TRAPPIST-1

TRAPPIST-1
Ilustracja
Wizja artystyczna układu
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór

Wodnik

Rektascensja

23h 06m 29,283s

Deklinacja

−05° 02′ 28,59″

Paralaksa (π)

0,08258 ± 0,00258″

Odległość

12,1 ± 0,4 pc
(39,5 ± 1,3 ly)

Wielkość obserwowana
(pasmo V)

18,798 ± 0,082m

Ruch własny (RA)

922,1 ± 1,8 mas/rok

Ruch własny (DEC)

−471,9 ± 1,8 mas/rok

Prędkość radialna

−56,3 ± 3,0 km/s

Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy

czerwony karzeł

Typ widmowy

M8 V

Masa

0,0802 ± 0,0073 M☉

Promień

0,117 ± 0,0036 R☉

Metaliczność [Fe/H]

+0,04 ± 0,08

Wielkość absolutna

18,4 ± 0,1m

Jasność

0,000524 ± 0,000034 L☉

Temperatura

2559 ± 50 K

Alternatywne oznaczenia
2MASS: J23062928-0502285
Multimedia w Wikimedia Commons

TRAPPIST-1 (oznaczenie 2MASS: J23062928-0502285) – bardzo chłodny czerwony karzeł (typ widmowy M8V) znajdujący się 39 lat świetlnych (około 12 parseków) od Ziemi w gwiazdozbiorze Wodnika.

Odkrycie planet

Położenie TRAPPIST-1 (zaznaczone na czerwono) w gwiazdozbiorze Wodnika

W maju 2015 roku zespół astronomów pod kierownictwem Michaëla Gillona z Uniwersytetu w Liège odkrył trzy planety typu ziemskiego, krążące wokół gwiazdy, z których najodleglejsza mogła potencjalnie znajdować się w granicach ekosfery systemu. Do obserwacji użyto teleskopu TRAPPIST (Transiting Planets and Planetesimals Small Telescope) w obserwatorium La Silla na pustyni Atakama w Chile. Zespół prowadził obserwacje od września do grudnia 2015 roku. Rezultaty badań opublikował na łamach czasopisma „Nature” w maju 2016 roku.

22 lutego 2017 roku międzynarodowy zespół astronomów (m.in. z NASA i Europejskiego Obserwatorium Południowego) ogłosił odkrycie kolejnych czterech skalistych egzoplanet krążących wokół TRAPPIST-1. Orbity co najmniej trzech z nich znajdują się w ekosferze gwiazdy i nie wyklucza się, że wszystkie mogą utrzymywać wodę w stanie ciekłym. Do obserwacji użyto przede wszystkim teleskopu TRAPPIST-South w obserwatorium La Silla, szerokokątnej kamery na podczerwień HAWK-I zainstalowanej na jednym z teleskopów VLT (Obserwatorium Paranal) oraz Teleskopu Kosmicznego Spitzera (a także szeregu innych instalacji naziemnych: TRAPPIST-North w Maroku, 3,8-metrowego UKIRT na Hawajach, Teleskopu Williama Herschela w La Palma na Wyspach Kanaryjskich oraz SAAO w Republice Południowej Afryki).

Planety były oznaczane w kolejności, w jakiej zostały odkryte. Pierwsze z odkrytych planet zostały oznaczone literami od „b” do „d” (kolejne litery oznaczają większy okres orbitalny), natomiast druga grupa obiektów została oznaczona literami od „e” do „h”.

Z okazji tego odkrycia Nate Swinehart zaprojektował Google Doodle, które było wyświetlane w dniu 23 lutego 2017.

Gwiazda

Gwiazda została odkryta w 1999 roku w ramach projektu Two Micron All-Sky Survey i została oznaczona w katalogu pod numerem "2MASS J23062928-0502285". Parametry liczbowe oznaczają rektascensję oraz deklinację gwiazdy, natomiast litera "J" oznacza Epokę Juliańską.

TRAPPIST-1 ma około 8% masy Słońca, jego średnica to około 12% średnicy Słońca, przy temperaturze około 2560 K. Powstał minimum 500 milionów lat temu. Karzeł charakteryzuje się stosunkowo wysoką metalicznością, przy zawartości żelaza ([Fe/H]) równej 0,04, co stanowi 109% wartości dla Słońca.

Dzięki niskiej jasności czas życia tego karła może wynosić ok. 12 bilionów lat – to oznacza, że TRAPPIST-1 pozostanie gwiazdą ciągu głównego, w czasie gdy Wszechświat będzie znacznie chłodniejszy niż obecnie, a zapasy gazu potrzebnego do tworzenia nowych gwiazd zostaną wyczerpane.

