↑ Opinia Rzecznika Praw Obywatelskich do ustawy „anty-SLAPP” [online], Biuletyn Informacji Publicznej RPO, 7 stycznia 2026 [dostęp 2026-02-14].
  41. 1 2 Projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. Poprzedni tytuł: Projekt ustawy o ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed oczywiście bezzasadnymi roszczeniami lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 5 maja 2025 [dostęp 2026-04-08].
  42. ↑ 2 kwietnia 2026 r. [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-08].
  43. ↑ Opinia Rzecznika Praw Obywatelskich do ustawy „anty-SLAPP” [online], Rzecznik Praw Obywatelskich, 7 stycznia 2026 [dostęp 2026-04-08].
  44. 1 2 Projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 29 kwietnia 2026 [dostęp 2026-05-02].
  45. ↑ Wolność słowa pod ochroną. Rząd przyjął przepisy uderzające w pozwy SLAPP [online], Ministerstwo Sprawiedliwości, 28 kwietnia 2026 [dostęp 2026-05-02].
  46. ↑ Prezydent podpisał sześć ustaw
  47. ↑ Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej [online], orka.sejm.gov.pl [dostęp 2026-06-22] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-05] (pol.).
  48. ↑ Protection of Public Participation Act 2008, Parliamentary Counsel's Office, Australijskie Terytorium Stołeczne, 12 grudnia 2011 [dostęp 2017-07-07].
  49. ↑ Ryan Patrick Jones: B.C. legislature unanimously passes anti-SLAPP legislation. [w:] CBC News [on-line]. 2019-03-08. [dostęp 2019-03-10]. (ang.).
  50. ↑ Protection of Public Participation Act [online], legislatywa Nowej Szkocji, 23 maja 2001.
  51. ↑ Anti-SLAPP Advisory Panel [online], Ministry of the Attorney General, czerwiec 2013 [dostęp 2017-01-16].
  52. ↑ Renewing the Debate on Anti-SLAPP Legislation in Ontario [online], Law is Cool, 6 października 2011.
  53. ↑ Shelina Ali: Protecting public debate through anti-SLAPP legislation. rabble.ca, 2014-08-28. (ang.).
  54. ↑ August 21, 2014 Meeting Minutes [online], Council of the Corporation of The Township of Billings, 21 sierpnia 2014.
  55. ↑ Yossi Cadan: Ontario still has time to pass environmental bills. Toronto Star, 2014-02-09. (ang.).
  56. ↑ Protection of Public Participation Act, 2015 [online], Legislative Assembly of Ontario [dostęp 2020-03-27] (ang.).
  57. ↑ Anti-SLAPP Procedures [online].
  58. ↑ Vincent Pelletier: Strategic Lawsuits against Public Participation (SLAPPs) (and other abusive lawsuits). Uniform Law Conference of Canada, Civil Section (English & French), sierpień 2008. [dostęp 2011-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-01)].
  59. ↑ Éditions Écosociété Inc. v. Banro Corp. [online]
  60. ↑ Noir Canada Defamation Lawsuit Settled, Publication of Book Stopped [online], Canadian Association of University Teachers Bulletin [dostęp 2024-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-30].
  61. 1 2 Anti-SLAPP Law in California [online], Digital Media Law Project [dostęp 2024-08-15].
  62. ↑ International Covenant on Civil and Political Rights [online], OHCHR [dostęp 2024-08-15].
  63. ↑ Crookes v. Newton, 2011 SCC 47 [online], CanLII, 19 października 2011.
  64. ↑ Anti-SLAPP: EU protection against legal actions that silence critical voices | News | European Parliament [online], europarl.europa.eu, 27 czerwca 2023 [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  65. ↑ European Parliament, Initiative against abusive litigation targeting journalists and rights defenders | Legislative Train Schedule [online], European Parliament [dostęp 2025-02-02] (ang.).
  66. ↑ Directive (EU) 2024/1069 of the European Parliament and of the Council of 11 April 2024 on protecting persons who engage in public participation from manifestly unfounded claims or abusive court proceedings ('Strategic lawsuits against public participation'), eur-lex.europa.eu, 11 kwietnia 2024 (Official Journal L. 2024/1069), ISSN 1977-0677 [dostęp 2024-11-08] (ang.).
  67. ↑ COMMISSION RECOMMENDATION (EU) 2022/758 of 27 April 2022 on protecting journalists and human rights defenders who engage in public participation from manifestly unfounded or abusive court proceedings ('Strategic lawsuits against public participation'), Komisja Europejska, 17 maja 2022 (L. 138/30) [dostęp 2024-11-08] (ang.).
