Wątlak nadobny

Wątlak nadobny
Scopula ornata
(Scopoli, 1763)
Ilustracja
imago wątlaka nadobnego
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

(bez rangi) Eulepidoptera
(bez rangi) Ditrysia(inne języki)
Nadrodzina

Geometroidea(inne języki)

Rodzina

miernikowcowate

Podrodzina

Sterrhinae(inne języki)

Rodzaj

wątlak

Gatunek

wątlak nadobny

Wątlak nadobny (Scopula ornata) – gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych, podrodziny Sterrhinae. Jest gatunkiem dość pospolitym, występującym na terenie całej Europy, północnej Afryce i Azji i aż po Amur.

Taksonomia

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisany został w 1763 roku przez Giovanniego Scopolego w pracy Entomologia Carniolica exhibens insecta Carnioliae indigena et distributa in ordines, genera, species, varietates : methodo Linnaeana jako Phalaena ornata. Zazwyczaj wyróżnia się 3 podgatunki:

Morfologia

Motyl ten osiąga od 21 do 26 mm rozpiętości skrzydeł. Skrzydła przednie i tylne białe, w zewnętrznych polach obu skrzydeł występują wyraźne rdzawobrunatne plamki. Na brzegu zewnętrznym skrzydła tylnego występują szerokie wycięcia. Strzępina skrzydła przedniego ciemno plamkowana ze zredukowaną przepaską wewnętrzną. U samca goleń nogi tylnej poszerzona, o długości około 1,5 raza większej niż długość stopy. Gąsienice są czerwonobrunatne lub ochrowo-żółto-brunatne na grzbiecie. Linia grzbietowa biała, delikatnie zaznaczona, przerywana. Na pięciu pierwszych segmentach odwłoka występują ciemne plamki w kształcie litery V.

Ekologia i występowanie

Dorosły motyl pojawia się od początku maja do połowy września. Gąsienice pojawiają się w dwóch pokoleniach od początku czerwca do połowy lipca i od początku sierpnia do końca kwietnia. Gąsienice przepoczwarzają się także w dwóch pokoleniach od początku kwietnia do końca maja i w sierpniu.

Żerują głównie na roślinach z rodzajów: macierzanka (Thymus) m.in. macierzanka zwyczajna (Thymus pulegioides) i macierzanka tymianek (Thymus vulgaris), lebiodka (Origanum) m.in. lebiodka pospolita (Origanum vulgare). Obserwuje się je także na roślinach z rodzaju krwawnik (Achillea), mięta (Mentha) czy przetacznik (Veronica).

Owad rozprzestrzeniony w prawie całej Europie (oprócz Irlandii i Norwegii), w Rosji, północnej Afryce (Maroko, Algieria, Tunezja) oraz Azji (Turcja, Kirgistan, Kazachstan, Gruzja, Armenia, Syria, Irak, Iran, Turkmenistan, Afganistan, Mongolia, Korea Południowa i Japonia). Występuje przeważnie na ugorach, suchych łąkach, wrzosowiskach, nasłonecznionych łąkach na zboczach wzniesień.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Jerzy Heintze, Motyle Polski, Atlas, t. 1, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1978, s. 220 (pol.).
  2. ↑ Markku Savela: Scopula Schrank, 1802. [w:] Funet.fi [on-line]. [dostęp 2025-10-15].
  3. ↑ Markku Savela: Sterrhinae. [w:] Funet.fi [on-line]. [dostęp 2025-10-15].
  4. 1 2 3 4 5 6 Christopher Jonko, Scopula ornata (Scopoli, 1763), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-15].
  5. 1 2 3 Stanisław Błeszyński: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 46a. Miernikowce – Geometridae. Wstęp i podrodziny Brephinae, Orthostixinae, Geometrinae, Sterrhinae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1960, s. 42.
  6. ↑ Ioannis Antonii Scopoli, Entomologia Carniolica exhibens insecta Carnioliae indigena et distributa in ordines, genera, species, varietates : methodo Linnaeana, 1763, s. 219 (łac.).
  7. 1 2 Donald Hobern, Scopula ornata (Scopoli, 1763), [w:] Catalogue of Life 2024-02-03 [online] [dostęp 2025-11-15].
  8. 1 2 Scopula ornata (Scopoli, 1763) Schmuck-Kleinspanner. [w:] Lepiforum e.V. [on-line]. [dostęp 2025-11-15].