Seksowanie
Seksowanie (ang. sex „płeć”) – segregowanie piskląt według płci.
Seksowaniem zajmują się osoby określane mianem sekserek i sekserów.
Zastosowanie selekcji płciowej
W produkcji drobiarskiej seksowanie stosuje się wtedy, gdy dalszy odchów samic i samców ma odmienne znaczenie produkcyjne. Najczęściej omawianym przykładem jest produkcja jaj, w której samice linii nieśnych przeznacza się do dalszego odchowu na nioski, natomiast samce tych linii nie znoszą jaj i zwykle wolniej przyrastają niż kurczęta ras mięsnych.
Metody po wykluciu
Polega na ustaleniu obecności prącia w steku u samców lub jego brak u samic przez oglądanie rozchylonego steku lub badanie gruczołów rozrodczych za pomocą endoskopu (przy czym istnieje możliwość uszkodzenia narządów wewnętrznych). Zabieg ten łatwiej jest przeprowadzić u kacząt niż u kurcząt, gdyż kaczorki mają dobrze widzialny, umieszczony w fałdach błony śluzowej po stronie brzusznej steku, mierzący około 2 mm zaczątek przyszłego prącia.
Samce rozpoznać też można po bębenku rezonacyjnym, mieszczącym się w dolnej części tchawicy, w miejscu, gdzie rozgałęzia się ona na dwa oskrzela; jest on łatwo wyczuwalny poniżej krtani ptaka.
Ustalanie płci przed wykluciem
Nowsze metody ustalania płci zmierzają do rozpoznania płci zarodka przed wykluciem, czyli do seksowania in ovo. Ich celem jest ograniczenie potrzeby sortowania i uśmiercania jednodniowych piskląt po wylęgu.
W przeglądach literatury metody seksowania in ovo dzieli się między innymi na techniki molekularne, spektralne, akustyczne, morfologiczne oraz oparte na analizie lotnych związków organicznych. Część metod wymaga nakłucia skorupy i pobrania niewielkiej próbki materiału biologicznego, na przykład płynu z jaja, w celu oznaczenia biomarkerów lub materiału genetycznego; inne rozwijane są jako metody nieinwazyjne lub bezkontaktowe.
Do metod optycznych badanych w seksowaniu in ovo należą między innymi spektroskopia w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni, obrazowanie hiperspektralne, spektroskopia Ramana, spektroskopia fluorescencyjna oraz techniki rozpoznawania obrazów. Ich rozwój wiąże się z próbami zwiększenia szybkości, dokładności i przepustowości oznaczania płci zarodków w warunkach wylęgarni.
Uśmiercanie piskląt niepożądanej płci
Seksowanie może być związane z odrzucaniem z dalszego odchowu piskląt płci niepożądanej z punktu widzenia danego kierunku produkcji. W wylęgarniach obsługujących sektor produkcji jaj dotyczy to zwłaszcza jednodniowych samców linii nieśnych, które po ustaleniu płci mogą być uśmiercane w krótkim czasie po wykluciu.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Witold Gawęcki, Jerzy Kruszyński, Nomenklatura i definicje w produkcji drobiarskiej, [w:] Poradnik instruktora drobiarstwa, Warszawa: Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego, 1982, s. 15.
- 1 2 Claudia Vinci, Male chick culling [online], European Parliamentary Research Service, grudzień 2022 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- 1 2 3 4 Elske N. de Haas, Eva Oliemans, Maite A.A.M. van Gerwen, The Need for an Alternative to Culling Day-Old Male Layer Chicks: A Survey on Awareness, Alternatives, and the Willingness to Pay for Alternatives in a Selected Population of Dutch Citizens, „Frontiers in Veterinary Science”, 8, 2021, DOI: 10.3389/fvets.2021.662197 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- 1 2 Nan Jia i inni, A Review of Key Techniques for in Ovo Sexing of Chicken Eggs, „Agriculture”, 13 (3), 2023, DOI: 10.3390/agriculture13030677 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
- ↑ Chuanqi Xie, Wensheng Tang, Ce Yang, A review of the recent advances for the in ovo sexing of chicken embryos using optical sensing techniques, „Poultry Science”, 102 (10), 2023, DOI: 10.1016/j.psj.2023.102906 [dostęp 2026-05-14] (ang.).