Tiputinia

*Tiputinia*
	; Tiputinia foetida
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	pochrzynowce
Rodzina	Thismiaceae
Rodzaj	Tiputinia
	Nazwa systematyczna
	Tiputinia P.E.Berry & C.L.Woodw.; Taxon 56: 158 (2007)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Tiputinia P.E.Berry & C.L.Woodw. – rodzaj roślin bezzieleniowych z rodziny Thismiaceae, obejmujący dwa gatunki występujące w Ekwadorze i Peru.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od nazwy centrum badawczego Tiputini Biodiversity Station, znajdującego się w prowincji Orellana we wschodnim Ekwadorze, na terenie którego odkryto tę roślinę.

Morfologia

Pokrój: Rośliny bezlistne, żyjące pod ziemią. Jedynym organem wyrastającym ponad powierzchnię gruntu jest kwiat.

Kłącze: Słabo rozgałęzione, masywne.

Kwiaty: Pojedynczy, regularny, 6-pręcikowy. Okwiat pojedynczy, złożony z 6 prześwitujących listków, o średnicy do 5 cm. Pręciki wyrastające z nasady listków, zakrzywione pod kątem prostym w kierunku środka kwiatu. Nitki pręcików u nasady poszerzone. Pylniki wąsko eliptyczne. Słupek piramidalny, o trójkątnych bokach.

Owoce: Nieznane.

Biologia i ekologia

Wieloletnie, myko-heterotroficzne geofity ryzomowe.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026): Rodzaj z rodziny Thismiaceae z rzędu pochrzynowców w kladzie jednoliściennych (monocots).

Według Plants of the World Online zaliczany do rodziny trójżeńcowatych (Burmanniaceae).

Gatunki

Tiputinia foetida P.E.Berry & C.L.Woodw.
Tiputinia tricaudata H.Maas & Maas

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).
1 2 3 4 5 Catherine L.C.L. Woodward Catherine L.C.L., Paul E.P.E. Berry Paul E.P.E., Tiputinia foetida, a new mycoheterotrophic genus of Thismiaceae from Amazonian Ecuador, and a likely case of deceit pollination, „Taxon”, 56 (1), 2007, s. 157–162, JSTOR: 25065746 (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).

[rev-4] 1 2 3 4 5 Catherine L.C.L. Woodward Catherine L.C.L., Paul E.P.E. Berry Paul E.P.E., Tiputinia foetida, a new mycoheterotrophic genus of Thismiaceae from Amazonian Ecuador, and a likely case of deceit pollination, „Taxon”, 56 (1), 2007, s. 157–162, JSTOR: 25065746 (ang.).