Sterlet

Sterlet
Acipenser ruthenus
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

promieniopłetwe

Podgromada

kostnochrzęstne

Rząd

jesiotrokształtne

Rodzina

jesiotrowate

Rodzaj

Acipenser

Gatunek

sterlet

Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Sterlet, czeczuga (Acipenser ruthenus, Huso ruthenus) – gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Występowanie

Żyje w zlewiskach Morza Czarnego, Kaspijskiego, Białego, Karskiego i Arktycznego, oraz w dorzeczu Dźwiny. Na wschodzie areał jego występowania ograniczony jest Obem i Irtyszem.

W 1837 w Polsce podjęto nieudaną próbę introdukcji tego gatunku. Na początku XX w. stwierdzono jego obecność w Bugu. Prawdopodobnie przywędrował z dorzecza Dniestru Kanałem Królewskim. W okresie międzywojennym sterlet był łowiony w południowo-wschodnich rejonach Polski w Dniestrze.

W Polsce uważany za gatunek obcy potencjalnie inwazyjny.

Tworzy dwie rasy:

Cechy morfologiczne

Sterlet na wystawie Subaqueous Vltava, Praga

Osiąga długość do 1,25 m i masę maksymalnie do 16 kg, zazwyczaj jednak przy długości 1 m waży około 6 kg. Charakteryzuje się wydłużonym kształtem ciała i dość długim ostrym rostrum, którego względna długość może przekroczyć 50% długości głowy. Otwór gębowy mały, pośrodku dolnej wargi występuje wąska przerwa. Cechą charakterystyczną sterleta jest obecność na wąsikach falban składających się z licznych wyrostków. Posiada od 11 do 17 płytek grzbietowych z długim, ostrym grzebieniem i hakiem, około 65 małych zachodzących na siebie płytek bocznych i od 10 do 18 płytek brzusznych. Grzbiet ma barwę szaro lub brązowozieloną, boki są jaśniejsze, brzuch jest jasnożółty lub różowobiały.

Odżywianie

Dorosły sterlet odżywia się głównie larwami owadów (jętek, komarów) oraz owadami opadającymi na powierzchnię wody, a także drobnymi organizmami bentosowymi, w tym drobnymi ślimakami i pijawkami. Zjadają też ikrę innych jesiotrów.

Sterlet na wystawie Subaqueous Vltava, Praga

Rozród

Czeczuga charakteryzuje się wczesnym osiągnięciem dojrzałości płciowej:

Płodność samic wynosi średnio od 10,6–27,4 tys. sztuk ziaren ikry w zależności od rejonu występowania. Warunki rzeczne:

Tarło odbywa się od maja do połowy czerwca. U ryb dojrzałych płciowo występuje biały nalot, który jest bardziej intensywny u samców. Inkubacja ikry trwa od 6–9 dni. Ikra sterleta jest drobna – 2 mm. Wylęg po resorpcji woreczka początkowo żeruje w pobliżu tarliska, a następnie rozpoczyna migracje w poszukiwaniu miejsc z większą koncentracją organizmów pokarmowych.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Acipenser ruthenus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Acipenser ruthenus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. 1 2 3 Nikolski 1970 ↓, s. 120.
  4. ↑ Chase D. Brownstein, Thomas J. Near, Toward a Phylogenetic Taxonomy of Sturgeons (Acipenseriformes: Acipenseridae), „Bulletin of the Peabody Museum of Natural History”, 66 (1), 2025, DOI: 10.3374/014.066.0101, ISSN 0079-032X [dostęp 2025-04-30].
  5. ↑ A. Witkowski, J. Grabowska. The non-indigenous freshwater fishes of Poland: Threats for native ichthyofauna and consequence for fishery: A review. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 42 (2), s. 77–87, 2012. DOI: 10.3750/AIP2011.42.2.01. (ang.).
  6. ↑ Acipenser ruthenus L., 1758 – Sterlet – Sterlet [online], Gatunki obce w Polsce [dostęp 2025-04-30].
  7. ↑ Acipenser ruthenus (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 22 lutego 2009]

Bibliografia