Sulettaria

*Sulettaria*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	imbirowate
Rodzaj	Sulettaria
	Nazwa systematyczna
	Sulettaria A.D.Poulsen & Mathisen; Taxon 67: 733 (2018)
	Typ nomenklatoryczny
	Sulettaria surculosa (K.Schum.) A.D.Poulsen & Mathise
	Multimedia w Wikimedia Commons

Sulettaria A.D.Poulsen & Mathisen – rodzaj roślin z rodziny imbirowatych (Zingiberaceae). Obejmuje 16 gatunków występujących na Półwyspie Malajskim i na wyspach Archipelagu Malajskiego: Sumatrze, Borneo i Celebesie.

Nazwa naukowa rodzaju odzwierciedla jego podobieństwo do Elettaria i występowanie na Sunda i Sulawesi (Celebes).

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie, małe lub duże rośliny zielne, tworzące kępy.

Liście: Ulistnienie naprzeciwległe, dwurzędowe.

Kwiaty: Wyrastają w dwurzędkach zebranych w pojawiające się blisko nasady nibyłodygi, wielokwiatowe kwiatostany, bądź wzniesione, gęste, kulistawe do stożkowatych kłosy, bądź płożące i częściowo podziemne. Podsadki wspierające dwa lub więcej kwiatów. Przysadki rurkowate. Okwiat rurkowaty, rzadko otwarty, z odwrotnie jajowatą lub eliptyczną, całobrzegą i kędzierzawą warżką. Warżka biała lub jasnożółta, środek żółty do pomarańczowego lub żółtozielonkawego, rzadko z czerwonymi brzegami u nasady. Prątniczki nieobecne. Pylniki siedzące lub na krótkiej nitce, pękające zmiennie (na całej długości, w górnej połowie lub przez pory, które u niektórych gatunków mają owłosione klapki). Grzebień na łączniku pylnika nieobecny, jest on u różnych gatunków całobrzegi, 3- do 4-wrębny i nieregularnie piłkowany.

Owoce: Kulistawe, elipsoidalne, jajowate lub gruszkowate, gładkie.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Według Angiosperm Phylogeny Website rodzaj zaliczany do plemienia Alpinieae, podrodziny Alpinioideae w rodzinie imbirowatych (Zingiberaceae).

Rodzaj został wyodrębniony z rodzaju Elettaria, obejmując też kilka gatunków zaliczanych wcześniej do rodzaju Amomum, na podstawie wyników analizy filogenetycznej.

Wykaz gatunków

Sulettaria anomala (R.M.Sm.) A.D.Poulsen & Lofthus
Sulettaria brachycalyx (S.Sakai & Nagam.) A.D.Poulsen & M.F.Newman
Sulettaria burttii (R.M.Sm.) A.D.Poulsen & M.F.Newman
Sulettaria kandariensis (K.Schum.) A.D.Poulsen & Ardiyani
Sulettaria kapitensis (S.Sakai & Nagam.) A.D.Poulsen & Bjorå
Sulettaria lambirensis (R.M.Sm.) A.D.Poulsen & M.F.Newman
Sulettaria ligulata (R.M.Sm.) A.D.Poulsen & M.F.Newman
Sulettaria linearicrista (S.Sakai & Nagam.) A.D.Poulsen & Bjorå
Sulettaria longipilosa (S.Sakai & Nagam.) A.D.Poulsen & Lofthus
Sulettaria longituba (Ridl.) A.D.Poulsen & Mathisen
Sulettaria meekiongii Ripen & Teo
Sulettaria multiflora (Ridl.) A.D.Poulsen & Ardiyani
Sulettaria polycarpa (K.Schum.) A.D.Poulsen & M.F.Newman
Sulettaria rubida (R.M.Sm.) A.D.Poulsen & Mathisen
Sulettaria stoloniflora (K.Schum.) A.D.Poulsen & Mathisen
Sulettaria surculosa (K.Schum.) A.D.Poulsen & Mathisen

Zagrożenie i ochrona

Trzy gatunki Sulettaria zostały umieszczone na czerwonej liście IUCN – dwa ze statusem VU (S. longituba i S. lambirensis) oraz jeden CR (S. multiflora).

S. multiflora znana jest jedynie z dwóch lokalizacji na Sumatrze, a jej populacja liczy mniej niż 10 osobników.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-03] (ang.).
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-01]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Axel Dalberg Poulsen (i inni). Sulettaria: A -new ginger genus disjunct from Elettaria cardamomum. „Taxon”. 67 (4), s. 725–738, 2018-08. DOI: 10.12705/674.3.
↑ Sulettaria. The IUCN Red List. [dostęp 2026-08-01].
↑ Sulettaria multiflora, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-08-01] (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-09-03] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-01]. (ang.).

[rev-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Axel Dalberg Poulsen (i inni). Sulettaria: A -new ginger genus disjunct from Elettaria cardamomum. „Taxon”. 67 (4), s. 725–738, 2018-08. DOI: 10.12705/674.3.

[iucn-5] Sulettaria. The IUCN Red List. [dostęp 2026-08-01].

[iucn2-6] Sulettaria multiflora, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-08-01] (ang.).