Szarzanka

Szarzanka
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Lokalizacja

Międzygórze Jabłonkowsko-Koniakowskie

Potok 4 rzędu
Długość 4,88 km
Źródło
Miejsce Laliki, wsch. zbocza Cypla
Wysokość

695 m n.p.m.

Współrzędne

49°32′59″N 19°00′52″E/49,549722 19,014444

Ujście
Recypient Bystra
Miejsce

Szare

Wysokość

ok. 470 m n.p.m.

Współrzędne

49°34′07,6″N 19°03′52,3″E/49,568778 19,064528

Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, powyżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, powyżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „ujście”

Szarzanka (dawniej też: Szary) – potok w Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim w polskich Beskidach Zachodnich, prawobrzeżny dopływ Bystrej. Długość ok. 4,88 km.

Charakterystyka

Źródła Szarzanki znajdują się na wysokości ok. 695 m n.p.m. na wschodnich stokach Cypla w grzbiecie Wzniesień Szare, formalnie jeszcze w granicach Lalików. Jednak już po niespełna 100 m ciek wpływa na teren Szarego. Potok spływa na całej swej długości w kierunku północno-wschodnim, jedynie w końcowym odcinku wykręca nieco bardziej ku północy, by na wysokości ok. 470 m n.p.m., w rejonie kamesznickiego osiedla Zawady, ujść do Bystrej.

Tok cieku jest dość kręty, w znacznej części nieuregulowany. Charakterystyczną cechą, związaną z ukształtowaniem doliny i jej geologią jest bardzo niewielka ilość, do tego bardzo krótkich, prawobrzeżnych dopływów potoku oraz prawie zupełny brak dopływów lewobrzeżnych. Prawie cała dolina potoku jest zamieszkana. Luźna zabudowa wsi Szare ciągnie się wzdłuż drogi, biegnącej równolegle do potoku. Zbocza doliny pokrywają pola i pastwiska, rozdzielane licznymi drobnymi pasmami lasu i kępami zagajników.

Nazwa

W zbiorach dokumentów tzw. Metryki józefińskiej z lat 80. XVIII w. potok występuje pod nazwami Sarzańska lub Szare, a na mapach katastru galicyjskiego z 1846 r. jako Sarey Bach. Nazwa Szarzanka pojawia się w 1964 r. w „Urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych”.

Przypisy

  1. ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 283, ISBN 83-239-9607-5.
  2. 1 2 Elektroniczny słownik hydronimów Polski (ESHP). Szarzanka. Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk. [dostęp 2026-01-01].
  3. ↑ Mapa Geoportalu (pl.). [dostęp 2026-01-01].
  4. 1 2 Mapa Geoportalu lotnicza. [dostęp 2026-01-01].
  5. 1 2 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-01-01].
  6. ↑ Mieczysław Karaś, Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. Nr17; Powiat żywiecki, województwo krakowskie, Alfred Zaręba, Witold Taszycki (red.), Warszawa: Urząd Rady Ministrów. Biuro do Spraw Prezydiów Rad Narodowych, 1964, s. 26 [dostęp 2026-01-01].