Thismiaceae

*Thismiaceae*
	; Thismia rodwayi
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	pochrzynowce
Rodzina	Thismiaceae
	Nazwa systematyczna
	Thismiaceae J.G. Agardh; Theoria Syst. Pl.: 99. Apr-Sep 1858
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Thismiaceae J.G. Agardh – rodzina roślin z rzędu pochrzynowców (Dioscoreales). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego 4 (w przypadku wyodrębnienia Afrothismia do osobnej rodziny) lub 5 rodzajów. Rośliny te występują w państwie holarktycznym, paleotropikalnym, neotropikalnym, australijskim i holantarktycznym: w południowo-wschodniej Azji, Afryce, Ameryce, Australii i Nowej Zelandii.

Morfologia

Rośliny myko-heterotroficzne, zwykle bezzieleniowe, niewielkie, ryzomowe. Liście zredukowane, drobne, na przemian- lub naprzeciwległe, błoniaste, siedzące, proste, o blaszkach całobrzegich, równolegle użyłkowanych. Kwiaty trzykrotne, pojedyncze lub zebrane w groniasty kwiatostan, wyrastające na szczycie pędu. Okwiat pojedynczy, 6-listkowy. Listki położone w dwóch okółkach, o równej lub różnej długości. Pręcikowie złożone z 6 pręcików (rzadziej trzech). Słupkowie złożone z trzech owocolistków, synkarpiczne, dolne. Zalążnie jednokomorowe, jednosłupkowe, zakończone trzema znamionami. Zalążki anatropowe, parietalne, liczne. Owoce w formie torebek.

Systematyka

Pozycja systematyczna

W systemach APG (2003 do 2016) rodzina była prowizorycznie włączona w randze plemienia Thismieae do trójżeńcowatych w rzędzie pochrzynowców. W systemie APG V z 2026 włączona prowizorycznie do rodziny pochrzynowatych. Według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) wyodrębniana jest w randze rodziny jako siostrzana dla krąpielowatych. W latach 20. XXI wieku opublikowano wyniki badań uzasadniających wyodrębnienie kolejnych rodzin, których łączenie w szerzej ujmowanych rodzinach w rzędzie pochrzynowców, czyniło z nich taksony parafiletyczne. W efekcie potwierdzono celowość wyodrębnienia z tej rodziny rodzaju Afrothismia w rodzinę Afrothismiaceae, dodatkowo z pochrzynowatych wyodrębniany jest też rodzaj Trichopus w osobną rodzinę Trichopodaceae.

Na podstawie Martin Cheek i in. (2024):

pochrzynowce

łomkowate Nartheciaceae

trójżeńcowate Burmanniaceae

pochrzynowate Dioscoreaceae

Trichopodaceae

Afrothismiaceae

	krąpielowate Taccaceae

	Thismiaceae

Podział na rodzaje

Haplothismia Airy Shaw
Oxygyne Schltr.
Relictithismia Suetsugu & Tagane
Thismia Griff.
Tiputinia P.E. Berry & C. L. Woodw.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-01] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-01] (ang.).
↑ Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. University of Maryland. [dostęp 2021-03-02].
1 2 L. Watson i M. J. Dallwitz: The Families of Flowering Plants. (ang.).
↑ James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
1 2 3 4 MartinM. Cheek MartinM., Marybel SotoM.S. Gomez Marybel SotoM.S., Sean W.S.W. Graham Sean W.S.W., Paula J.P.J. Rudall Paula J.P.J., Afrothismiaceae (Dioscoreales), a new fully mycoheterotrophic family endemic to tropical Africa, „Kew Bulletin”, 79, 2024, s. 55–73 [dostęp 2024-12-20] .
↑ Lin i inni, Mitochondrial genomic data are effective at placing mycoheterotrophic lineages in plant phylogeny, „New Phytologist”, 236, 2022, s. 1908–1921, DOI: 10.1111/nph.18335 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-01] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-01] (ang.).

[3] Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. University of Maryland. [dostęp 2021-03-02].

[af-4] 1 2 L. Watson i M. J. Dallwitz: The Families of Flowering Plants. (ang.).

[APGV-5] James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.

[cheek-6] 1 2 3 4 MartinM. Cheek MartinM., Marybel SotoM.S. Gomez Marybel SotoM.S., Sean W.S.W. Graham Sean W.S.W., Paula J.P.J. Rudall Paula J.P.J., Afrothismiaceae (Dioscoreales), a new fully mycoheterotrophic family endemic to tropical Africa, „Kew Bulletin”, 79, 2024, s. 55–73 [dostęp 2024-12-20] .

[lin-7] Lin i inni, Mitochondrial genomic data are effective at placing mycoheterotrophic lineages in plant phylogeny, „New Phytologist”, 236, 2022, s. 1908–1921, DOI: 10.1111/nph.18335 .