Szelonka

Szelonka
niestandaryzowany przysiółek wsi
Ilustracja
Miejsce, w którym znajdował się folwark
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

prudnicki

Gmina

Głogówek

Część miejscowości

Biedrzychowice

SIMC

nie nadano

Położenie na mapie gminy Głogówek
Mapa konturowa gminy Głogówek, po prawej znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Szelonka”
Ziemia50°21′18″N 17°57′04″E/50,355000 17,951111
Multimedia w Wikimedia Commons

Szelonka (niem. Neuvorwerk) – uroczysko-dawna miejscowość (niestandaryzowany przysiółek wsi Biedrzychowice) w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

Geografia

Szelonka znajduje się w południowo-zachodniej części Polski. Leży na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Szelonka położona jest w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek, tuż przy granicy z gminą Walce i powiatem krapkowickim. Znajduje się w odległości około 16 km od granicy z Czechami. Należy do Euroregionu Pradziad.

Miejscowość leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Szelonka znajduje się w granicach mikroregionu Równina Walców (318.59.1).

Na południowy zachód od miejscowości znajduje się las Kurka.

Nazwa

Szelonka na mapie z 1913

Wśród lokalnej ludności funkcjonuje nazwa Szelónka. Nazwa ta ma pochodzić od szelontania, mieszania. Niemiecką nazwą miejscowości było Neuvorwerk (pol. Nowy Folwark). Urzędowa polska nazwa But pochodziła od słowa buda (szopa leśna). W opracowanej w 1971 przez Powiatowy Inspektorat Statystyczny w Prudniku Statystycznej charakterystyce miejscowości w gromadach powiatu prudnickiego, miejscowość została wymieniona pod nazwami But i Szelonka.

Historia

Pozostałości folwarku

Położona przy drodze z Biedrzychowic do Rozkochowa. Na północnej granicy zabudowań Szelonki odkryto stanowisko późnośredniowieczne[potrzebny przypis].

Pozostałości folwarku

Folwarki Szelonka, Kapełków i Siemiradzice stanowiły własność klasztoru norbertanek w Czarnowąsach. Po sekularyzacji w 1810 należały do rodziny Seherr-Thossów. Według Meyers Gazetteer Szelonka była folwarkiem należącym do Biedrzychowic. Zamieszkiwało ją 40 osób. W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Szelonka znalazła się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem. Po II wojnie światowej znajdowało się w niej państwowe gospodarstwo rolne.

W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Szelonkę jako przysiółek Biedrzychowic. W 1966 w przysiółku mieszkało 19 osób.

Ambona myśliwska na terenie Szelonki

1 stycznia 2006 urzędowa nazwa przysiółka Biedrzychowic But została zniesiona. Od tej pory miejscowość figurowała w państwowym rejestrze nazw geograficznych jako niestandaryzowany przysiółek wsi Biedrzychowice o nazwe Szelonka.

Przypisy

  1. 1 2 3 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2015, identyfikator PRNG: 135148.
  2. ↑ Topographische Karte 1:25 000 (Meßtischblatt) cz. wsch. (Ostdeutschland) (1870–1945) [online], igrek.amzp.pl [dostęp 2023-08-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 267776
  4. ↑ Grzegorz Kopij, Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego Ciconia ciconia na Ziemi Prudnickiej w latach 2007–2009, „Przyroda Śląska Opolskiego”, 22, 2017, s. 14–17.
  5. ↑ Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2025-09-26].
  6. 1 2 Powiat Prudnicki – Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej województwa opolskiego [online], mapy.opolskie.pl [dostęp 2026-02-21].
  7. ↑ Mapa interaktywna [online], emapy.com [dostęp 2020-08-20].
  8. ↑ Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260.
  9. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 236240
  10. ↑ Henryka Młynarska, Agnyszów – folwark Seherr-Thossów, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 1 (1664), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 4 stycznia 2023, s. 21, ISSN 1231-904X.
  11. ↑ But1 [online], Słownik Etymologiczny Nazw Geograficznych Śląska [dostęp 2025-09-07].
  12. ↑ Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Prudnik, woj. opolskie, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny, czerwiec 1971, s. 58.
  13. ↑ Aus der Vergangenheit Friedersdorfs., „Aus dem Oberglogauer Lande”, 2, Ober Glogau: Verlag Emil Radek, 1926, s. 7.
  14. ↑ Neuvorwerk, Neustadt Oberschles., Oppeln, Schlesien, Preussen [online], www.meyersgaz.org [dostęp 2023-08-26].
  15. ↑ Friedersdorf, Neustadt, Oppeln, Schlesien, Preussen [online], www.meyersgaz.org [dostęp 2023-08-26].
  16. ↑ Abstimmungsgebiet Oberschlesien. Akte polnischer Wahlbeeinflussung., Berlin: Gea Verlag, 1921, s. 1.
  17. ↑ Szelonka na mapie rastrowej Geoportalu [online], mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2023-08-26].
  18. ↑ 11. Powiat Prudnicki (siedziba m. Prudnik), „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 6, Opole: Prezydium WRN, 20 maja 1953, s. 40.
  19. ↑ Ludność wiejska. Wyniki badania struktury ludności wsi z dnia 15 X 1966, Opole: Wojewódzki Urząd Statystyczny w Opolu, 1969, s. 211.
  20. ↑ But i Wydzieracz, „Tygodnik Prudnicki”, 15 (802), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 12 kwietnia 2006, s. 12, ISSN 1231-904X.