Skurcze

Skurcze
Скірче
Państwo

 Ukraina

Obwód

 wołyński

Rejon

łucki

Powierzchnia

15,86 km²

Populacja

 

• liczba ludności

503

• gęstość

31,72 os./km²

Nr kierunkowy

+380 3379

Kod pocztowy

45710

Położenie na mapie hromady Torczyn
Mapa konturowa hromady Torczyn, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Skurcze”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Skurcze”
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego
Mapa konturowa obwodu wołyńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Skurcze”
Położenie na mapie rejonu łuckiego
Mapa konturowa rejonu łuckiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Skurcze”
Ziemia50°38′21″N 24°56′37″E/50,639167 24,943611

Skurcze (ukr. Скірче) – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego. Ludność liczy 503 osób[kiedy?]. Znane w dokumentach historycznych od 1609 r.

Historia

Pod koniec XIX w. duża wieś o ludności mieszanej w gminie Czaruków w powiecie łuckim Gubernia wołyńska.

W latach 30. XX w. liczyła 179 zagród. Znajdował się tu kościół, cerkiew prawosławna i szkoła powszechna z polskim językiem wykładowym. We wsi i należących do niej koloniach mieszkało około 70 rodzin polskich (katolickich) liczących około 310 osób. Polacy byli zgrupowani głównie na kol. Stupnik, Mołyszów, Kolinowiec i w osiedlu Bazylia.

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pierwszy kościół, pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela, murowany, z cegły, ufundował i wyposażył w 1609 r. Jan Charlęski – podkomorzy łucki. Kolejną dotacją obdarował kościół w 1613 r. Krzysztof Charlęski – dworzanin królewski (wieś Krowatka). Kościół został konsekrowa­ny w 1639 r. przez bp. Andrzeja Gębickiego.

Nowy, murowany, empirowy, został wybudowany w 1803 r. staraniem Stanisława Za­górskiego – podstolego wołyńskiego, właściciela Skurczów. Kościół konsekrował w 1809 r. bp Józef Podhorodeński. W 1857 r. został on odnowiony przez ks. Fortunata Feliksa Za­górskiego – miejscowego proboszcza.

W 1938 r. parafia liczyła 1736 wiernych i należały do niej następujące miejscowości: Skurcze, Andrzejówka, Białostok, Biskupicze, Błudów, Bubnów, Czarny Las, Dębinka, Dzie­sięcina, Ferma Sadowska (Puhaczówka), Hać, Horzwin, Kalinowiec, Kozakowa Dolina, Krasny Sad, Król-Podolce, Marusia, Motyszów, Mychlin, Pomorzanka, Pustomyty, Sielisko, Tuliczów, Umańce, Watyn, Watyniec, Wojutyn, Wojutyńska kol., Zabary, Żurawiec.

Podczas rzezi wołyńskiej (1943 r.) w miejscowym majątku ziemskim stacjonowała 20-osobowa niemiecka załoga. Po pierwszych napadach ukraińskich nacjonalistów Niemcy wydali Polakom 25 sztuk broni. Dało to podstawę dla funkcjonowania samoobrony, z czasem podporządkowanej Armii Krajowej. Mimo to UPA zdołała zamordować w Skurczach 14 Polaków. Przeciwnikowi zadano straty w wysokości czterech zabitych. Niemcy wycofali się ze Skurczów 14 stycznia 1944 wraz z częścią Polaków, w tym proboszczem Stanisławem Grzesiakiem. Następnego dnia, pod osłoną samoobrony, do Łucka wyjechało 150 Polaków. Około 40 osób pozostało w kolonii Kalinowiec, gdzie część z nich wkrótce padła ofiarą zbrodni UPA. Opuszczone polskie zagrody zostały spalone, podobnie jak kościół parafialny.

Do 2020 w rejonie horochowskim.

Przypisy

  1. ↑ Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XV cz. 2. Warszawa: 1880-1902, s. 592.
  2. ↑ Kolonia SKURCZE. Gromada Skurcze, gmina Czaruków, powiat Łuck, woj. wołyńskie. Рarafia Skurcze. [dostęp 2017-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-29)].
  3. 1 2 Przed 1939 r.: Gmina Czaruków, Powiat łucki, Województwo wołyńskie
  4. ↑ Czarny Las, gm. Torczyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 354.
  5. ↑ Przed 1939 r.: Gmina Torczyn, Powiat łucki, Województwo wołyńskie
  6. ↑ Nie istnieje, obecnie część w. Skurcze
  7. ↑ Obecnie część wsi Pustomyty
  8. ↑ Przed 1939 r.: Gmina Świniuchy, Powiat horochowski, Województwo wołyńskie
  9. ↑ Obecnie Tertki (Тертки) na zach. od wsi Wojutyn
  10. ↑ Tuliczew, obecnie nie istnieje, na zach. od Watyniec
  11. ↑ Skurcze (parafia) [online], www.wolhynia.pl [dostęp 2017-04-04] (pol.).
  12. ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, t. 1, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 547-549, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  13. ↑ Про утворення та ліквідацію районів [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2025-04-01] (ukr.).

Linki zewnętrzne