
Splot Hopfa – najprostszy nietrywialny splot. Składa się z dwóch okręgów jednokrotnie połączonych. Nazwany imieniem matematyka Heinza Hopfa. W notacji Alexandera-Briggsa jest oznaczany symbolem . Jego symbolem w komputerowych bazach danych jest .
Konkretny model składa się z dwóch okręgów jednostkowych na prostopadłych płaszczyznach, każdy przechodzący przez środek drugiego. Taki model minimalizuje długość sznurową tego splotu. Do 2002 splot Hopfa był jedynym, dla którego taka długość była znana. Otoczka wypukła tych dwóch okręgów tworzy kształt zwany oloidem.
Strukturę w kształcie splotu Hopfa analizował Gauss w swojej pracy o elektrodynamice. Z wzajemnych zależności między polem magnetycznym i elektrycznym wyprowadził niezależny od praw fizyki wzór na relację między dwiema zamkniętymi krzywymi, którą obecnie w topologii określa się mianem indeksu zaczepienia. W swojej notatce z 22 stycznia 1833 opisał ten bezwymiarowy współczynnik jako liczbę zwojów. Stąd w przypadku prawa Ampère’a nazywany jest on liczbą Gaussa.
William Thomson opublikował w 1867 r. pracę, w której wysunął koncepcję budowy atomu opartą na węzłach i splotach. Wśród wymienianych przykładów wirowych rurek był obecny splot Hopfa, który miał reprezentować atom sodu.
W 1931 r. Heinz Hopf opublikował pracę o rozwłóknieniu sfery (hipersfery z 4-wymiarowej przestrzeni euklidesowej), czyli utworzeniu jej mapy z wykorzystaniem klasycznej sfery w przestrzeni trójwymiarowej. Dla każdego punktu sfery przyporządkowane jest włókno w postaci okręgu. Cechą tego przekształcenia jest to, że dla dowolnych dwóch punktów odpowiadająca im para okręgów tworzy charakterystyczny splot.