Sorkwity

Sorkwity
wieś
Ilustracja
Pałac w Sorkwitach
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

mrągowski

Gmina

Sorkwity

Liczba ludności (2011)

725

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

11-731

Tablice rejestracyjne

NMR

SIMC

0488119

Położenie na mapie gminy Sorkwity
Mapa konturowa gminy Sorkwity, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sorkwity”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Sorkwity”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sorkwity”
Położenie na mapie powiatu mrągowskiego
Mapa konturowa powiatu mrągowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Sorkwity”
Ziemia53°50′42″N 21°08′35″E/53,845000 21,143056
Multimedia w Wikimedia Commons

Sorkwity (niem. Sorquitten) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Sorkwity.

Wieś leży przy drodze ekspresowej S16 i linii kolejowej Olsztyn–Czerwonka–Mrągowo–Ełk, na której jest przystanek kolejowy Sorkwity.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Sorkwity. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Sorkwity. Wieś Sorkwity położona między jeziorami: Gielądzkim i Lampackim. Nad Jeziorem Lampackim znajdują się ślady osadnictwa z późnej epoki brązu i czasów rzymskich oraz stanica wodna na szlaku wodnym rzeki Krutyni.

Historia

Pałac w Sorkwitach w XIX w.

We wczesnym średniowieczu znajdowało się tu grodzisko Prusów, którego niewielkie pozostałości zachowały się na zachód od cmentarza. Wieś Sorkwity, pod pruską nazwą Sarkewite, została założona w 1379 roku przez Wielkiego Mistrza Krzyżackiego Winricha von Kniprode.

Od 1451 roku majątek (2250 ha) stał się własnością Jana z Krenit Przebędowskiego, który w 1469 roku odsprzedał go Jerzemu von Schlibenowi. W posiadaniu Schliebenów majątek pozostał przez 130 lat i w 1599 roku kupił go Zygmunt von Egoffstein, którego potomkowie władali nim do 1693 roku. W latach 1693–1750 Sorkwity były w posiadaniu rodu von der Groeben, a od 1750 zarządzał nimi polski ród Bronikowskich. W 1804 roku majątek zakupiła magnacka rodzina von Mirbach, która zamieszkiwała tu do II wojny światowej. W rękach tej rodziny rozrósł się on do ogromnych rozmiarów obejmujących w 1904 roku 5770 ha. Od 1921 majątek przeszedł w ręce rodu Paleske.

Parafia istnieje od XV wieku. Kościół w 1525 r. – wraz z przyjęciem reformacji przez Prusy Książęce – przeszedł w posiadanie ewangelików.

Parafia katolicka w Sorkwitach w średniowieczu należała do archiprezbiteriatu biskupieckiego. Ponownie parafię rzymskokatolicką w Sorkwitach erygowano 1 października 1989 r. kościół katolicki wybudowano na wzniesieniu, nad Jeziorem Lampackim. 29 czerwca 1990 r. biskup Julian Wojtkowski poświęcił kamień węgielny. Budowlę wzniesiono dzięki staraniom proboszcza Zenona Ogórka według projektu Mieczysława Sobieraja. Konsekrowany pw. św. Brata Alberta 12 czerwca 1995 r. przez arcybiskupa Edmunda Piszcza. Prace wykończeniowe w kościele kontynuował ks. Andrzej Świech, obecnie dr Marian Midura (Krajowy Duszpasterz Kierowców).

Zabytki

Kościół ewangelicko-augsburski

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wieś Sorkwity w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2017-06-04], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1194 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 126734.
  4. ↑ Tomasz Jurasz, Warmia i Mazury : Panoroama turystyczna, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1979, s. 88-89, OCLC 830947863.

Bibliografia