Theriophonum

Theriophonum
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

żabieńcowce

Rodzina

obrazkowate

Podrodzina

Aroideae

Rodzaj

Theriophonum

Nazwa systematyczna
Theriophonum Blume
Rumphia 1: 127 (1837)
Typ nomenklatoryczny

Theriophonum crenatum (R. Wight) Blume [=Theriophonum minutum (Willd.) Baill.]

Synonimy
  • Tapinocarpus Dalzell
  • Calyptrocoryne Schott
  • Pauella Ramam. & Sebastine
Zasięg
Mapa zasięgu
Multimedia w Wikimedia Commons

Theriophonum Blume – rodzaj geofitów ryzomowych, należący do rodziny obrazkowatych, liczący 6 gatunków endemicznych dla Indii i Sri Lanki, zasiedlających wilgotne, trawiaste miejsca w runie lasów równikowych oraz wilgotne nieużytki. Nazwa naukowa pochodzi od greckich słów θεριών (therion – dzikie zwierzę) i φόνος (phonos – morderstwo) i odnosi się do cech fitochemicznych tych roślin.

Morfologia

Pokrój
Małe rośliny naziemne.
Łodyga
Podziemna bulwa pędowa o średnicy 1,5–2,5 cm.
Liście
Liście na ogonkach o długości 10–30 cm, o blaszce głównie oszczepowatej, niekiedy sercowatej, strzałkowatej lub równowąsko-lancetowatej; całobrzegiej. Użyłkowanie siatkowate.
Kwiaty
Rośliny jednopienne. Roślina tworzy wiele kwiatostanów typu kolbiastego pseudancjum. Szypułki krótkie, o długości od 4,5 do 10 cm, pochylające się do ziemi po przekwitnięciu. Pochwa kwiatostanu zielonkawa do ciemnopurpurowej, w dolnej części zwinięta, w górnej rozwarta; odpada w całości po przekwitnięciu. Kolba żółtawa do czarnej, w dolnej części pokryta kilkoma kwiatami żeńskimi, zwykle ułożonymi w pojedynczej spirali. Fragment pokryty kwiatami męskimi oddzielony jest od kwiatów żeńskich długim, sterylnym odcinkiem, pokrytym w całości lub jedynie w dolnej, środkowej lub górnej jego części, nitkowatymi lub szydłowatymi prątniczkami. Prątniczki występują niekiedy również nad odcinkiem kwiatów męskich. Wyrostek kolby siedzący lub osadzony na trzonku, cylindryczny do szydłowatego. Kwiaty męskie 1-2-pręcikowe z dwoma pylnikami połączonymi dziobowatym łącznikiem. Zalążnie jednokomorowe z 2 łożyskami położonymi szczytowo i bazalnie oraz nie mniej niż 3 ortrotropowymi zalążkami. Znamię słupka siedzące.
Owoce
Jagody z kilkoma nasionami o regularnie prążkowanej łupinie i nabrzmiałym, białawym sznureczkiem.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 16 (14, 18).
Gatunki podobne
Rośliny z rodzajów arizema, obrazki i Typhonium, od których różni się bazalnym i szczytowym położeniem łożysk.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)
Należy do plemienia Areae, nadplemienia Arodae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych.
Gatunki

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-19] (ang.).
  3. ↑ Helmut. Genaust: Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen. Basel: Birkhäuser Verlag, 1996. ISBN 3-7643-2390-6. (niem.).
  4. ↑ Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-19]. (ang.).

Bibliografia