System planetarny

Planety układu TRAPPIST-1
PlanetaMasa planety
(M🜨)		Półoś wielka
(au)		Okres obiegu
(dni)		EkscentrycznośćInklinacjaPromień
(R🜨)
b0,85 ± 0,720,0111 ± 0,00031,51087081 ± 0,00000060< 0,08189,65 ± 0,25°1,086 ± 0,035
c1,38 ± 0,610,0152 ± 0,00052,4218233 ± 0,0000017< 0,08389,67 ± 0,17°1,056 ± 0,035
d0,41 ± 0,270,0214 +0,0007−0,00064,049610 ± 0,000063< 0,07089,75 ± 0,16°0,772 ± 0,030
e0,62 ± 0,580,0282 +0,0008−0,00096,099615 ± 0,000011< 0,08589,86 ± 0,11°0,918 ± 0,039
f0,68 ± 0,180,0371 ± 0,00119,206690 ± 0,000015< 0,06389,680 ± 0,034°1,045 ± 0,038
g1,34 ± 0,880,0451 ± 0,001412,35294 ± 0,00012< 0,06189,710 ± 0,025°1,127 ± 0,041
hnieznana0,063 +0,027−0,01320 +15−6nieznana89,80 ± 0,07°0,755 ± 0,034

Galeria

Filmy

Przypisy

  1. Ultracool Dwarf and the Seven Planets – Temperate Earth-sized Worlds Found in Extraordinarily Rich Planetary System. www.eso.org. [dostęp 2017-02-27].
  2. ↑ Ultracool Dwarf and the Seven Planets – Temperate Earth-sized Worlds Found in Extraordinarily Rich Planetary System. www.eso.org. [dostęp 2017-02-27].
  3. 1 2 R.M. Cutri, M.F. Skrutskie, S. Van Dyk, C.A. Beichman i inni. 2MASS All Sky Catalog of point sources. „VizieR Online Data Catalog”. 2246, 2003-06. ESO with data provided by the SAO/NASA Astrophysics Data System. Bibcode: 2003yCat.2246....0C. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 TRAPPIST-1 w bazie SIMBAD (ang.)
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Michaël Gillon, Amaury H.M.J. Triaud, Brice-Olivier Demory, Emmanuël Jehin i inni. Seven temperate terrestrial planets around the nearby ultracool dwarf star TRAPPIST-1. „Nature”. 542 (7642), s. 456–460, 2017. DOI: 10.1038/nature21360. Artykuł w wersji preprint [dostęp 2017-02-24].
  6. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać E. Costa, R.A. Mendez, W.-C. Jao, T.J. Henry i inni. The Solar Neighborhood. XVI. Parallaxes from CTIOPI: Final Results from the 1.5 m Telescope Program. „The Astronomical Journal”. 132, s. 1234–1247, 2006. DOI: 10.1086/505706. Bibcode: 2006AJ....132.1234C.
  7. 1 2 3 4 5 Temperate Earth-sized planets transiting a nearby ultracool dwarf star. Europejskie Obserwatorium Południowe.
  8. 1 2 3 Three Potentially Habitable Worlds Found Around Nearby Ultracool Dwarf Star – Currently the best place to search for life beyond the Solar System. [dostęp 2016-05-02]. (ang.).
  9. ↑ Kenneth Chang: 7 Earth-Size Planets Identified in Orbit Around a Dwarf Star. 2017-02-22. (ang.).
  10. 1 2 Could these newly-discovered planets orbiting an ultracool dwarf host life?. „The Guardian”, 2016-05-02.
  11. ↑ Three New Planets Are the Best Bets for Life. [w:] Popular Mechanics [on-line]. 2016-05-02. [dostęp 2016-05-02].
  12. ↑ Temperate Earth-Sized Planets Found in Extraordinarily Rich Planetary System TRAPPIST-1. SpaceRef, 2017-02-22. (ang.).
  13. ↑ NASA telescope reveals largest batch of Earth-size, habitable-zone planets around single star. Exoplanet Exploration: Planets Beyond our Solar System, 2017-02-22. (ang.).
  14. ↑ F.V. Hessman i inni, On the naming convention used for multiple star systems and extrasolar planets, „arXiv”, 2010, arXiv:1012.0707 [astro-ph.SR].
  15. ↑ John von Radowitz: Exoplanet discovery celebrated with Google Doodle after three planets found. mirror, 23 lutego 2017. [dostęp 2017-02-23].
  16. ↑ Tracey Bryant: Celestial Connection. University of Delaware, 22 lutego 2017.
  17. ↑ John E. Gizis i inni, New Neighbors from 2MASS: Activity and Kinematics at the Bottom of the Main Sequence, „The Astronomical Journal”, 120, 2000, s. 1085–1095, DOI: 10.1086/301456, arXiv:astro-ph/0004361.
  18. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Fred C. Adams, Gregory Laughlin, Genevieve J. M. Graves. Red Dwarfs and the End of the Main Sequence. „Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica, Conf. Ser.”. 22. s. 46–49. Bibcode: 2004RMxAC..22...46A. [dostęp 2017-02-24].
  19. ↑ W angielskiej terminologii trillion to odpowiednik polskiego biliona.
  20. ↑ TRAPPIST-1b. Open Exoplanet Catalogue. [dostęp 2017-09-17]. (ang.).
  21. ↑ Artist's view of planets transiting red dwarf star in TRAPPIST-1 system. www.spacetelescope.org. [dostęp 2016-07-21].

Linki zewnętrzne