Siraitia

*Siraitia*
	; Owoce Siraitia grosvenorii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	dyniowce
Rodzina	dyniowate
Rodzaj	Siraitia
	Nazwa systematyczna
	Siraitia Merr.; Pap. Michigan Acad. Sci. 19: 200 (1934)
	Typ nomenklatoryczny
	S. silomaradjae Merrill
Synonimy
	Microlagenaria (C.Jeffrey) A.M.Lu & J.Q.Li; Neoluffa Chakrav.;
	Microlagenaria (C.Jeffrey) A.M.Lu & J.Q.Li; Neoluffa Chakrav.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Siraitia – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Obejmuje cztery gatunki. Jeden – Siraitia africana – rośnie w równikowej Afryce, a trzy pozostałe w południowo-wschodniej Azji. Rośliny te rosną w lasach na zboczach gór, nad brzegami rzek, w zaroślach. Gatunek afrykański rósł na brzegu jeziora i w zaroślach, od lat 60. XX wieku jest zaginiony.

Z owoców Siraitia grosvenorii sporządza się słodki, sycący napój.

Morfologia

Pokrój: Zielne pnącza osiągające do 7 m długości z okazałymi, kulistawymi bulwami. Pędy pokryte czarnymi, czarnobrązowymi lub żółtawymi gruczołkami, łodygi kanciaste i bruzdowane. Wąsy czepne rozwidlone na końcach.
Liście: Całobrzegie, z rzadka ząbkowane, nieklapowane lub z 3–5 klapami. Blaszka jajowato sercowata. Od spodu blaszki silnie owłosione.
Kwiaty: Rozdzielnopłciowe – żeńskie i męskie w osobnych kwiatostanach powstają na tych samych roślinach (dwupiennych). Kwiatostany męskie są wiechowate, a kwiaty żeńskie wyrastają pojedynczo, w parach lub w kilkukwiatowych gronach lub pęczkach. Dno kwiatowe jest zredukowane, dzwonkowate, z 5 równowąskimi, lancetowatymi lub trójkątnymi działkami kielicha. Płatki korony są lancetowate do zaokrąglonych, kremowe. W kwiatach męskich pręcików jest 5, są albo wszystkie wolne, albo zrastają się w dwie pary i jeden pozostaje wolny. W kwiatach żeńskich obecnych jest 5 prątniczków oraz słupek składający się z jajowatej, owłosionej zalążni z licznymi zalążkami i z tęgą szyjką słupka na końcu trójdzielną, zwieńczoną dwułatkowymi znamionami.
Owoce: Kulistawe lub wydłużone mięsiste jagody, po dojrzeniu żółte. Nasiona nieliczne, szerokojajowate lub podługowate, spłaszczone, jasnobrązowe lub żółtawe, bez skrzydełek lub z 2–3 korkowatymi skrzydełkami.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z monotypowego plemienia Siraitieae z rodziny dyniowatych Cucurbitaceae.

Wykaz gatunków

Siraitia africana (C.Jeffrey) A.M.Lu & Zhi Y.Zhang
Siraitia grosvenorii (Swingle) C.Jeffrey ex A.M.Lu & Zhi Y.Zhang
Siraitia siamensis (Craib) C.Jeffrey ex S.Q.Zhong & D.Fang
Siraitia sikkimensis (Chakrav.) C.Jeffrey

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-12-12] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-12-12] (ang.).
1 2 3 4 5 Siraitia Merr., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-12-12] .
↑ Siraitia Merr.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-12-12].
1 2 3 4 5 6 KlausK. Kubitzki KlausK., Flowering Plants. Eudicots: Sapindales, Cucurbitales, Myrtaceae, Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2011, s. 137, ISBN 978-3-642-14396-0 .
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 860, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 AnminA. Lu AnminA., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh., Siraitia Merrill, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2024-12-12] .
↑ Genus Siraitia Merr.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2024-12-12].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-12-12] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-12-12] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Siraitia Merr., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-12-12] .

[ing-4] Siraitia Merr.. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-12-12].

[kubitzki-5] 1 2 3 4 5 6 KlausK. Kubitzki KlausK., Flowering Plants. Eudicots: Sapindales, Cucurbitales, Myrtaceae, Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2011, s. 137, ISBN 978-3-642-14396-0 .

[mabb-6] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 860, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[china-7] 1 2 3 4 5 AnminA. Lu AnminA., CharlesCh. Jeffrey CharlesCh., Siraitia Merrill, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2024-12-12] .

[grin-8] Genus Siraitia Merr.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2024-12-12].