Tish Daija

Tish Daija

Data i miejsce urodzenia	30 stycznia 1926 Szkodra
Data i miejsce śmierci	3 października 2004 Tirana
Instrumenty	klarnet saksofon
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	kompozytor muzyk
Aktywność	1939–1980
Odznaczenia

Tish Daija właśc. Matish Daija (ur. 30 stycznia 1926 w Szkodrze, zm. 3 października 2004 w Tiranie) – albański muzyk i kompozytor.

Życiorys

Pochodził z rodziny rzemieślniczej. Jego ojciec i wuj grali w zespole muzycznym założonym przy towarzystwie patriotycznym Rozafat w Szkodrze. Tish zaczął śpiewać mając zaledwie 6 lat w chórze franciszkańskim kierowanym przez Martina Gjokę i Filipa Mazreku. Potem grał na klarnecie i saksofonie w zespole założonym przez Prenka Jakovę. Mając zaledwie trzynaście lat, komponował już pierwsze utwory, w tym bardzo popularne w rejonie Szkodry pieśni Cik, o mori cik czy Ndal bre vashe.

W czasie II wojny światowej uczył się w gimnazjum prowadzonym przez franciszkanów w Szkodrze. Po ukończeniu szkoły w 1946 rozpoczął pracę nauczyciela muzyki we Vlorze. W mieście tym zakładał zespoły muzyczne, ale także poświęcał sporo czasu drugiej swojej pasji życiowej – piłce nożnej. Przez 4 sezony występował w zespole Flamurtari na pozycji napastnika (w 1948 był najlepszym strzelcem zespołu z dorobkiem 11 goli).

W 1951 Daija wyjechał do Moskwy, gdzie kształcił się w konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego w klasie kompozycji. Tam też został kapitanem drużyny piłkarskiej złożonej ze studentów konserwatorium i wystąpił w kilku meczach przeciwko drużynom uniwersyteckim. Studia ukończył w 1956, po czym wrócił do Albanii. W tym samym roku rozpoczął pracę w ministerstwie kultury i sztuki, organizując życie muzyczne w kraju. W 1962 został mianowany dyrektorem Zespołu Pieśni i Tańca, przez kolejne osiemnaście lat pełnienia przez niego tej funkcji zespół stał się jednym z najbardziej znanych w Albanii, występując wielokrotnie poza granicami kraju. Pracował także jako pedagog w Instytucie Sztuk w Tiranie.

W 1994 wyjechał do USA, gdzie przygotowywał wraz z Marie Dushaj edycję płytową pieśni albańskich. W 1998 organizował w Tiranie Międzynarodowy Festiwal Piosenki Dziecięcej.

Twórczość kompozytorska Daiji obejmuje kilkadziesiąt dzieł, w tym dwie opery, trzy operetki, dwa balety, a także symfonie, utwory wokalne, piosenki i utwory dla dzieci.

W 1999 został przyjęty w poczet członków Akademii Nauk Albanii. Za swoją działalność otrzymał w 1980 tytuł Artysty Ludu (alb. Artist i Popullit). Imię artysty nosi jedna z ulic w Tiranie (dzielnica Komuna e Parisit).

Był żonaty (żona Adelaida).

Twórczość

Przypisy

Bibliografia

• Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B. Tauris: 2012, s. 94. ISBN 978-1-78076-431-3.
• Flori Slatina: Portrete artistesh. Tirana: 1999.
• Sokol Shupo: Enciklopedia e muzikes shqiptare. Tirana: 2008, s. 46-47.