Smartfon

Smartfon Nexus 6 wyświetlający stronę Wikipedii

Smartfon (ang. smartphone) – przenośne, multimedialne urządzenie, łączące w sobie funkcje telefonu komórkowego i komputera przenośnego (PDA – Personal Digital Assistant). Pierwsze tego typu urządzenie zostało zaprezentowane w 1992 roku. Z biegiem lat smartfony ewoluowały, integrując funkcje m.in. aparatów fotograficznych, nawigacji oraz narzędzi do zarządzania informacjami. Zastąpiły w sprzedaży tradycyjne telefony komórkowe, a rynek urządzeń mobilnych został zdominowany przez systemy operacyjne Android oraz iOS.

Historia

IBM Simon

Pierwszy smartfon został zaprezentowany 23 listopada 1992 roku. Było to prototypowe urządzenie o nazwie Simon, które firma IBM pokazała na targach COMDEX i wprowadziła na rynek w 1993 roku. Oprócz standardowych funkcji telefonu komórkowego oferowało ono kalendarz, książkę adresową, kalkulator, notatnik, pocztę elektroniczną i gry. Użytkownik korzystał z urządzenia za pomocą rysika.

Przez pewien czas stosowano określenie palmofon (ang. PDA Phone, Palm Phone) w odniesieniu do palmtopa z wbudowanym modułem telefonicznym.

W 1996 roku zadebiutowała seria Nokia Communicator, która spopularyzowała urządzenia łączące cechy telefonu z rozbudowanymi funkcjami edycji dokumentów i fizyczną klawiaturą.

Pierwszym urządzeniem oficjalnie wprowadzonym do sprzedaży pod marketingową nazwą „smartphone” był zaprezentowany w 2000 roku Ericsson R380, pracujący pod kontrolą systemu Symbian.

Kolejnym przełomem była premiera telefonu iPhone w 2007 roku, wprowadzająca nowoczesny interfejs zoptymalizowany pod obsługę dotykową bez użycia rysika, oraz debiut systemu Android w 2008 roku (model HTC Dream).

W październiku 2018 roku zaprezentowano pierwszy składany smartfon firmy Royole. W 2019 roku zadebiutował pierwszy składany smartfon firmy Samsung – Samsung Galaxy Fold.

Funkcje i budowa

Z biegiem lat smartfony, oprócz funkcji telefonu, zaczęły łączyć funkcje poczty elektronicznej, przeglądarki sieciowej, pagera, nawigacji GPS, jak również cyfrowego aparatu fotograficznego, dyktafonu i kamery wideo, zarządzania informacjami osobistymi (ang. Personal Information Management) oraz obsługę dokumentów biurowych w formatach OOXML (tworzone np. przez programy pakietu Microsoft Office), ODF (np. LibreOffice) i PDF.

Współczesne urządzenia oparte są najczęściej na jednobryłowej konstrukcji z pojemnościowym ekranem dotykowym. Na rynku funkcjonują również wyspecjalizowane warianty urządzeń, do których należą tzw. smartfony pancerne (ang. rugged smartphones). Są one projektowane do pracy w ekstremalnych warunkach i charakteryzują się wzmocnionymi obudowami wykonanymi z materiałów absorbujących uderzenia. Posiadają certyfikaty odporności, takie jak IP68 lub IP69K (ochrona przed wnikaniem pyłu i zalaniem wodą pod ciśnieniem), a także spełniają normy wojskowe MIL-STD-810H. Konstrukcja ta zapewnia im wytrzymałość na upadki z wysokości, wstrząsy oraz długotrwałe zanurzenie. Część modeli z tej kategorii wykracza poza funkcje typowego smartfona, integrując w jednej obudowie specjalistyczne narzędzia pomiarowe, takie jak kamera termowizyjna, laserowy dalmierz czy miernik poziomu dźwięku, zastępując tym samym osobne urządzenia stosowane m.in. w budownictwie.