  68. ↑ Mathieu Pollet: EU Parliament to counter lawsuits designed to silence journalists, NGOs. EURACTIV France, 2021-05-13. (ang.).
  69. ↑ Defamation Act 2013 [online], legislation.gov.uk, 25 kwietnia 2013.
  70. ↑ Defamation Act 2013 [online].
  71. ↑ L. McNamara, Defamation Law and Free Expression in the UK: Balancing Reputation and Public Interest, Oxford University Press, 2019, ISBN 978-0-19-882544-8.
  72. ↑ Paul Wragg, SLAPPs in England and Wales [online], 2024.
  73. ↑ New York Times Co. v. Sullivan [online].
  74. ↑ *Latest Developments: Recent changes in state anti-SLAPP laws [online], The Reporters Committee for Freedom of the Press [dostęp 2024-11-21] (ang.).
  75. 1 2 3 Anti-SLAPP Statutes: 2023 Report Card. [w:] Institute for Free Speech [on-line]. [dostęp 2023-12-14]. (ang.).
  76. ↑ Wiggin and Dana Secures Dismissal of Defamation Suit under New 'Anti-SLAPP' Law [online], Wiggin and Dana LLP [dostęp 2019-08-22] (ang.).
  77. ↑ Jay Adkisson: Kentucky Adopts The Uniform Public Expression Protection Act. Forbes, 2022-04-18. [dostęp 2022-11-23].
  78. ↑ David A. Kluft: The Scalpel or the Bludgeon? Twenty Years of Anti-SLAPP in Massachusetts. [w:] Boston Bar Journal [on-line]. 2014-07-09. [dostęp 2016-06-02].
  79. ↑ Citizen Participation Act takes aim at frivolous lawsuits. Alpine Avalanche, 2011-03-31. [dostęp 2014-11-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-28)]. (ang.).
  80. ↑ Texas' Citizen Participation Act gets stronger [online], Lexology.com, 21 czerwca 2013.
  81. ↑ Bill Tracking – 2017 session > Legislation [online], lis.virginia.gov [dostęp 2017-09-28].
  82. ↑ Kathryn W. Tate. California’s Anti-Slapp Legislation: A Summary of and Commentary on Its Operation and Scope. „Loyola of Los Angeles Law Review”, s. 801–886, 2000-04-01. [dostęp 2017-07-07].
  83. ↑ Andrew Albanese |, Obama Signs 'Libel Tourism' Law, [w:] Publishers Weekly [online], PublishersWeekly.com [dostęp 2012-06-26] (ang.).
  84. ↑ Paul Harris, Mark Tran. US Senate committee moves to curb libel tourism. „The Guardian”, 2010-07-14. ISSN 0261-3077. [dostęp 2024-11-21]. (ang.).
  85. ↑ SPEAK FREE Act of 2015 (2015 – H.R. 2304) [online], GovTrack.us [dostęp 2024-11-21] (ang.).
  86. ↑ CMWP, Pozwany z 212 kk Samuel Pereira z TVP wygrał w sądzie z Romanem Giertychem [online], CENTRUM MONITORINGU WOLNOŚCI PRASY [dostęp 2025-02-04].
  87. ↑ Roman Giertych przegrał w sądzie z Samuelem Pereirą. Umorzono proces karny, w którym chciał 200 tys. zł [online], wirtualnemedia.pl, 12 czerwca 2022 [dostęp 2025-02-04].
  88. ↑ Hakerzy odpowiadają Newagowi. rynek-kolejowy.pl, 2023-12-11. [dostęp 2023-12-11]. (pol.).
  89. ↑ Newag kontra Dragon Sector i SPS. Ruszył proces o naruszenie praw autorskich [online], cyberdefence24.pl, 29 sierpnia 2024 [dostęp 2024-08-29] (pol.).
  90. ↑ Newag się wycofuje. Już nie twierdzi, że hakerzy z Dragon Sector zmienili oprogramowanie w Impulsach [online], oko.press, 31 sierpnia 2024 [dostęp 2024-10-08] (pol.).
  91. 1 2 3 Mieszkańcy oskarżeni przez dewelopera. "Bardzo się stresuję, że tu dziś jestem" [online], TOK FM, 28 stycznia 2025 [dostęp 2025-02-03].
