1609

Wydarzenia w Polsce

• 15 stycznia–26 lutego – w Warszawie obradował sejm zwyczajny.
• 28 lutego:
  • wojna polsko-szwedzka: wojsko hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza zaatakowało bronioną przez Szwedów Parnawę, zdobywając ją 2 marca.
  • Sokółka uzyskała prawa miejskie.
• 2 marca – wojna polsko-szwedzka: kapitulacja Szwedów w oblężonej Parnawie.
• 11 marca – wybuchła wojna polsko-rosyjska (1609–1618).
• 23/24 marca – wojna o Inflanty: zwycięstwo floty polskiej nad szwedzką w bitwie morskiej pod Salis.
• 24 maja – Zygmunt III Waza wraz z rodziną i dworem opuścił Wawel przenosząc się na stałe do Warszawy
• 21 sierpnia – przeciwnicy religijni unii brzeskiej dokonali w Wilnie nieudanego zamachu na życie biskupa Adama Pocieja.
• 6 października – wojna polsko-szwedzka: Jan Karol Chodkiewicz pokonał Szwedów w bitwie nad Gawią.
• 9 października - Rzeczpospolita odzyskuje Dynemund po kapitulacji szwedzkiej załogi.
• Adam Wacław cieszyński przeszedł na katolicyzm.
• W Krakowie powstał pierwszy klasztor bonifratrów w Polsce.
• Koalicja antypolska zawarta między Szwecją i Rosją, która stała się bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny polsko-rosyjskiej 1609–1618.
• Koniec rokoszu Zebrzydowskiego.

Wydarzenia na świecie

• 15 stycznia – w Dolnej Saksonii rozpoczęto regularne wydawanie gazety z wiadomościami.
• 25 marca – do służby w Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej wszedł „Halve Maen”, okręt żeglarza i odkrywcy Henry’ego Hudsona.
• 9 kwietnia:
  • wojna osiemdziesięcioletnia: zawarto dwunastoletni rozejm pomiędzy Hiszpanią a zbuntowanymi prowincjami niderlandzkimi.
  • król Hiszpanii Filip III wydał edykt nakazujący wygnanie Morysków.
• 12 kwietnia – Niderlandy proklamowały niepodległość.
• 20 maja – wszystkie 154 wiersze Williama Szekspira ukazały się w kolekcji w 1609 roku, owa książka zatytułowana była Shake-Speares Sonnets, obejmowała ona 152 wcześniej niepublikowanych wierszy.
• 9 lipca – cesarz Rudolf II wydał list majestatyczny gwarantujący protestantom w Czechach wolność wyznania.
• 10 lipca – w Niemczech została założona Liga Katolicka.
• 20 sierpnia – cesarz Rudolf II wydał list majestatyczny gwarantujący protestantom w Śląsku wolność wyznania.
• 25 sierpnia – Galileo Galilei zademonstrował Wenecjanom swój pierwszy teleskop.
• 28 sierpnia – Henry Hudson jako pierwszy Europejczyk wylądował w Delaware.
• 4 września – angielski żeglarz Henry Hudson dopłynął do brzegu wyspy Manhattan.
• 12 września – Henry Hudson odkrył ujście obecnej rzeki Hudson.
• 29 września – V wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie rozpoczęły oblężenie Smoleńska.
• 30 listopada – Galileusz rozpoczął obserwację teleskopową Księżyca oraz szkicowanie jego powierzchni.
• 8 grudnia – w Mediolanie otwarto Bibliotekę Ambrozjańską.
• Brytyjczycy przybili do wyspy North Island i jako pierwsi Europejczycy postawili stopę na Seszelach.
• Zawarto Ligę Katolicką.
• Jan Kepler, wierząc w zasadniczą słuszność teorii Kopernika, opublikował pracę z której wynikało jednoznacznie, że planety nie krążą wokół Słońca po okręgach, jak przyjmował Kopernik – pierwsze dwa prawa Keplera. Trzecie prawo zostało opublikowane w roku 1619.

Urodzili się

• 10 marca – Grzegorz Jan Zdziewojski, polski duchowny katolicki, teolog, działacz kontrreformacji, poeta (zm. ok. 1685)
• 18 marca – Fryderyk III, król Danii i Norwegii (zm. 1670)
• 22 marca – Jan II Kazimierz, król Polski w latach 1648–1668 (zm. 1672)
• 25 listopada – Henrietta Maria, córka króla Francji Henryka IV, żona Karola I, króla Anglii i Szkocji (zm. 1669)
• data dzienna nieznana:
  • Krzysztof Opaliński, poeta (zm. 1655)
  • Jakub Weiher, wojewoda malborski, założyciel Wejherowa (zm. 1657)

Zmarli

• 25 marca – Jan Wilhelm, książę Kleve, Jülich i Bergu, hrabia Mark i Ravensbergu, ostatni władca połączonych księstw westfalskich, biskup-elekt Münsteru i administrator tego biskupstwa (ur. 1562)
• 4 kwietnia – Charles de L’Écluse (Kluzjusz) – francuski lekarz i botanik (ur. 1526)
• 25 czerwca – Julius d’Austria, nieślubny syn cesarza Rudolfa II Habsburga (ur. 1586)
• 9 października – Jan Leonardi, włoski ksiądz, założyciel Kleryków Regularnych Matki Bożej (ur. 1541)
• Data dzienna nieznana:
• Mikołaj Gomółka, pierwszy polski kompozytor narodowy (ur. ok. 1535)

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 26 lutego
• Ostatki: 3 marca
• Popielec: 4 marca
• Niedziela Palmowa: 12 kwietnia
• Wielki Czwartek: 16 kwietnia
• Wielki Piątek: 17 kwietnia
• Wielka Sobota: 18 kwietnia
• Wielkanoc: 19 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 20 kwietnia
• Wniebowstąpienie Pańskie: 28 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 7 czerwca
• Boże Ciało: 18 czerwca

Przypisy

Zobacz multimedia związane z tematem: 1609