| wieś | |
Widok z lotu ptaka | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2006) |
185 |
| Strefa numeracyjna |
95 |
| Kod pocztowy |
66-342 |
| Tablice rejestracyjne |
FMI |
| SIMC |
0185985 |
Położenie na mapie gminy Przytoczna | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa lubuskiego | |
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego | |
Strychy – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna.
Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskojęzycznym dokumencie z 1425 „Strich”, w 1446 „Strych”, 1509 „Stich”, 1510 „Sztrych”, 1511 „Sthrych”, 1521 „Stryecz” .
Po rozbiorach Polski w okresie zaborów, przed traktatem wersalskim w XX wieku Niemcy używali zgermanizowanej nazwy „Striche”.
Nazwa miejscowości pochodzi od nazwy strych oznaczającej przestrzeń pod więźbą dachową budynku, zazwyczaj o przeznaczeniu gospodarczym pełniącą funkcję schowka, suszarni, pralni itp.
Początkowo miejscowość była wsią szlachecką należącą do wielkopolskiej szlachty z lokalnego rodu Ostrorogów herbu Nałęcz. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1494 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 należała do parafii Przetoczno.
Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z 1425 kiedy odnotowano Wincentego i Mikołaja ze Srtychów. W latach 1444-1592 Dziedzicami wsi byli Ostrorogowie z Ostroroga herbu Nałęcz synowie wojewody poznańskiego Sędziwoja Ostroroga. W 1444 jego synowie: kasztelan kamieński Dobrogost oraz odnotowany w latach 1444-1449 wojewoda poznański Stanisław otrzymali w podziale dóbr z Marcinem oraz jego bratem Janem z Zajączkowa wsie Strychy, Świniary i część Dzierzązny oraz 200 grzywien. W 1446 Stanisław Ostroróg otrzymał od Małgorzaty żony Andrzeja Słomowskiego jej prawo bliższości do części dziedzin Goraj, Strychy, Dzierzązna, Świniary i Krobielewo. W 1449 Stanisław zapisał swojej żonie Beacie z Bystrzycy po 400 grzywien posagu i wiana na połowie dóbr Międzychód, w tym m. in. na całej wsi Strychy.
W latach 1494 i 1500 syn Stanisława, kasztelan poznański i starosta generalny Wielkopolski, Jan z Ostroroga dał swojej drugiej żonie Dorocie z Wrześni w dożywocie m. in. połowę miasta Międzychód oraz wieś Strychy. W latach 1502-1510 odnotowano braci Stanisława, a w latach 1502-1511 Wacława Ostroroga, którzy byli synami Jana Ostroroga i księżnej raciborskiej Heleny. W 1502 jako bracia niedzielni wraz ze swoim bratem przyrodnim Achillesem (synem Jana i Doroty) pozywali Dorotę z Wrześni wdowę po Janie Ostrorogu o różne sumy, szaty i kosztowności, zabrane ze skarbca ich zmarłego ojca w Grodzisku oraz o to, że niesłusznie posiadała ona jako rzekomą oprawę ich dobra dziedziczne, tj. miasto Międzychód z m. in. całą wsią Strychy. W 1510 w doszło do podziału rodzinnego majątku pomiędzy braćmi Stanisławem i Wacławem Ostrorogami. Wacław otrzymał m. in. połowę miasta Międzychód wraz z wsiami, a w tym m. in. połowę Strychów. W 1510 bracia Stanisław i Wacław ponownie podzielili się dobrami: Wacław otrzymał m. in. połowę miasta Międzychód wraz z całą wsią Strychy. W 1511 Władysław zapisał swojej żonie Urszuli Potockiej z Kutna po 700 florenów posagu oraz wiana na połowie Międzychodu i m. in. na całej wsi Strychy.
W 1532 odnotowano synów Władysława zwanego także Wacławem Ostrorogiem - Jana oraz w latach 1532-1540 Jakuba, a także w latach 1532-1540 Stanisława kasztelana międzyrzeckiego z Ostroroga. W 1532 otrzymali oni od swej matki Urszuli wdowy po Wacławie jej dobra oprawne Międzychód wraz z wsiami, a w tym m. in. ze Strychami. W 1540 Jakub Ostroróg dał bratu Stanisławowi m. in. połowę dóbr Międzychód z całą wsią Strychy. W 1577 Strychy należały do kasztelana międzyrzeckiego Stanisława. W latach 1581-1583 odnotowano w Strychach właścicielkę Zofię z Tęczyna Potocką, wdowę po Stanisławie Ostrorogu kasztelanie międzyrzeckim.
W latach 1591-1592 odnotowano dziedzica wsi Jana z Ostroroga podczaszego koronnego syna kasztelana międzyrzeckiego Stanisława. W 1591 odnowił on uposażenie kościoła parafialnego w Międzychodzie przy okazji przywrócenia go katolikom. Kościół otrzymywał m. in. meszne ze wsi Strychy. W 1592 Jan z Ostroroga sprzedał kasztelanowi rogozińskiemu Janowi Opalińskiemu z Bnina Międzychód wraz z przynależnościami, w tym Michocin (obecnie to Muchocin) wraz z młynem Strychy.
Zachowały się także zapisy dotyczące wsi w historycznych księgach podatkowych, pochodzące z XVI i XVII wieku. W 1469 miejscowość znalazła się wśród wsi, którym zasądzono zapłacenie kary 14 grzywien z powodu niezapłacenia wiardunków królewskich i odbicia ciąży czyli niedopuszczenia do ich egzekucji. W 1508 miał miejsce pobór od 12 półłanków we wsi. W 1509 pobrano podatki od 14 półłanków, sołtys zapłacił od jednego łana. W 1510 miał miejsce pobór od 13 półłanków. W 1563 pobrano podatek od 7 łanów, karczmy dorocznej, młyna wodnego o jednym kole wodnym zwanego „Muzal” i młyna odnotowanego jako „Skorthu” o dwóch kołach wodnych. W 1564 we wsi było 16 łanów. W 1577 pobrano podatki z części wsi należącej do zmarłego kasztelana międzyrzeckiego Stanisława Ostroroga. W 1580 miał miejsce pobór od 9 łanów, 3 zagrodników, 4 komorników, młyna dorocznego, wodnego o jednym kole wodnym oraz od pasterza wypasającego 35 owiec.
W 1580 wieś położona była w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek I rozbioru Polski w 1772, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała ziemia chełmińska znalazła się w zaborze pruskim.
Miejscowość po rozbiorach Polski znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej. Strychy należały do okręgu międzychodzkiego tego powiatu i stanowiły odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas Albin Węsierski. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 347 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 47 dymów (domostw). W skład majątku Strychy wchodziły wówczas także: Wierztabno folwark (dziś Wierzbno, 1 dom, 17 osób), Czarny kot posada (2 domy, 32 osoby), Piotrowa karczma (1 dom, 10 osób), Piotrowy młyn (2 domy, 16 osób), Stempowy młyn (2 domy, 18 osób), Strychy Olendry (dziś Stryszewo, 15 domów, 112 osób) oraz Łączna karczma (1 dom, 14 osób).
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. Częścią miejscowości jest przysiółek Stryszki.
W miejscowości znajduje się Katolicki Ośrodek Terapii Uzależnień „Anastasis”. Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: dwór z połowy XIX wieku oraz modernistyczny kościół św. Jana Chrzciciela.