Szpetczaki

Szpetczaki
Ilustracja
Taphrina crataegi Sadeb.
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

szpetczaki

Nazwa systematyczna
Taphrinomycetes O.E. Erikss. & Winka
Myconet 1(1): 11 (1997)
Cykl życiowy Taphrina

Szpetczaki (Taphrinomycetes O.E. Erikss. & Winka) – klasa workowców (Ascomycota), której typem nomenklatorycznym jest Taphrina.

Charakterystyka

Szpetczaki to pierwotna grupa grzybów, uważana za przodków workowców. Charakteryzują się formowaniem warstw dwujądrowych komórek słabo rozwiniętej grzybni w przestrzeniach międzykomórkowych pod kutykulą skórki, czasami w ścianach komórkowych roślin. Nie wytwarzają askokarpów, ich nagie worki pokrywają powierzchnię liści lub gałęzi żywiciela. Worki mają przeważnie cylindryczny kształt i obcięte wierzchołki. Zazwyczaj są trwałe – w czasie dojrzewania zarodników nie zanikają. W jednym worku tworzy się zazwyczaj po 8 askospor, które uwalniają się z niego jednocześnie, czasami w postaci zlepionej masy. Askospory są bezbarwne, bez przegród, o kulistym lub eliptycznym kształcie. Anamorfy wykazują wiele cech wspólnych z drożdżami. Mają dwuwarstwowe ściany komórkowe, a ich plechy powstają przez pączkowanie askospor.

Są pasożytami i patogenami roślin (np. Taphrina deformans powodująca kędzierzawość liści brzoskwini). U porażonych roślin zazwyczaj wywołują nadmiernie szybki podział komórek, wskutek czego na organach roślin pojawiają się różnego rodzaju zniekształcenia typu kędzierzowatości liści, narośli czy zgrubień.

Systematyka

Klasę Taphrinomycetes utworzyli Ove Erik Eriksson i Katarina Winka w artykule Supraordinal taxa of Ascomycota, opublikowanym w „Myconet” z 1997 r.

Taphrinomycetes cl. nov. O.E. Erikss. & Winka

  • Holotypus: Taphrinales Gäum. ex C.W. Dodge
  • Characteres moleculares (SSU rRNA): 9 148a:c (exc. a in Saitoella). 12 351c:u; 352a:g (exc. a in Saitoella). 13 369u:a (exc. u in Saitoella). 18 529c:a (exc. c in Saitoella). 3'/22 611u:c (exc. u in Saitoella). 23 632u:c (exc. u in Saitoella). 23-1 668c:u; 24/24' 879g:a (exc. g in Saitoella). 25 890c/u:g; 919u:c. 24' 948c:u (exc. c in Saitoella); 966a:g (exc. a in Saitoella). 33/34 1166g:a (only Protomycetales); 1167g:a (only Protomycetales); 1168 (only Protomycetales). 37 1239g:u (exc. g in Saitoella). 46'/45' 1521u:g (exc. u in Taphrina populina). 45'/47 1535c:a (exc. c in Saitoella). 49 1671g:c.

Według aktualizowanej klasyfikacji Species Fungorum bazującej na Dictionary of the Fungi Taphrinomycetes to takson monotypowy z jedną podklasą i jednym rzędem:

Przypisy

  1. 1 2 P.M. Kirk, Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-15] (ang.).
  2. 1 2 Explore the fungal tree of life [online], Species Fungorum [dostęp 2026-04-08] (ang.).
  3. 1 2 Selim Kryczyński, Zbigniew Weber (red.), Fitopatologia. Podstawy fitopatologii, t. 1, Poznań: Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2010, s. 265–266, ISBN 978-83-09-01063-0.
  4. ↑ R.S. Mehrotra, K.R. Aneja, An Introduction to Mycology, s. 286–287.
  5. ↑ Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 56, ISBN 978-83-09-01048-7.
  6. ↑ O.E. Eriksson, K. Winka, Supraordinal taxa of Ascomycota, „Myconet”, 1, 1997, s. 11, ISSN 1403-1418.