Taunsendia

Taunsendia
	; Townsendia incana
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	taunsendia
	Nazwa systematyczna
	Townsendia Hook.; Fl. Bor.-Amer. 2: 16 (1834)
	Typ nomenklatoryczny
	T. sericea W. J. Hooker
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Taunsendia (Townsendia Hook.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje 29 gatunków. Rosną one w zachodniej części Ameryki Północnej od Meksyku po Alaskę. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Nazwa rodzaju upamiętnia Davida Townsenda (1787–1858), amerykańskiego botanika.

Morfologia

Pokrój: Rośliny roczne, dwuletnie i byliny, w tym o drewniejącej szyi korzeniowej, często z korzeniem palowym, czasem z kłączem. Zwykle są bardzo niskie, o pędach skróconych i płożących, czasem podnoszących się lub wyprostowanych – osiągają zwykle do 2–3 cm albo 5–15 cm wysokości, rzadko sięgają ponad 75 cm. Pędy rozgałęziają się u nasady lub w górnej części, są nagie lub owłosione, w tym szczeciniasto, szorstko lub są kosmate.
Liście: Odziomkowe lub też łodygowe, skrętoległe. Blaszki zwykle osadzone są na ogonkach, z pojedynczą wiązką przewodzącą. Mają kształt łopatkowaty do lancetowatego, czasem do równowąskiego, zwykle są całobrzegie, rzadziej ząbkowane lub klapowane.
Kwiaty: Zebrane w koszyczki tworzące się pojedynczo na szczytach pędów (ulistnionych lub bezlistnych, w postaci głąbików), w przypadku ich skrócenia są siedzące w otoczeniu rozety liści. Okrywy mają dzwonkowaty, półkulisty lub miseczkowaty kształt, osiągając od kilku do ponad 35 mm średnicy. Listki okrywy są trwałe, wyrastają w kilku rzędach w liczbie zwykle od ok. 20 do 60. Najczęściej mają kształt lancetowaty lub jajowaty, rzadziej są równowąskie, w tym szydlaste, różnej długości (zewnętrzne są krótsze). Brzegi listków zwykle są błoniaste, czasem postrzępione, a ich powierzchnia jest owłosiona. Dno koszyczka jest płaskie lub wypukłe, gładkie lub dołeczkowane, czasem owłosione. W środku koszyczka znajdują się liczne i obupłciowe kwiaty rurkowate o żółtych koronach. Na brzegu koszyczka znajdują się słupkowe i płodne kwiaty języczkowe o koronach barwy białej, różowej, niebieskawej, lawendowej lub żółtej.
Owoce: Mniej lub bardziej spłaszczone niełupki, gładkie lub owłosione, z trwałym lub odpadającym puchem kielichowym w postaci kilkunastu do kilkudziesięciu łusek lub spłaszczonych ości.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb

Rodzaj z plemienia Astereae, podrodziny Asteroideae i rodziny astrowatych Asteraceae.

Wykaz gatunków

Townsendia annua Beaman
Townsendia aprica S.L.Welsh & Reveal
Townsendia beamanii S.L.Welsh
Townsendia condensata Parry
Townsendia eximia A.Gray
Townsendia exscapa (Richardson) Porter – taunsendia Wilcoxa
Townsendia fendleri A.Gray
Townsendia florifera (Hook.) A.Gray
Townsendia formosa Greene – taunsendia kształtna
Townsendia glabella A.Gray
Townsendia goodrichii S.L.Welsh & N.D.Atwood
Townsendia grandiflora Nutt. – taunsendia wielokwiatowa
Townsendia gypsophila Lowrey & P.J.Knight
Townsendia hookeri Beaman
Townsendia incana Nutt.
Townsendia jonesii (Beaman) Reveal
Townsendia leptotes (A.Gray) Osterh.
Townsendia mensana M.E.Jones
Townsendia mexicana A.Gray
Townsendia microcephala Dorn
Townsendia minima Eastw.
Townsendia montana M.E.Jones – taunsendia górska
Townsendia parryi Eaton – taunsendia Parry'ego
Townsendia rothrockii A.Gray ex Rothr.
Townsendia scapigera D.C.Eaton – taunsendia pędowa
Townsendia smithii L.M.Shultz & A.H.Holmgren
Townsendia spathulata Nutt.
Townsendia strigosa Nutt.
Townsendia texensis Larsen

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-27] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-27] (ang.).
1 2 3 4 Townsendia Hook., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-04-27] .
↑ Townsendia, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-04-27] .
1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 186. ISBN 978-83-925110-5-2.
↑ Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Ludmiła Karpowiczowa (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 216.
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 930, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 John L.J.L. Strother John L.J.L., Townsendia Hooker, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-04-27] .
↑ Genus Townsendia Hook., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2023-04-27] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-04-27] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-04-27] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 Townsendia Hook., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-04-27] .

[ing-4] Townsendia, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-04-27] .

[gawrys-5] 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 186. ISBN 978-83-925110-5-2.

[karpowicz-6] Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Ludmiła Karpowiczowa (red.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 216.

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 930, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[america-8] 1 2 3 4 5 John L.J.L. Strother John L.J.L., Townsendia Hooker, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-04-27] .

[grin-9] Genus Townsendia Hook., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2023-04-27] .