  92. 1 2 Biznesmen oskarża aktywistów o zniesławienie. Dzisiaj ruszył proces zainicjowany przez Bogusława Pietrzaka [online], Katowice24 [dostęp 2025-02-03].
  93. 1 2 3 Sprawa Burowca wróciła do sądu. Deweloper oskarżył społeczników o hejt [online], Fakt, 29 stycznia 2025 [dostęp 2025-02-03].
  94. ↑ Osiedle zamiast autostrady rowerowej [online], Anty-SLAPP [dostęp 2025-04-29].
  95. ↑ Wyborcza.pl [online], katowice.wyborcza.pl [dostęp 2025-02-03].
  96. ↑ Redakcja, MPGK grozi sądem za mówienie, że to ich zakład emituje odór na terenie Katowic i Sosnowca [online], Infokatowice.pl, 6 listopada 2024 [dostęp 2025-02-04].
  97. ↑ Wyborcza.pl [online], katowice.wyborcza.pl [dostęp 2025-02-04].
  98. ↑ Skąd tak śmierdzi w Katowicach? "To już nie są tylko przypuszczenia mieszkańców" [online], TOK FM, 4 grudnia 2024 [dostęp 2025-02-04].
  99. ↑ Decyzja w sprawie Kos i Inni przeciwko Polsce (skarga nr 47707/20) [online], Ministerstwo Sprawiedliwości, 8 stycznia 2026 [dostęp 2026-04-08].
  100. 1 2 3 Gunns Limited v Marr, 251 [online], 18 lipca 2005 [dostęp 2025-01-31] (ang.).
  101. 1 2 3 Gunns Ltd v Marr (No 3), 386 [online], 20 października 2006 [dostęp 2025-01-31] (ang.).
  102. ↑ Andrew Darby: Gunns, greenies and the law. The Age, 2006-08-29. [dostęp 2007-06-10].
  103. ↑ The Law Report [online], ABC Radio National, 25 stycznia 2005 [zarchiwizowane z adresu 2010-02-01].
  104. ↑ Middle ground views are up against battleground tactics. The Sydney Morning Herald, 2005-04-07.
  105. ↑ Gunns abandons legal action against Greens leaders, [w:] ABC News Online [online], 13 grudnia 2006 [dostęp 2007-06-11].
  106. ↑ LES POURSUITES STRATEGIQUES ALTERANT LE DEBAT PUBLIC
  107. ↑ DPG Media Privacy Gate [online], myprivacy.dpgmedia.be [dostęp 2025-02-02].
  108. ↑ DPG Media Privacy Gate [online], myprivacy.dpgmedia.be [dostęp 2025-02-02].
  109. ↑ Tom Cochez, Ook Hof van Cassatie stuurt Erik Van der Paal wandelen [online], 18 października 2022 [dostęp 2025-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2023-09-29] (niderl.).
  110. ↑ Anderlecht gaat vol achter HUMO-journalist aan die Vandenhaute en Verbeke op de korrel nam: "Dit is puur om te intimideren" [online], Voetbalkrant.com, 25 marca 2024 [dostęp 2025-02-03] (niderl.).
  111. ↑ Internacional: as motivações em inglês para nomer Vale pior multinacional do mundo [online], Justica nos Trilhos, 11 stycznia 2012 [dostęp 2012-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-16] (port.).
  112. ↑ Nick, Thyssen-Krup Steel Company tries to silence EJOLT partner with a slapp suit [online], Environmental Justice Organisations, Liabilities and Trade, 9 stycznia 2012 [dostęp 2012-09-09] (ang.).
  113. ↑ On Pierre Johnson, Thyssen-Krup Steel Company tries to silence EJOLT partner with a slapp suit [online], 12 lipca 2012 [dostęp 2025-02-03] (ang.).
  114. ↑ Deb Guerette: Daishowa off hook for Lubicon boycott court costs. Record-Gazette, 1998-11-10. (ang.).
  115. ↑ Aug 29/97: Chronoloy of Daishowa vs. Friends of Lubicon [online], sisis.nativeweb.org [dostęp 2025-02-03].
  116. ↑ The Use of SLAPPs to Silence Journalists, NGOs and Civil Society
  117. ↑ Michaelin Scott, Chris Tollefson, Strategic Lawsuits Against Public Participation: The British Columbia Experience, „Review of European, Comparative & International Environmental Law (RECIEL)” (19 (1) 2010), Blackwell Publishing Ltd., 2010, s. 45-57, ISSN 0962-8797 (ang.).
