Torpedowce typu Springeren

Torpedowce typu Springeren
Ilustracja
„Havkatten” podczas II wojny światowej
Kraj budowy

 Dania

Użytkownicy

 Kongelige Danske Marine

Stocznia

Orlogsværftet(inne języki), Kopenhaga

Wejście do służby

1917-1920

Wycofanie

1940-1949

Zbudowane okręty

10

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

standardowa: 93 tony
pełna: 109 t

Długość

38,5 metra

Szerokość

4,25 m

Zanurzenie

2,74 m

Napęd

1 maszyna parowa potrójnego rozprężania o mocy 2000 KM
2 kotły, 1 śruba

Prędkość

24,6 węzła

Zasięg

425 Mm przy prędkości 14 węzłów

Załoga

24

Uzbrojenie

2 działa kal. 57 mm (2 x I)
2 wt kal. 450 mm (2 x I)

Torpedowce typu Springeren – duńskie torpedowce z okresu międzywojennego i II wojny światowej. W latach 1916–1920 w stoczni Orlogsværftet(inne języki) w Kopenhadze zbudowano dziesięć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Kongelige Danske Marine w latach 1917–1920. W 1929 roku sześć jednostek przebudowano na trałowce. Trzy okręty skreślono z listy floty w 1940 roku, a podczas wojny cztery zostały samozatopione, trzy zostały zdobyte przez Niemców, a jeden internowano w Szwecji. Ocalałe z wojny okręty zostały wycofane ze służby w latach 1946-1949.

Projekt i budowa

Od końca XIX wieku Duńska Marynarka Wojenna rozwijała klasę torpedowców, początkowo budowanych według wzorów zagranicznych. W 1907 roku zbudowała na licencji francuskiego Normanda w kopenhaskiej stoczni niewielki torpedowiec „Ormen”, a w kolejnych latach krótkie serie po trzy większe okręty typów Søridderen, Tumleren i Hvalrossen. Po wybuchu I wojny światowej, w której Dania pozostała neutralna, zaszła konieczność doposażenia marynarki w dużą liczbę nowych tańszych torpedowców. Projekt okrętów typu Springeren, opracowany w Danii, bazował na zbudowanym na licencji Normanda w 1907 roku torpedowcu „Ormen”. Okręty były od początku przestarzałe, jednak niski koszt budowy zaowocował zbudowaniem dużej serii jednostek.

Wszystkie torpedowce typu Springeren zostały zbudowane w stoczni Orlogsværftet(inne języki) w Kopenhadze. Stępki okrętów położono w latach 1916-1919 i w tych samych latach zostały zwodowane.

Okręt Oznaczenie burtowe Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby
„Springeren” 1920 - 10, 1923 - B2, 1929 - S1 Orlogsværftet kwiecień 1916 8 lipca 1916 luty 1917
„Støren” 1920 - 9, 1923 - B3, 1929 - S2 1916 5 sierpnia 1916 kwiecień 1917
„Søløven”
(„Søridderen”,
„Hajen”)
1920 - 8, 1923 - B4, 1929 - S3 kwiecień 1916 9 września 1916 maj 1917
„Søhunden” 1920 - 7, 1923 - B5, 1929 - S4 1916 6 stycznia 1917 1917
„Havhesten”
(„Havørnen”)
1920 - 6, 1923 - B6, 1929 - S5 16 lutego 1917
„Narhvalen” 1920 - 5, 1923 - B7, 1929 - S6 ? 4 kwietnia 1917
„Makrelen” 1920 - 4, 1923 - B8, 1929 - R2 1917 30 stycznia 1918 1918
„Nordkaperen” 1920 - 3, 1923 - B9, 1929 - R3 ? 16 marca 1918
„Havkatten” 1920 - 2, 1923 - B10, 1929 - R4 listopad 1918 3 maja 1919 maj 1920
„Sælen” 1920 - 1, 1923 - B11, 1929 - R5 1919 30 września 1919 czerwiec 1920

Dane taktyczno-techniczne

„Springeren” po przebudowie na trałowiec.

Okręty typu Springeren były niewielkimi torpedowcami o długości całkowitej 38,5 metra, szerokości 4,25 metra i zanurzeniu 2,74 metra. Wyporność standardowa wynosiła 93 tony, a pełna 109 ton. Okręty napędzane były przez maszynę parową potrójnego rozprężania o mocy 2000 KM, do której parę dostarczały dwa kotły. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 24,6 węzła. Okręty zabierały zapas 15 ton węgla, co zapewniało zasięg wynoszący 425 Mm przy prędkości 14 węzłów.

Okręty wyposażone były w dwie wyrzutnie torped kalibru 450 mm: stałą na dziobie i obrotową na pokładzie. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze 6-funtowe działa pokładowe kalibru 57 mm M1885 L/40.

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 24 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

„Havkatten” w 1945 r

Torpedowce typu Springeren były sukcesywnie przyjmowane do służby w Kongelige Danske Marine w latach 1917–1920. W 1929 roku pierwszych sześć jednostek przebudowano na trałowce, pozbawiając je pokładowych wyrzutni torped i instalując wyposażenie trałowe. Pierwsze dwie jednostki („Støren” i „Søhunden”) zostały wycofane ze służby w czerwcu 1940 roku, już po zajęciu Danii przez Niemcy. Podczas próby zajęcia duńskiej floty 29 sierpnia 1943 roku, trzy okręty zostały zdobyte przez Niemców, zaś cztery zostały samozatopione, z tego trzy w kopenhaskim porcie. Jedynie „Havkatten” zdołał uciec i został internowany w Szwecji. Po zakończeniu wojny ocalałe cztery okręty powróciły do Danii, lecz zostały skreślone z listy floty w latach 1946-1949.

Uwagi

  1. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 353 podaje, że kaliber dział wynosił 75 mm.
  2. ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 382 podaje, że przebudowa na trałowce odbyła się około 1923 roku.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 353.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Gogin 2018 ↓.
  3. 1 2 Parkes 1934 ↓, s. 144.
  4. 1 2 Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 382.

Bibliografia