Susłouch

Susłouch
	Otospermophilus
	J.F. von Brandt, 1844
	; Ssusłouch plamkowany (O. beecheyi)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	wiewiórkokształtne
Rodzina	wiewiórkowate
Podrodzina	afrowiórki
Plemię	świstaki
Rodzaj	susłouch
	Typ nomenklatoryczny
	Sciurus grammurus Say, 1823
Gatunki
	5 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	5 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Susłouch (Otospermophilus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w zachodniej części Stanów Zjednoczonych i Meksyku.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 231,2–540 mm, długość ogona 171–263 mm; masa ciała samic 450–796 g, samców 470–875 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1844 roku niemiecki przyrodnik Johann Friedrich von Brandt w artykule zatytułowanym Obserwacje dotyczące różnych gatunków rosyjskich susłów, a następnie uwagi na temat układu i rozmieszczenia geograficznego rodzaju Spermophilus, a także na temat ogólnej klasyfikacji rodziny wiewiórkowatych (Sciurina), opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin de la Classe physico-mathématique de l’Académie impériale des sciences de Saint-Pétersbourg”. Brandt wymienił kilka gatunków – Spermophilus macrourus E.T. Bennett, 1833:41 (= Scirus variegatus Erxleben, 1777), Sciurus lateralis Say, 1823, Sciurus mexicanus Erxleben, 1777, Arctomys (Spermophilus) Beecheyi J. Richardson, 1829, Arctomys? (Spermophilus?) Douglasii J. Richardson, 1829, Sciurus grammurus Say, 1823 i Sciurus clarkii Griffith, C.H. Smith & Pidgeon, 1825 (nomen dubium)) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Sciurus grammurus Say, 1823 (susłouch skalny).

Etymologia

Otospermophilus: gr. ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’; rodzaj Spermophilus F. Cuvier, 1825 (suseł).

Podział systematyczny

Gatunki należące do tego taksonu zostały wyodrębnione z rodzaju Spermophilus na podstawie badań filogenetycznych z wykorzystaniem mitochondrialnego genu cytochromu b. Rodzaj obejmuje trzy występujące współcześnie gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Otospermophilus variegatus	(Erxleben, 1777)	susłouch skalny	8 podgatunków	południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (na południe od wschodniej Nevady, Utah i Kolorado) do południowego Meksyku (Puebla i północne Oaxaca); zakres wysokości: 0–2900 m n.p.m.	DC: 43–54 cm DO: 17,4–26 cm MC: 450–875 g	LC
Otospermophilus beecheyi	(J. Richardson, 1829)	susłouch plamkowany	2 podgatunki	Kalifornia w Sierra Nevada (na północ od jeziora Almanor) i Dolinie Kalifornijskiej, na południe do Półwyspu Kalifornijskiego (Meksyk); Channel Islands	DC: około 28 cm DO: około 12,7 cm MC: brak danych	LC
Otospermophilus douglasii	(J. Richardson, 1829)		gatunek monotypowy	endemit Stanów Zjednoczonych: południowy Waszyngton, zachodni Oregon i północna Kalifornia (na południe do delty rzeki San Joaquin)	DC: około 34 cm DO: około 14,6 cm MC: brak danych	NE

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również dwa gatunki wymarłe z pliocenu Stanów Zjednoczonych:

Otospermophilus bensoni (Gidley, 1922)
Otospermophilus rexroadensis (Hibbard, 1941)

Uwagi

1 2 3 Podgatunek S. variegatus.
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 J.F. von Brandt. Observations sur les différentes espèces de Sousliks de Russie, suivies de remarques sur l’arrangement et la distribution geographique du genre Spermophilus, ainsi que sur la classification de la famille des Ecureuils (Sciurina) en général. „Bulletin de la Classe physico-mathématique de l’Académie impériale des sciences de Saint-Pétersbourg”. 2, s. 379, 1844. (fr. • łac.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 209. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 616. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 806–807. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Otospermophilus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-23].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 395. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 489, 1904. (ang.).
↑ .D. Herron, T.A. Castoe & Ch.L. Parkinson. Sciurid phylogeny and the paraphyly of Holarctic ground squirrels (Spermophilus). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 31, s. 1015-1030, 2004. DOI: 10.1016/j.ympev.2003.09.015. (ang.).
↑ K.M. Helgen, F.R. Cole, L. Helgen & D.E. Wilson. Generic revision in the Holarctic ground squirrel genus Spermophilus. „Journal of Mammalogy”. 90 (2), s. 270–305, 2009. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-21]. (ang.).
↑ Taxonomy: Otospermophilus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-28]. (ang.).
↑ J.W. Gidley. Preliminary report on fossil vertebrates of the San Pedro Valley, Arizona, with descriptions of new species of Rodentia and Lagomorpha. „United States Geological Survey Professional Paper”. 131E, s. 122, 1922. (ang.).
↑ C.W. Hibbard. New mammals from the Rexroad Fauna, Upper Pliocene of Kansas. „The American midland naturalist”. 26 (2), s. 348, 1941. DOI: 10.2307/2420965. (ang.).

[var-2] 1 2 3 Podgatunek S. variegatus.

[12] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Brandt-1] 1 2 J.F. von Brandt. Observations sur les différentes espèces de Sousliks de Russie, suivies de remarques sur l’arrangement et la distribution geographique du genre Spermophilus, ainsi que sur la classification de la famille des Ecureuils (Sciurina) en général. „Bulletin de la Classe physico-mathématique de l’Académie impériale des sciences de Saint-Pétersbourg”. 2, s. 379, 1844. (fr. • łac.).

[Cichocki&inni-3] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 209. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-4] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 616. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Koprowski&inni-5] 1 2 3 4 5 J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 806–807. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).

[Wilson&Reeder-6] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Otospermophilus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-23].

[amw-7] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 395. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-8] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 489, 1904. (ang.).

[Herron&inni-9] .D. Herron, T.A. Castoe & Ch.L. Parkinson. Sciurid phylogeny and the paraphyly of Holarctic ground squirrels (Spermophilus). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 31, s. 1015-1030, 2004. DOI: 10.1016/j.ympev.2003.09.015. (ang.).

[Helgen&inni-10] K.M. Helgen, F.R. Cole, L. Helgen & D.E. Wilson. Generic revision in the Holarctic ground squirrel genus Spermophilus. „Journal of Mammalogy”. 90 (2), s. 270–305, 2009. (ang.).

[mdd-11] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-21]. (ang.).

[13] Taxonomy: Otospermophilus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-28]. (ang.).

[gid-14] J.W. Gidley. Preliminary report on fossil vertebrates of the San Pedro Valley, Arizona, with descriptions of new species of Rodentia and Lagomorpha. „United States Geological Survey Professional Paper”. 131E, s. 122, 1922. (ang.).

[hib-15] C.W. Hibbard. New mammals from the Rexroad Fauna, Upper Pliocene of Kansas. „The American midland naturalist”. 26 (2), s. 348, 1941. DOI: 10.2307/2420965. (ang.).