  118. ↑ Byron Sheldrick: Blocking Public Participation: The Use of Strategic Litigation to Silence Political Expression. Wilfrid Laurier Univ. Press, 2014-03-25, s. 71–76. ISBN 978-1-55458-930-2. (ang.).
  119. ↑ Tracey Tyler: Supreme Court ruling big victory for Internet freedom. Toronto Star, 2011-10-19.
  120. ↑ B.C. developer ordered to pay for failed defamation suit against local conservation group [online], Ecojustice Canada, 12 października 2011 [dostęp 2017-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-24].
  121. ↑ Ecojustice scores big victory for the little guys [online], Ecojustice Canada, 26 maja 2011 [dostęp 2017-07-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-29].
  122. ↑ David Benoit: Sino-Forest Sues Muddy Waters for $4 Billion. Wall Street Journal, 2012-03-30.
  123. ↑ Settlement Agreement between Staff and David Horsley [online], Ontario Securities Commission, 21 lipca 2014 [dostęp 2016-09-18] (ang.).
  124. ↑ Sino-Forest files for bankruptcy protection, [w:] BBC [online], 30 marca 2012.
  125. ↑ Statement of Claim – Sino-Forest v Muddy Waters. Wall Street Journal. [dostęp 2016-09-18]. (ang.).
  126. ↑ Tristin Hopper: Everybody is suing everybody: A guide to whom is threatening whom with legal action in Toronto's political scene. National Post, 2014-09-24.
  127. ↑ Alex Ballingall: Brampton Mayor Susan Fennell threatens to sue councillors. Toronto Star, 2014-11-06.
  128. ↑ Dakshana Bascaramurty: Brampton council puts off issue of misspending by mayor, councillors. The Globe and Mail, 2014-09-24.
  129. 1 2 Jann Bellamy: Cancer quack Colleen Huber sues Britt Hermes over criticism. Science-Based Medicine, 2018-01-18. [dostęp 2019-11-16]. (ang.).
  130. ↑ Devlin, Hannah (2018-03-27) "The naturopath whistleblower: ‘It is surprisingly easy to sell snake oil’", The Guardian. Retrieved 2020-06-23.
  131. ↑ Susan Gerbic, Catching Up With Britt Hermes – CSICon 2019 [online], Skeptical Inquirer, 15 lipca 2019 [dostęp 2019-11-16] (ang.).
  132. ↑ Greek government accused of defanging probe into its wiretapping scandal [online], POLITICO, 26 października 2023 [dostęp 2025-02-03] (ang.).
  133. ↑ Helena Smith, Journalists who revealed Greek wiretapping scandal appear in court, „The Guardian”, 25 stycznia 2024, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-02-03] (ang.).
  134. 1 2 3 WhiteHat Jr withdraws defamation suit against vocal critic [online], The Economic Times, 4 maja 2021 [dostęp 2021-11-17] (ang.).
  135. ↑ Apoorva Mandhani, Regina Mihindukulasuriya: Boon for locked down kids or 'marketing hype'? Decoding WhiteHat Jr's legal brawls with critics. ThePrint, 2020-11-30. [dostęp 2021-11-17]. (ang.).
  136. ↑ Whitehat Jr to foray into Brazil, Mexico; create 1 lakh teaching jobs in India in 3 years [online], The Economic Times, 13 grudnia 2020 [dostęp 2021-11-17].
  137. ↑ [[język hebrajski|hebr.]] ‏כתב אישום על גניבה, מרמה, זיוף והלבנת הון נגד אמיר ברמלי‎ ([[język angielski|ang.]] An indictment for theft, fraud, forgery and money laundering against Amir Bramli) [online], calcalist.co.il, 26 czerwca 2016 [dostęp 2017-07-06] (hebr.).
  138. ↑ Supermodel Bar Refaeli alleges identity theft. The Times of Israel, 2016-01-14. [dostęp 2017-07-06].
  139. ↑ ברמלי תובע מיליון שקל מכתב "כלכליסט": "פרסם ידיעות השזורות דברי השמצה" ([[język angielski|ang.]] Bramly sues NIS 1 million from Calcalist: 'Published reports slanderous' [online], Walla!, 31 października 2016 [dostęp 2017-07-06] (hebr.).
  140. ↑ Amir Bramly opens another front: 'News2 presented me as a crook'. TheMarker, 2016-03-14.
