Stereonychus
| Stereonychus | |
| Suffrian, 1854 | |
 Oskrobek jesionowy | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Plemię | |
| Rodzaj |
Stereonychus |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Curculio fraxini DeGeer, 1775 | |
Stereonychus – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Curculioninae. Obejmuje 19 opisanych gatunków.
Morfologia
Chrząszcze niewielkich rozmiarów, osiągające od 2,5 do 5,5 mm długości ciała, pokrojem podobne do przedstawicieli rodzaju Cleopus. Oskórek jest brunatny do czarnego, na czułkach i odnóżach częściowo bywa jaśniejszy. Grzbietowa strona ciała porośnięta jest łuskami, których barwa bywa żółtawa, rdzawa, szara, brązowa, brunatna lub czarna.
Głowa miewa oczy od płaskich po wyraźnie wypukłe. Ryjek jest gruby, słabo zakrzywiony i co najmniej tak długi jak głowa i przedplecze razem wzięte. Szczupłe czułki cechują się biczykiem o pociągłych członach pierwszym i drugim oraz owalnej z wyostrzonym wierzchołkiem buławce.
Gęsto punktowane, krótkie przedplecze ma zarys trapezowaty lub stosunkowo równomiernie po bokach zaokrąglony. Rozmiary tarczki są stosunkowo duże. Znacznie szersze od przedplecza pokrywy mają prostokątne barki, wąskie rzędy i gęsto punktowane międzyrzędy, z których nieparzyste bywają nieco wypukłe. Odnóża mają duże, zaostrzone zęby na udach. Stopy różnią się od tych u rodzaju Cleopus obecnością tylko jednego pazurka.
Ekologia i występowanie
Owady te są fitofagami roślin z rodzin oliwkowatych i babkowatych. Foliofagiczne larwy żerują na liściach zewnętrznie i tam też budują kokony, w których dochodzi do przepoczwarczenia.
Rodzaj palearktyczno-orientalny. Większość gatunków występuje w Azji. W Europie stwierdzono trzy gatunki, z których tylko oskrobek jesionowy reprezentowany jest w krajach nieśródziemnomorskich, w tym w Polsce.
Taksonomia
Takson ten wprowadzony został w 1854 roku przez Ch.W.L. Eduarda Suffriana. Gatunkiem typowym wyznaczony został Curculio fraxini.
Do rodzaju należy 19 opisanych gatunków:
- Stereonychus alternoguttata Marcu, 1951
- Stereonychus angulicollis Voss, 1953
- Stereonychus atticus Pic, 1904
- Stereonychus conotracheloides Voss, 1958
- Stereonychus foetidus Klima, 1934
- Stereonychus fraxini (De Geer, 1775) – oskrobek jesionowy
- Stereonychus globulariae Wingelmüller, 1921
- Stereonychus hemileucus Wingelmüller, 1915
- Stereonychus interruptus Klima, 1934
- Stereonychus japonicus Hustache, 1920
- Stereonychus marinae Legalov et Reshetnikov, 2020
- Stereonychus obscurus Klima, 1934
- Stereonychus ogasawarai Klima, 1934
- Stereonychus phyllireae (Chevrolat, 1859)
- Stereonychus rectangulus Klima, 1934
- Stereonychus reitteri Heller, 1915
- Stereonychus rufobrunneus (Lindberg, 1953)
- Stereonychus telonensis (Grenier, 1864)
- Stereonychus thoracicus Faust, 1887
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Stanisław Smreczyński: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 98f. Ryjkowce - Curculionidae. Podrodzina Curculioninae. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1976, s. 63-64.
- 1 2 3 4 Miguel A. Alonso-Zarazaga i inni, Cooperative Catalogue of Palaearctic Coleoptera Curculionoidea, 2nd edition, „Monografías electrónicas S.E.A.”, 14, Zaragoza: Sociedad Entomológica Aragonesa (S.E.A.), 2023, s. 187, ISBN 978-84-126135-0-6.
- ↑ E. Suffrian. Synonymische Miscellaneen. IV. „Entomologische Zeitung (Stettin)”. 15, s. 94-96, 1854.
- ↑ genus Stereonychus Suffrian, 1854. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-10-10].