Sprzedaż

Światowy udział smartfonów według systemu operacyjnego (%)

W 2010 roku sprzedano na świecie około 500 milionów smartfonów. W pierwszym kwartale 2011 roku sprzedano 99,6 miliona sztuk, co w porównaniu z pierwszym kwartałem 2010 roku stanowiło wzrost o 79,7%.

W I kwartale 2013 roku, według danych IDC, po raz pierwszy sprzedano więcej smartfonów niż tradycyjnych telefonów komórkowych. Smartfony stanowiły 51,6% (łącznie 216,2 miliona sprzedanych egzemplarzy) wszystkich urządzeń komunikacyjnych, które opuściły fabryki.

Według raportu IDC w I kwartale 2013 roku poszczególni producenci sprzedali następującą liczbę smartfonów: Samsung – 70,7 miliona sztuk, Apple – 37,4 miliona, LG – 10,3 miliona, Huawei – 9,9 miliona, ZTE – 9,1 miliona.

W Polsce w 2025 roku około 65% smartfonów sprzedano w handlu detalicznym (poza salonami operatorów). Liderem sprzedaży był Samsung, a za nim uplasowały się Apple i Motorola. Na kolejnych miejscach znalazły się marki: Xiaomi, realme oraz OPPO.

Shawn DuBravac, badający branżę technologii użytkowych w Stanach Zjednoczonych i współtwórca wskaźnika Smartphone Index na amerykańskiej giełdzie NASDAQ, opisał rynkową rolę tych urządzeń następująco:

Nieustanna ewolucja smartfonów i tabletów generuje nowe możliwości ich wykorzystania, zwiększając tym samym ich użyteczność i wartość, ale jednocześnie wypierając inne urządzenia z polskich domów, np. aparaty cyfrowe.

Systemy operacyjne

Systemami operacyjnymi sterującymi urządzeniami są między innymi: Android, iOS, Symbian, Windows 10 Mobile (następca Windows Phone), BlackBerry OS, Sailfish OS oraz Firefox OS. Rynek został niemal całkowicie zdominowany przez systemy Android oraz iOS.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Dashveenjit Kaur: Do you remember the first smartphones?. techwireasia.com, 2023. [dostęp 2024-08-10]. (ang.).
  2. ↑ First GSM-based communicator product hits the market - Nokia starts sales of the Nokia 9000 Communicator. Nokia, 1996-08-15. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-03)]. (ang.).
  3. ↑ Ericsson R380 - Full phone specifications. GSMArena. [dostęp 2026-04-29].
  4. ↑ The history of Android. The Verge, 2011-12-07. [dostęp 2026-04-29].
  5. ↑ Royole FlexPai - pierwszy na świecie smartfon z elastycznym ekranem, „PCLab.pl” [dostęp 2026-05-27] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-02].
  6. ↑ Samsung Galaxy Fold zadebiutuje w Polsce 18 paździenrika | IThardware.pl [online], ITHardware, 10 kwietnia 2019 [dostęp 2026-05-27].
  7. ↑ Ranking pancernych telefonów. Jaki wytrzymały smartfon kupić?. Morele.net, 2024-05-14. [dostęp 2026-04-29].
  8. ↑ Panie majster, daj pan smartfona. Recenzja Hammer Construction 2 Thermal 5G [online], ITHardware, 7 marca 2025 [dostęp 2026-05-27].
  9. ↑ Użytkowników smartfonów będzie czterokrotnie więcej. di.com.pl. [dostęp 2011-06-08].
  10. 1 2 Sprzedaż smartfonów po raz pierwszy większa niż telefonów komórkowych [online], WP Tech, 26 kwietnia 2013 [dostęp 2026-05-27].
  11. ↑ Smartfonowy krajobraz Polski. Drożej, rzadziej, świadomiej [online], ITHardware, 2026 [dostęp 2026-05-27] (pol.).
  12. ↑ Coraz mniej wydajemy na kamery i telewizory. RMF24.pl, 2014-06-20. [dostęp 2014-06-22]. (pol.).
  13. ↑ Przetasowanie na rynku smartfonów – Android nowym liderem. interaktywnie.com. [dostęp 2011-06-08].

Bibliografia