  141. ↑ ברמלי מתכוון להגיש שורת תביעות לשון הרע נגד "מכפישיו" (Bramly intends to file a series of libel claims against his detractors). Globes, 2015-12-01. [dostęp 2017-07-06]. (hebr.).
  142. ↑ כתב כלכליסט משיב לברמלי: "תביעת השתקה כוחנית ובריונית" ([[język angielski|ang.]] Calcalist responds to Bramly: 'Demand for aggressive and brutal silencing') [online], Walla!, 26 grudnia 2016 [dostęp 2017-07-06] (hebr.).
  143. ↑ "תביעתו של ברמלי – ניסיון פסול להסיט את תשומת הלב מהחשדות נגדו" – וואלה! ברנז'ה ([[język angielski|ang.]] Channel2 News: 'Bramly's lawsuit is misguided attempt to divert attention from the suspicions against him') [online], Walla!, 26 maja 2016 [dostęp 2017-07-06] (hebr.).
  144. 1 2 3 Eric Prideaux: Libel suit attacks free speech: defendant | The Japan Times Online. The Japan Times, 2012-08-29. [dostęp 2025-02-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-29)].
  145. 1 2 Abandonment of the Claim Against a Japanese Journalist [online], Reporters Sans Frontières (RSF), 6 sierpnia 2009 [dostęp 2015-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-20].
  146. ↑ "JNN Reportage – Legal Intimidation Against Free Speech: What is SLAPP?" Part 1 Part 2 Part 3 Created by Hiroyuki Akiyama. Copyright Tokyo Broadcasting System Television, Inc.
  147. 1 2 3 Mladen Savatović, "Slap tužbe" protiv medija koji nisu po volji - bilo nekad, sad se ponavlja [online], N1, 21 kwietnia 2021 (bośn.).
  148. ↑ Serbia's fall on media freedom list: "If it continues like this, there will no longer be anything to measure" [online], 5 maja 2020.
  149. ↑ Bangkok Post Public Company, Journalist prevails in another 'Slapp' case, [w:] Bangkok Post [online], 6 marca 2024 [dostęp 2024-03-28] (ang.).
  150. ↑ Thailand: Judicial harassment against community rights and anti-corruption activist Chutima Sidasathian [online], International Federation for Human Rights [dostęp 2024-03-28] (ang.).
  151. 1 2 3 Charlotte Tobitt: SLAPP down: David Davis says Putin's People libel case cost ex-FT journalist £1.5m. [w:] Press Gazette [on-line]. 2022-01-24. (ang.).
  152. ↑ Simon Pegg: Move to add free speech protections to UK anti-corruption bill. The Guardian, 2022-03-04.
  153. ↑ Government backs bill to end intimidatory SLAPPs lawsuits stifling free speech [online], 23 lutego 2024.
  154. ↑ Wallace Turner, NUCLEAR PROTEST LEADS TO LAWSUIT, The New York Times, 14 lutego 1982 [dostęp 2022-11-18] (ang.).
  155. ↑ Abalone Alliance campaigns against Diablo Canyon Nuclear Plant, California, 1976–1984 [online], Global Nonviolent Action Database – Swarthmore College [dostęp 2022-11-18] (ang.).
  156. ↑ County of San Luis Obispo v. Abalone Alliance (1986), Justia, 13 marca 1986 [dostęp 2022-11-18].
  157. ↑ Dan Morain, Court Upholds Client's Right to Sue Lawyer, Los Angeles Times, 29 marca 1985 [dostęp 2022-11-18] (ang.).
  158. ↑ Karen Winner: Divorced from Justice: The Abuse of Women and Children by Divorce Lawyers and Judges. ReganBooks/HarperCollins, 1996. ISBN 978-0-06-039184-3.
  159. ↑ Guy Ashley: The spark behind the court firestorm. Marin Independent Journal. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-22)].
  160. ↑ William J. Cook, "Final Reply Brief of Appellant/Respondent Ernie Weaver in the Charleston County case", 2001-CP-10-2967.
  161. ↑ Final Reply Brief of Appellant/Respondent Ernie Weaver in the Charleston County case, 2001-CP-10-2967.
  162. ↑ Streisand Sues to Suppress Free Speech Protection (and additional items), Kenneth Adelman.
  163. ↑ Streisand’s Lawsuit to Silence Coastal Website Dismissed, Kenneth Adelman [zarchiwizowane z adresu 2004-12-21].
  164. ↑ Dan Malone: Metropolis: Suing to Silence?. Fort Worth Weekly, 2004-01-28. [dostęp 2017-01-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-29)].
