
Soliflukcja – powolne spływanie przesyconego wodą gruntu w dół stoku; jeden z procesów modelujących stoki w obszarach o klimacie zimnym, w warunkach peryglacjalnych (obszary polarne, subpolarne i wysokie góry). Termin bywa też stosowany szerzej, do powolnego spływania gruntu w dowolnych warunkach klimatycznych; spływanie gruntu przesyconego wodą z topniejącego lodu gruntowego nazywa się wówczas geliflukcją. Najczęściej notowane prędkości ruchu wynoszą 1–10 cm na rok, a ruch zwykle wygasa na głębokości około 0,5 m.
Soliflukcji sprzyja sezonowe rozmarzanie powierzchniowej warstwy zwietrzeliny, która nasycona wodą z topniejącego lodu gruntowego i śniegu zaczyna przemieszczać się po stropie nadal zamarzniętego lub nieprzepuszczalnego podłoża. Proces jest dlatego częsty w obszarach wieloletniej zmarzliny. Ważną rolę odgrywają też wielokrotne, naprzemienne zamarzanie i odmarzanie gruntu (spełzywanie mrozowe) oraz lód włóknisty, przemieszczający okruchy zwietrzeliny w dół stoku.
Soliflukcja zachodzi już przy nachyleniu stoku 2–3°, zwykle na stokach o nachyleniu do 25°, największe rozmiary osiąga przy nachyleniach 8–16°, a jej tempo zależy od stopnia nasiąknięcia wodą, nachylenia i składu pokrywy zwietrzelinowej. Typowymi formami są jęzory i loby soliflukcyjne, osiągające kilkadziesiąt metrów długości i zakończone stromym czołem o wysokości do 1 m.
W Polsce stoki górskie i wyżynne były kształtowane przez soliflukcję w plejstocenie; świadectwem tego są peryglacjalne pokrywy stokowe, u podnóża długich stoków przekraczające 5 m grubości.