Prus III | |
| pionier przemysłu cukrowniczego w Galicji | |
| Rodzina | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
8 listopada 1784 |
| Data i miejsce śmierci |
13 kwietnia 1862 |
| Ojciec | |
| Matka |
Marianna Karczewska herbu Jasieńczyk |
| Żona |
Sylwia Oziembłowska herbu Radwan |
| Dzieci |
Agnieszka Marianna Felicja, Waleriana Maria Ignacja, Feliks Józef Ignacy, Felicja Józefa Ignacja, Justyn Franciszek Marceli, Maria, Jan Celestyn Wiktor, Eligiusz Franciszek Teodor |
| Rodzeństwo |
Gabin, Franciszek, Joanna, Julia |
Teodor Mrozowicki herbu Prus III (ur. 8 listopada 1784 we Lwowie, zm. 13 kwietnia 1862 w Majdanie) – ziemianin galicyjski, pionier przemysłu cukrowniczego w Galicji.
Teodor Józef Tadeusz Ignacy Mrozowicki urodził się 8 listopada 1784 r. we Lwowie jako syn Stanisława, starościca stęgwilskiego i Marianny z Karczewskich herbu Jasieńczyk, starościanki liwskiej.
Nauki pobierał m.in. w szkole realnej we Lwowie, gdzie poznał podstawy chemii, fizyki i mechaniki. Po wprowadzeniu przez cesarza Napoleona w 1806 r. blokady przywozów towarów kolonialnych wzrosło w Europie zainteresowanie produkcją cukru. W prasie niemieckiej i francuskiej pojawiło się wówczas wiele artykułów na temat doświadczeń odnośnie do produkcji cukru z buraka. Otrzymawszy od ojca kilka majątków Mrozowicki rozpoczął w nich uprawę buraków cukrowych i na podstawie literatury naukowców niemieckich i francuskich opracował własną technologię i skonstruował urządzenia do przerobu cukru z buraków cukrowych. W jednym ze swoich majątków, Puźnikach w pow. brzeżańskim, rozpoczął w 1823 r. produkcję cukru – cukrownia ta, nazywana wówczas ogniową, pomimo że miała charakter doświadczalny, jest uznana jako pierwsza cukrownia uruchomiona w Cesarstwie Austriackim, a Mrozowicki został nazwany ojcem cukrownictwa galicyjskiego. Po trzech latach istnienia cukrownia ta została w 1826 r. przeniesiona z Puźnik do miasteczka ojca, Sokołówki, gdzie gospodarował jego młodszy brat Franciszek, a niedługo po tym założył nową cukrownię w kolejnym swoim majątku, Kołodziejówce, która leżała o trzy mile ode Lwowa na trakcie do Bursztyna, co było bardziej dogodne dla sprzedaży cukru we Lwowie. Zygmunt Przyrembel uważa, że rozpoczęcie na większą skalę produkcji cukru w Sokołówce w 1826 r., można uważać za początek przemysłu cukrowniczego na ziemiach polskich. Ta data początków polskiego przemysłu cukrowniczego jest również przyjęta we współczesnych publikacjach. Mrozowiccy w 1833 r. zostali wymienieni, obok generała Ferdynanda Piotra hr. de Hennequin et Curel de Fresnel z Olszanicy, jako najwięksi producenci cukru w Galicji.
Mrozowicki swoje innowacyjne rozwiązania publikował w czasopismach lwowskich, czym spopularyzował wśród ziemian galicyjskich cukrownictwo, w konsekwencji czego zaczęto uprawiać buraki cukrowe i powstało wówczas kilka nowych cukrowni. Cieszył się on powszechnym podziwem, zwłaszcza, że wskutek choroby na ospę utracił w dzieciństwie wzrok i swoje inżynierskie pomysły realizował jako osoba niewidoma, w czym pomagał jemu jego ojciec, Stanisław. Jak pisze Stanisław Nikiel: Czasopisma lwowskie w latach 1826-1830 w licznych artykułach podkreślały pionierski charakter działalności Mrozowickich i ich wielkie zasługi dla rozwoju cukrownictwa w Galicji.
Teodor Mrozowicki był patronem tytularnym parafii Cerkwi greckokatolickiej pw. Św. Paraksewy w Puźnikach.
W 1815 r. ożenił się z Sylwią Oziembłowską herbu Radwan (ur. w 1791, zm. 9 lutego 1861 w Majdanie). Pozostawił z nią ośmioro dzieci: Agnieszkę Mariannę Felicję, Walerianę Marię Ignację, Feliksa Józefa Ignacego, Felicję Józefę Ignację, Justyna Franciszka Marcelego, Marię, Jana Celestyna Wiktora oraz Eligiusza Franciszka Teodora.
Teodor Mrozowicki zmarł 13 kwietnia 1862 w swoim majątku Majdan w powiecie nadwórniańskim.
| Jerzy Mrozowicki | |||||||||||||||||||
| Jan Franciszek Mrozowicki | |||||||||||||||||||
| Jadwiga Oleśnicka | |||||||||||||||||||
| Adam Mrozowicki | |||||||||||||||||||
| Piotr Felicjan Telefus | |||||||||||||||||||
| Klara Telefus | |||||||||||||||||||
| Teresa Bydłowska | |||||||||||||||||||
| Stanisław Mrozowicki | |||||||||||||||||||
| Andrzej Kazimierz Puzyna | |||||||||||||||||||
| Michał Puzyna | |||||||||||||||||||
| Eufrozyna Chrząstowska | |||||||||||||||||||
| Ewa Franciszka Puzyna | |||||||||||||||||||
| Andrzej Jerzy Potocki | |||||||||||||||||||
| Zofia Potocka | |||||||||||||||||||
| Bogumiła Elżbieta Suchodolska | |||||||||||||||||||
| Teodor Mrozowicki | |||||||||||||||||||
| Jan Władysław Karczewski | |||||||||||||||||||
| Antoni Karczewski | |||||||||||||||||||
| Zofia Komońska | |||||||||||||||||||
| Józef Karczewski | |||||||||||||||||||
| Franciszek Wojciech Grabianka | |||||||||||||||||||
| Helena Grabianka | |||||||||||||||||||
| Barbara Biejkowska | |||||||||||||||||||
| Marianna Karczewska | |||||||||||||||||||
| Maksymilian Franciszek Ossoliński | |||||||||||||||||||
| Jan Stanisław Ossoliński | |||||||||||||||||||
| Teodora Krassowska | |||||||||||||||||||
| Antonina Ossolińska | |||||||||||||||||||
| Aleksander Józef Załuski | |||||||||||||||||||
| Ludwika Załuska | |||||||||||||||||||
| Teresa Potkańska | |||||||||||||||||||