TIROS 2
TIROS 2
 |
| Inne nazwy |
TIROS II, TIROS-B, TIROS A-2, TIROS 2A |
| Indeks COSPAR |
1960-016A |
| Państwo
|
Stany Zjednoczone
|
| Zaangażowani |
NASA, US Army Signal Research and Development Lab, US Weather Bureau, US Naval Photographic Interpretation Center |
| Rakieta nośna |
Thor Delta |
| Miejsce startu |
Cape Canaveral Space Force Station |
| Orbita (docelowa, początkowa)
|
| Perygeum |
609 km |
| Apogeum |
742 km |
| Okres obiegu |
98,28 min |
| Nachylenie |
48,57° |
| Mimośród |
0,009421 |
| Czas trwania
|
| Początek misji |
23 listopada 1960 11:13:03 UTC |
| Koniec misji |
4 grudnia 1961 |
| Wymiary
|
| Kształt |
walcowaty |
| Wymiary |
średnica 1,07 m; wysokość 0,56 m |
| Masa całkowita |
127 kg |
|
|
TIROS 2 (ang. Television Infrared Observational Satellite) – amerykański satelita meteorologiczny. Następca satelity TIROS 1. Był to pierwszy satelita meteorologiczny posiadający jednocześnie kamery TV i czujniki na podczerwień. TIROS 2 przesłał 36 156 zdjęć, z czego 26 650 było użytecznych meteorologicznie.
Budowa i działanie
Szkielet satelity wykonano z aluminium i stali nierdzewnej. Pokrycie statku stanowiło 9260 ogniw słonecznych, każde o wymiarach 1 × 2 cm. Gromadziły energię w 21 akumulatorach niklowo-kadmowych.
U spodu statku zamontowano trzy stałopędne silniczki nadające satelicie ruch obrotowy z prędkością od 8 do 12 obrotów na minutę. Oś obrotu statku mogła być kontrolowana z dokładnością 1 - 2 stopni. Służył do tego magnetyczny system kontroli położenia. Jego układem wykonawczym było 250 przewodów owijających statek po obwodzie. Konieczny dla kontroli pozycji moment obrotowy wytwarzała interakcja ziemskiego pola magnetycznego z polem magnetycznym (prądem) zaindukowanym w statku.
Do łączności z Ziemią używano pojedynczej anteny monopolowej. Umieszczona była na szczycie statku. Dwie anteny dipolowe (4 pręty wystające ze spodu statku) służyły do nadawania telemetrii (częstotliwość 235 MHz; moc 2 W). Wysłanie 32 obrazów (cała zawartość rejestratora taśmowego) zajmowało 100 sekund.
Ładunek
- System telewizyjny TIROS-a został zaprojektowany z myślą o sprawdzeniu możliwości wykonywania zdjęć pokrywy chmur z orbity. Głównymi częściami systemu były dwie kamery TV, rejestrator taśmowy i nadajniki radiowe. Jedna z kamer była szerokokątna (104°, f/1,5) a druga (13°, f/1,8) wąskokątna. Mogły pracować niezależnie lub w sposób sprzężony. Osie optyczny kamer były równoległe do osi obrotu statku leżącej w płaszczyźnie orbity. Kamery uruchamiały się automatycznie, gdy tylko Ziemia wchodziła w ich pole widzenia. Zdjęcia ze statku mogły być odbierane w czasie rzeczywistym, gdy był on w zasięgu stacji naziemnych, lub gromadzone w rejestratorze taśmowym (mieścił najwyżej 32 zdjęcia). Kamera mogła wykonywać zdjęcia wyłącznie za dnia, fotografując obszary położone między 55° szerokości geograficznej południowej a 55° szerokości geograficznej północnej. Kamery posiadały obiektywy Vidicon 12,7 mm i miały rozdzielczość 500 linii po 500 pikseli każda. Zdjęcia wykonywane z nominalnej wysokości orbity (700 km) obejmowały:
- Kamera szerokokątna – obszar ok. 1280 × 1280 km, z rozdzielczością (w nadirze) 2,5 – 3 km
- Kamera wąskokątna – obszar 130 × 130 km z rozdzielczością (w nadirze) 300 – 800 m. Jakość zdjęć wykonanych przez kamerę szerokokątną była gorsza niż uzyskanych z TIROS-a 1. Na soczewce tej kamery osadził się nalot z gazów wyrzucanych przez silnik 3. stopnia rakiety nośnej w czasie wprowadzania satelity na orbitę. Zdjęcia z kamery wąskokątnej były doskonałe. Zdjęcia te wykazały również użyteczność satelity w obserwacjach pokrywy lodowej na morzach. Układ telewizyjny działał przez 76 dni.
- Radiometr skanujący, pięciokanałowy, średniej rozdzielczości (masa 2 kg, zużywał 1 W energii)
- Mierzył emisję i odbicie promieniowania przez Ziemię i jej atmosferę. Przyrząd posiadał dwie osie optyczne nachylone do osi obrotu statku pod kątem 45 i 135°. Czujnik składał się z bolometrów i filtrów ograniczających rejestrowane widmo promieniowania. Pięć kanałów było czułych na promieniowanie z zakresu, odpowiednio: 6 – 6,5 μm (absorpcja przez parę wodną), 8 – 12 μm (tzw. okno atmosferyczne), 0,25 – 6 μm (odbite promieniowanie słoneczne), 8 – 30 μm (promieniowanie cieplne Ziemi), 0,55 – 0,75 (odbite promieniowanie słoneczne). Początkowo wszystkie kanały działały poprawne. Jednak kanały 1 i 4 powoli ulegały degradacji. W styczniu 1961 przestały być użyteczne. Kanały 3 i 5 miały bardzo słaby stosunek sygnału do szumu i dane z nich były niewiarygodne. Przyrząd działał do 22 kwietnia 1961, kiedy to nastąpiła usterka mechaniczna silnika radiometru.
- Dwukanałowy radiometr nieskanujący niskiej rozdzielczości
- Mierzył promieniowanie termiczne układu Ziemia-atmosfera i odbite od niej promieniowanie słoneczne. Radiometr składał się z dwóch detektorów, białego i czarnego termistora – bolometru. Każdy z nich był umieszczony na szczycie mylarowego stożka. Czarny detektor rejestrował promieniowanie z zakresu 0,2 – 50 μm, czyli na odbite promieniowanie słoneczne i długofalowe promieniowanie Ziemi. Biały detektor rejestrował odbite promieniowanie słoneczne, promieniowanie widzialne i długofalowe promieniowanie termiczne, 5 – 50 μm. Ich osie optyczne były równoległe do osi obrotu statku. Pole widzenia wynosiło 50°, co odpowiadało kołu o średnicy 832 km, gdy Ziemia znajdowała się w zasięgu widzenia. Ten sam obszar znajdował się w polu widzenia kamery szerokokątnej. Ostatnie 100 minut obserwacji były zawsze nagrane na taśmie (poprzednie były w trybie ciągłym usuwane). Eksperyment pracował poprawnie, jednak jakość danych była słaba, gdyż czułość przyrządu była niższa od oczekiwanej. Doszło też do termicznego sprzężenia między detektorami a statkiem (detektory odbierały również promieniowanie cieplne samego statku). Z tych powodów uzyskane dany były zupełnie niepraktyczne. Identyczne przyrządy zostały umieszczone na satelitach TIROS 3 i TIROS 4.
Dane dostarczone przez aparaturę zostały wykorzystane m.in. przy realizacji lotu balistycznego Alana Sheparda oraz lotu próbnika Ranger 1.