Sabulodes

Sabulodes
Guenée, 1858
Ilustracja
Sabulodes edwardsata
Ilustracja
Sabulodes aegrotata
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Podrząd

Glossata

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

Nadrodzina

Geometroidea

Rodzina

miernikowcowate

Podrodzina

Ennominae

Plemię

Ourapterygini

Rodzaj

Sabulodes

Typ nomenklatoryczny

Sabulodes caberata Guénée, 1857

Synonimy
  • Phengommatea Hulst, 1896

Sabulodes – rodzaj motyli z rodziny miernikowcowatych i podrodziny Ennominae. Obejmuje 70 opisanych gatunków. Zamieszkują obie Ameryki, od Kanady po Argentynę.

Morfologia

Sabulodes caberata, gatunek typowy rodzaju
Sabulodes ornatissima
Sabulodes aegrotata, widok od spodu

Głowa zaopatrzona jest w nitkowate czułki, duże, zaokrąglone i nagie oczy oraz sięgające powyżej środka oczu głaszczki wargowe.

Tułów ma długie i wąskie łuski na kołnierzu i patagiach oraz krótsze, wełniste na spodzie. Przednie skrzydło osiąga od 13 do 26 mm długości i miewa kształt od szerokiego po wydłużony. Szerokie, na zewnętrznej krawędzi zaokrąglone lub lekko u szczytu trzeciej gałęzi żyłki medialnej uwypuklone skrzydło tylne dysponuje silnym wędzidełkiem. W jego użyłkowaniu żyłka subkostalna zbliża się do radialnej w nasadowej części sięgającej do połowy długości skrzydła komórki, a pierwsza gałąź żyłki kubitalnej bierze początek w ⅓ odległości między kątem komórki a drugą gałęzią kubitalną. Wierzch skrzydeł bywa płowy, żółtobrązowy, ochrowy, szarobiały lub rudobrązowy, w przypadku przedniej pary jednolity lub ze srebrzystobiałym plamkowaniem albo z przyciemnieniem pola środkowego. Odnóża przednie mają goleń z krótkim i grubym wyrostkiem w odsiebnej połowie. Tylne golenie mają po dwie ostrogi.

Samcze genitalia cechują się wykształconymi wyrostkami towarzyszącymi na szczytach palczastych wyrostków, wydatnym i szerokim gnatosem, zwężającymi się ku szczytom walwami, wystającymi poza szczyty walw w postaci zesklerotyzowanych i zagiętych lub zakrzywionych, wolnych ramion kostami, zesklerotyzowanym anellusem, brakiem furki, szerokim tegumenem oraz zwykle od tegumenu krótszym i ku przodowi zwężonym sakusem. Unkus i zawieszka bywają różnie ukształtowane. Sam edeagus jest nieco dłuższy niż tegumen i wyrostki towarzyszące razem wzięte, na przedzie zesklerotyzowany od spodu, w tylnym końcu całkowicie lub częściowo zesklerotyzowany, zaopatrzony w rurkowatą, niezmodyfikowaną wezykę.

Genitalia samicy cechują się krótkimi brodawkami odbytowymi o rejonie tylno-środkowym tworzącym okrągły do owalnego otwór z grubymi szczecinkami na krawędzi, a także zesklerotyzowaną, palcowatą płytką postwaginalną. Torebka kopulacyjna ma duży, błoniasty, pozbawiony znamienia korpus w tylnym końcu po lewej stronie sięgający dobrzusznie dalej niż po stronie prawej, a przewód zesklerotyzowany i grzbietobrzusznie spłaszczony. Przewód nasienny wychodzi z korpusu pośrodkowo lub na lewo od przewodu torebki.

Ekologia i występowanie

Gąsienice żerują na drzewach i krzewach liściastych i iglastych oraz na roślinach zielnych. Niektóre gatunki są pod względem pokarmu generalistami. W przypadku większości gatunków rośliny pokarmowe nie są znane.

Rodzaj amerykański, znany z zachodniej krainy nearktycznej i dużej części krainy neotropikalnej. Rozmieszczony jest od południowej Kolumbii Brytyjskiej przez Stany Zjednoczone, Meksyk, Wielkie Antyle i Amerykę Centralną aż po Boliwię, Argentynę i południową Brazylię. ⅔ opisanych gatunków zamieszkuje Stany Zjednoczone lub Meksyk. Przedstawicieli rodzaju nie odnaleziono na Małych Antylach ani w Chile.

Taksonomia

Takson ten wprowadził w 1858 roku Achille Guénée. W 1896 roku George D. Hulst wyznaczył S. caberata jego gatunkiem typowym. Współczesnej rewizji rodzaju dokonał w 1978 roku Frederick Rindge.

Do rodzaju zalicza się 70 opisanych gatunków:

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Frederick Rindge. A revision of the genus Sabulodes (Lepidoptera, Geometridae). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 160, s. 193–292, 1978.
  2. ↑ A. Guenée, Sabulodes, [w:] A. Guenée, J.A.B. Boisduval, Histoire naturelle des insectes. Spécies général des Lépidoptères. IX. Uranides et Phalénites. Tome I, 1857, s. 42 [dostęp 2026-09-09].
  3. ↑ G.D. Hulst. A classification of the Geometrina of North America, with descriptions of new genera and species. „Transactions of the American Entomological Society”. 23, s. 245–386, 1896.
  4. ↑ Sabulodes Guenée, [1858]. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-09-09].