Sylfion

Moneta Cyreny przedstawiająca silphium

Sylfion (gr. σίλφιον – sílphion, łac. silphium, w literaturze często używa się nazwy łacińskiej) – roślina, której sok stanowił jeden z głównych towarów eksportowych starożytnej kolonii greckiej, Cyreny, znany i stosowany w całym basenie Morza Śródziemnego.

Roślina wyglądem miała przypominać wielki koper, a jej owoce mogą być pierwowzorem symbolu serca.

Przypisywano jej liczne właściwości – była uznawana za panaceum, środek antyseptyczny, przeczyszczający, antykoncepcyjny i wczesnoporonny, a zarazem za przyprawę.

Objęta była monopolem państwowym, a handel nią podlegał ścisłej kontroli. Zachowała się czara przedstawiająca czwartego króla Cyreny, Arkezylaosa II, który w cieniu baldachimu nadzoruje pakowanie i dzielenie towaru – zapewne przeznaczonego do eksportu silphium[potrzebny przypis].

W sztuce pt. Tragarze Hermippos wymienił zbiór towarów, które drogą morską docierały do Aten w V wieku p.n.e. Na pierwszym miejscu umieścił właśnie silphium.

Znaczenie rośliny obrazują także monety Cyreny, na których jest ona przedstawiona. W późniejszych czasach roślina ta miała niezwykłą wartość dla Rzymian. Przechowywali oni silphium w publicznym skarbcu, wraz ze złotem i srebrem[potrzebny przypis].

Silphium stosowano do schyłku starożytności, kiedy roślina ta prawdopodobnie wyginęła. Nie udało się jednoznacznie zidentyfikować jej z żadnym znanym gatunkiem.

Współcześnie nazwę Silphium nosi rodzaj roślin z rodziny astrowatych.

Przypisy

  1. 1 2 Adam Kapler: Skąd się wzięło serduszko?. Zielnik Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. [dostęp 2016-08-29]. (pol.).
  2. ↑ Carol Downer: Natural Liberty: Rediscovering Self-Induced Abortion Methods. 2008, s. 81.
  3. ↑ Hermippos, Tragarze, frg. 63. Za: J. K. Davies, Demokracja w Grecji klasycznej, Warszawa 2003, s. 123.
  4. ↑ Ken Parejko, Pliny the Elder's Silphium: first recorded species extinction, „Conservation Biology”, 17 (3), Wiley, 2003, s. 925-927, DOI: 10.1046/j.1523-1739.2003.02067.x, ISSN 0888-8892, JSTOR: 3095254.

Bibliografia