Salmo trutta

	Salmo trutta
	Linneusz, 1758
	; Pstrąg potokowy (Salmo trutta fario)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Rząd	łososiokształtne
Rodzina	łososiowate
Rodzaj	Salmo
Gatunek	Salmo trutta
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Niektóre z zamieszczonych tu informacji wymagają weryfikacji.

Uwagi: Troć atlantycka ma przekierowanie do tego artykułu. Kilka zdań poniżej (nad spisem treści) jest zdanie, że podgatunkiem nominatywnym jest troć atlantycka (Salmo trutta trutta). Tyle tylko, że nazwa Salmo trutta trutta kieruje do troci wędrownej, nie do troci atlantyckiej jak to napisano w tym zdaniu..
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Salmo trutta – gatunek ryby z rodziny łososiowatych, obejmujący kilka form różniących się cechami biologicznymi. Formy te – blisko spokrewnione z łososiem szlachetnym (Salmo salar) – wyewoluowały w wyniku izolacji geograficznej w plejstocenie. Są to ryby o dużym znaczeniu gospodarczym, cenione^{[przez kogo?]} w wędkarstwie. W języku polskim określane są ogólną nazwą pstrąg, a ich dwuśrodowiskowa forma morska – troć. Od łososia szlachetnego różni się szerszą nasadą ogona, ubarwieniem oraz szczegółami w budowie szkieletu. Podgatunkiem nominatywnym jest troć atlantycka (Salmo trutta trutta).

Taksonomia

Gatunek został opisany naukowo w 1758 przez Karola Linneusza na podstawie osobników złowionych w dużych rzekach. Osobniki żyjące w górskich potokach oraz spływające do morza Linneusz opisał jako odrębne gatunki: S. fario i S. eriox, a formę jeziorową – pod nazwą S. lacustris. Z powodu różnic w ubarwieniu poszczególnych populacji opisano naukowo i sklasyfikowano około 50 gatunków, które później uznano za formy Salmo trutta.

Występowanie

Wody słodkie Europy i zachodniej Azji oraz przybrzeżne wody morskie wokół Europy i północno-zachodniej Afryki. Introdukowane w co najmniej 24 krajach, głównie w Europie i obydwu Amerykach, a także w kilku krajach Azji oraz w Australii.

Obecnie żyjące populacje wywodzą się z pięciu linii rozwojowych powstałych w wyniku izolacji geograficznej, jaka nastąpiła w plejstocenie.

W polskich wodach Salmo trutta występuje w trzech zasadniczych odmianach ekologicznych podgatunku nominatywnego:

anadromiczna forma wędrowna – troć wędrowna (Salmo trutta morpha trutta)
osiadła, słodkowodna forma rzeczna – pstrąg potokowy (Salmo trutta morpha fario)
osiadła, słodkowodna forma jeziorowa – troć jeziorowa (Salmo trutta morpha lacustris)

W zakresie tego samego gatunku wyróżniane są jeszcze:

Salmo trutta aralensis – troć aralska – dwuśrodowiskowa forma występująca w Morzu Aralskim i w ujściach Amu-darii i Syr-darii
Salmo trutta macrostigma – słabo zbadana forma z Korsyki
Salmo trutta oxianus – słodkowodna forma żyjąca w Amu-darii

Wcześniej wyróżniano jeszcze troć kaspijską (S. t. caspius), która obecnie uważana jest za kaspijską populację podgatunku nominatywnego S. t. trutta.

Przypisy

↑ Salmo trutta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Salmo trutta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 Laura Belica: Brown Trout (Salmo trutta): A Technical Conservation Assessment (pdf). USDA Forest Service, Rocky Mountain Region, Species Conservation Project, 2007. (ang.).
↑ L Bernatchez. The evolutionary history of brown trout (Salmo trutta L.) inferred from phylogeographic, nested clade, and mismatch analyses of mitochondrial DNA variation.. „Evolution; international journal of organic evolution”. 55 (2), s. 351–79, Feb 2001. PMID: 11308093.

Bibliografia

Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
Salmo trutta trutta (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 20 września 2009]

[itis-1] Salmo trutta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[iucn-2] Salmo trutta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[Belica-3] 1 2 Laura Belica: Brown Trout (Salmo trutta): A Technical Conservation Assessment (pdf). USDA Forest Service, Rocky Mountain Region, Species Conservation Project, 2007. (ang.).

[4] L Bernatchez. The evolutionary history of brown trout (Salmo trutta L.) inferred from phylogeographic, nested clade, and mismatch analyses of mitochondrial DNA variation.. „Evolution; international journal of organic evolution”. 55 (2), s. 351–79, Feb 2001. PMID: 11308093.