Sucellus

Sucellos
Ilustracja
Statuetka Sucellosa z Sauvat (II-III w.)
Inne imiona

Sucellus

Występowanie

mitologia celtycka

Sucellos (łac. Sucellus) – celtyckie bóstwo o nierozpoznanej dokładnie roli i funkcjach, na ogół znany jako „bóg z drewnianym młotem”.

Występuje głównie w wierzeniach plemion galijskich, lecz kult jego znany był również w Brytanii. Wyobrażano go w postaci odzianego w tunikę, dojrzałego, brodatego mężczyzny. Jego imię dosłownie oznacza „dobrze uderzający (celnie trafiający)”, a najważniejszym atrybutem jest młot na długim trzonku, co wraz z często towarzyszącym mu psem wskazywałoby na związek ze światem podziemnym. W wyobrażeniach występuje też z beczką lub naczyniem do picia (czarą) łączonymi z symboliką płodności albo funkcją opiekuna i żywiciela. Niektóre interpretacje uznają go wprost za boga śmierci i przewodnika dusz do krainy zmarłych, inne – przeciwnie, wiążą go z dobroczynnym działaniem, pomyślnością i domowym ogniskiem. Wymieniony wraz z Nantosueltą na zabytku z Sarrebourg, we wschodniej Galii (Burgundia) miał szczególny związek z winobraniem.

Szczególnie popularny w Galii, z której obszaru pochodzi większość poświęconych mu i odnalezionych dotychczas zabytków. W mitologii galijskiej czasem utożsamiany jest z ojcem bogów Dagdą z mitologii iryjskiej. Jego stałą towarzyszką była Nantosuelta (dosł. Kręty Potok), choć często przedstawiano go również z Rosmertą. Lokalnie łączony był też z boginią Aeracurą, zapewne bóstwem urodzaju i obfitości. Istotny wpływ na popularność tego kultu w świecie celtyckim mogło mieć występowanie jako pary małżeńskiej.

Na obszarze Brytanii Sucellos występuje rzadko i bezsprzecznie należy go uznać za zapożyczenie galijskie, poświadczone dość nielicznymi zabytkami. W późniejszych czasach często kojarzony był z Silvanusem jako opiekunem lasów i patronem rolnictwa.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Matthews i Matthews 1997 ↓, s. 185.
  2. 1 2 3 4 5 Gierek 1998 ↓, s. 59.
  3. 1 2 3 4 5 Bogowie, demony, herosi 1996 ↓, s. 352.
  4. 1 2 Leach 1998 ↓.
  5. 1 2 3 Green 2003 ↓, s. 58.
  6. 1 2 Green 2001 ↓, s. 48.
  7. ↑ Rosen-Przeworska 1971 ↓, s. 90, 92-93, 220.
  8. ↑ Gierek 1998 ↓, s. por. 49,55-56.
  9. ↑ Green 2003 ↓, s. 59.

Bibliografia