Tadeusz Nowobilski (ze zbiorów NAC) | |
| Data i miejsce urodzenia |
27 marca 1919 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
18 lutego 1989 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1938–1944 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca pododdziału |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |

Tadeusz Albin Nowobilski vel Adam Kmiecik vel Tadeusz Mróz ps. Dzwon, Chmura (ur. 27 marca 1919 w Palczy, zm. 18 lutego 1989 w Lwówku Śląskim) – podporucznik kawalerii Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Urodził się w rodzinie Jana (zm. w 1946), kierownika szkoły podstawowej w Palczy i Gorzeniu Dolnym („Na Dzwonku”), i Salomei z domu Malczik. Miał ośmioro rodzeństwa, byli to:
Tadeusz w 1937 roku złożył maturę w Państwowym Gimnazjum im. Marcina Wadowity w Wadowicach. W 1938 roku ukończył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 6 DP przy 20 Pułku Piechoty w Krakowie.
W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do 12 Pułku Piechoty w Wadowicach. W jego szeregach walczył w kampanii wrześniowej. Parokrotnie próbował przekroczyć granicę polsko-słowacką, był aresztowany przez Gestapo, uciekł, wreszcie 17 marca 1940 roku przekroczył granicę polsko-węgierską i został internowany w obozie w Miszkolcu. W kwietniu przez Jugosławię dotarł do Marsylii, został skierowany do obozu Camp de Carpagne albo Camp de Coëtquidan, a stamtąd do 1 Dywizji Grenadierów i następnie do 10 Brygady Kawalerii Pancernej, z którą brał m.in. udział w bitwie o Montbard, w czasie której 17 czerwca był dwukrotnie ranny w nogi.
Dostał się do niewoli niemieckiej, skąd uciekł do nieokupowanej Francji, z której przez Gibraltar w czerwcu 1942 roku drogą morską dostał się do Wielkiej Brytanii. Od 9 sierpnia 1942 służył w 24 Pułku Ułanów.
Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w broni pancernej i dywersji został zaprzysiężony 24 września 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 w ramach operacji „Weller 10” dowodzonej przez kpt. naw. Stanisława Daniela. Dostał przydział do 7 batalionu 77 pułku piechoty AK, który operował w Okręgu Nowogródek AK. Początkowo był oficerem 3. kompanii, następnie dowódcą pododdziału w sile ponad kompanii mobilizowanym przez 7 batalion (jego dowódcą został cichociemny por. Jerzy Buyno „Gżegżółka”).
Pod koniec lipca 1944 dostał się w ręce patrolu Armii Czerwonej. Wrócił z łagru w ZSRR 15 listopada 1947.
Wielokrotnie zmieniał miejsce zamieszkania, próbował się osiedlić w Wadowicach, później w Chojnowie (1950, pracował tam bez dokumentów jako robotnik leśny) i Lwówku Śląskim. Tam pracował jako rewident Lasów Państwowych Wrocław i, na krótko przed emeryturą, jako główny księgowy w lwóweckim nadleśnictwie.
Ożenił się z Barbarą Banaś (ur. 1927), z którą miał dwoje dzieci: Jacka (ur. w 1950) i Magdalenę (ur. w 1957), zamężną Frątczak.