  165. ↑ Bob Egelko: What Do You Expect? It's Talk Radio, Court Says. SFGate Hearst Communications, 2009-04-25. (ang.).
  166. ↑ Sherri M. Okamoto: Court: Radio Talk Show Host's Statements Not Actionable: Panel Concludes Reasonable Listeners Would Consider Comments Opinion. Metropolitan News-Enterprise, 2009-04-27.
  167. ↑ Anna J. Brown, District Judge, Presiding, Appeal from the United States District Court for the District of Oregon: Gardner v. Martino [online], uscourts.gov, 7 lipca 2008 [dostęp 2011-06-30].
  168. ↑ Rob Beschizza: MagicJack Legal Documents. BoingBoing, 2010-02-23. [dostęp 2011-06-30].
  169. ↑ Dole Fruit Company Inc. v. Fredrik Gertten et.al., Superior Court of California, County of Los Angeles [online], bananasthemovie.com, 17 listopada 2010.
  170. ↑ Amy B. Wang: Arizona appeals court tosses lawsuit filed against parents by school district. The Arizona Republic, 2011-03-31.
  171. ↑ Susan Taylor Martin: Nationwide Title goes on attack against vocal critics. Tampa Bay Times, 2010-12-10. [dostęp 2010-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-14)].
  172. ↑ Jared Newman: Sony, George Hotz Settle PS3 Hacking Lawsuit. [w:] PCWorld [on-line]. IDG, 2011-04-12. [dostęp 2019-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-06)]. (ang.).
  173. ↑ Steubenville, Ohio: Gang Rape + SLAPP Suit [online], The Legal Satyricon, 3 grudnia 2012 [dostęp 2013-03-21].
  174. ↑ Mark Law: Suit filed against site operator. Herald-Star, 2012-10-31. [dostęp 2013-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-04)].
  175. ↑ Laura Bradley: A.C.L.U. Defends John Oliver from Stupid Lawsuit in Hilarious Amicus Brief. [w:] Vanity Fair [on-line]. 2017-08-02. [dostęp 2021-09-07].
  176. ↑ Alberto Luperon: ACLU Files Snarkiest Legal Brief Ever Defending John Oliver. [w:] Law and Crime [on-line]. 2017-08-01. [dostęp 2021-09-07].
  177. ↑ John Oliver: SLAPP Suits. Youtube, 2019-11-10. [dostęp 2019-11-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-11)]. (ang.).
  178. ↑ Robert Wilonsky: Judge sanctions State Fair of Texas after it sued lawyer who wants to see Big Tex's checkbook. The Dallas Morning News, 2015-08-14. [dostęp 2017-01-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-07)].
  179. 1 2 David Lee: 1.3 Million Anti-SLAPP Award Rescinded. Courthousenews.com, 2016-01-15. [dostęp 2017-10-09]. (ang.).
  180. ↑ Hanszen Laporte Wins $450,000 Against Plaintiffs Who Filed Baseless Defamation Suits [online], Hanszen LaPorte [dostęp 2017-10-09] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-06].
  181. 1 2 3 Justin Jouvenal: Devin Nunes, Johnny Depp lawsuits seen as threats to free speech and press. The Washington Post, 2019-12-22. [dostęp 2020-02-25].
  182. ↑ Devin Nunes' Virginia SLAPP Suits Causing Virginia Legislators To Consider A New Anti-SLAPP Law. Above the Law, 2019-12-06. [dostęp 2020-02-25].
  183. ↑ Vicky Ward and Katelyn Polantz, Nunes disputes claim that he met with former Ukrainian prosecutor to get dirt on Bidens [online], CNN, 4 grudnia 2019 [dostęp 2019-12-06].
  184. ↑ Kate Irby: Another Devin Nunes lawsuit: Congressman sues magazine over story about family's Iowa farm. [w:] The Fresno Bee [on-line]. 2019-10-01. [dostęp 2020-02-25].
  185. ↑ Justin Jouvenal: Va. legislature passes bills aimed at lawsuits by Devin Nunes, Johnny Depp. The Washington Post, 2020-02-11. [dostęp 2020-02-25].
  186. 1 2 Bethany Allen: Libel Lawfare. The Wire China, 2024-07-28. [dostęp 2024-07-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-07-29)]. (ang.).
  187. ↑ BYD Company Ltd., Petitioner v. Alliance for American Manufacturing, et al. [online], Supreme Court of the United States, 11 sierpnia 2022 [dostęp 2024-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-04].