| Autor | (wydawca) pwn.pl (producent) POLENG |
|---|---|
| Pierwsze wydanie | 1.0 / 2004 |
| Aktualna wersja stabilna | Translatica tłumacz komputerowy: 7+ / 1 października 2010; około 16 lat temu Translatica tłumacz profesjonalny: 7+ / 1 października 2010; około 16 lat temu Translatica Enterprise: 7+ / 15 marca 2011; około 15 lat temu Translatica Server: 7 / 23 marca 2010; około 16 lat temu Translatica API: niewersjonowana / pierwsze wydanie: październik 2008 |
| Platforma sprzętowa | PC |
| System operacyjny | Windows XP/Vista/7 dodatkowo Linux – serwer edycji Server oraz API |
| Rodzaj | tłumacz komputerowy |
| Licencja | komercyjny |
| Strona internetowa | |
Translatica – wspólna nazwa linii tłumaczy komputerowych oraz słowników wydawanych przez firmę pwn.pl.
Programy te tłumaczą całe zdania oraz pojedyncze słowa z języka polskiego na angielski, niemiecki oraz rosyjski i odwrotnie. Wszystkie edycje przeznaczone dla komputerów stacjonarnych i laptopów w wersji 7+ oferują tłumaczenie stron WWW, e-maili i dokumentów Microsoft Office i OpenOffice.org bezpośrednio w programach otwierających te dokumenty oraz pozwala tłumaczyć dokumenty PDF.
Translatica posiada blisko 14-letnią historię rozwoju – od poziomu teoretycznego projektu naukowo-badawczego (tematu pracy doktorskiej) POLENG do bardzo szerokiej obecnie gamy produktów oferowanych komercyjnie zarówno na rynku popularnego oprogramowania narzędziowego (Translatica tłumacz komputerowy, Translatica tłumacz profesjonalny), biznesowego oprogramowania językowego (Translatica Enterprise, Translatica Server) jak i dedykowanych rozwiązań B2B (Translatica API).
Program przez pierwsze 6 lat swojej historii, w latach 1995–2002 rozwijany był pod nazwą POLENG na Wydziale Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Początek prac nad systemem dała praca doktorska Krzysztofa Jassema. W okresie tym projekt wspierany był przez granty badawcze Polskiego Towarzystwa Fonetycznego (w latach 1996–2001), Komitetu Badań Naukowych (w latach 1999–2000), oraz Allied Irish Banks (2002).
W 2003 autorzy systemu POLENG nawiązali współpracę z Wydawnictwem Naukowym PWN oraz spółką pwn.pl. W wyniku tego autorzy założyli firmę POLENG, której Prezesem Zarządu został Krzysztof Jassem. Spółka POLENG jest od tej pory producentem programu Translatica. Wydawcą i głównym dystrybutorem na Polskę programu została zaś spółka pwn.pl.
Skutkiem tej współpracy była także możliwość skorzystania przy tworzeniu bazy słownikowej programu ze słownictwa z Wielkiego słownika angielsko-polskiego PWN-Oxford.
W 2004 roku wydane zostały pierwsze dwie edycje aplikacji w wersji 1.0:
W 2005 roku ukazały się dwie edycje aplikacji w wersji 2.0:
W nowych wersjach znacznie rozbudowano systemową bazę leksykalną (wykorzystując wielkie słowniki PWN-u na potrzeby translacji w obu kierunkach oraz wprowadzając dziesiątki tysięcy nowych idiomów). Ponadto poszerzono i poprawiono zestaw reguł tłumaczenia, zastosowano nowe techniki analizy tekstu (np. statystyczne metody oznaczania części mowy dla tekstu angielskiego). Działania te zaowocowały wyraźną poprawą jakości tłumaczenia. Wiele uwagi poświęcono też polepszeniu szybkości działania programu, np. słownik systemu (pomimo znacznie zwiększonej objętości) wczytywany był mniej więcej trzy razy szybciej.
W grudniu 2005 roku ukazały się już 4 edycje aplikacji w wersji 3.0:
Translatica w wersji 3.0 była jak do tej pory jedyną jednostanowiskową wersją programu działającą pod systemem Linux.
Do tej pory wszystkie translatory z linii Translatica tłumaczyły z angielskiego na polski i odwrotnie. W maju 2006 wydano pierwszą Translatikę tłumaczącą z rosyjskiego na polski i odwrotnie:
W 2007 roku opublikowano 3 nowe edycje programu w wersjach jednostanowiskowych:
oraz nową edycję w architekturze klient-serwer:
Na przełomie roku 2007 i 2008 opublikowano nowe wersje znanych już wcześniej edycji:
W marcu roku 2008 wydano:
We wrześniu 2008 roku ukazała się:
14 listopada 2008 roku wydana została Translatica 5.5 Office. 18 grudnia opublikowano bezpłatną aktualizację z Translatica 5.0 Premium i Office do wersji 5.5.
Skrócony opis zmian w wersji 5.5 w stosunku do wersji 5.0 to:
21 września 2009 roku w sklepach tradycyjnych i księgarniach internetowych ukazały się nowe aplikacji z serii:
Wydawca znacząco zmienił ofertę translatorów Translatica, wydając tę wersję. W największym skrócie można napisać, że jednocześnie podniósł funkcjonalności i obniżył cenę programu.
Najprostsza i najtańsza edycja – Translatica Premium – przestała być produkowana. W jej cenie udostępniona została wersja bogatsza, Translatica 7 Office (która jest bezpośrednim następcą Translatiki Office 5.5). Została też wówczas dodana nowa edycja – Translatica 7 Office Comfort. Ta zupełnie nowa pozycja w serii (o unikatowych funkcjonalnościach, takich jak: tłumaczenie PDF, Podręczny Translator, wielojęzyczność) zaoferowana została w cenie podobnej do Translatiki 5.5 Office.
Skrócony opis zmian w wersji 7 w stosunku do wersji 5.5 to:
18 grudnia 2009 wydawca ogłosił premierę nowej edycji programu w wersji dla klientów biznesowych – Translatica 7 Enterprise.
Program w tej wersji zawiera:
23 marca 2010 roku pwn.pl wydał wersję serwerową z linii 7.0 – Translatica 7 Server.
Program w tej wersji zawiera:
W październiku 2010 roku wydane zostały w wersji pudełkowej (a w marcu 2011 – w wersji downloadowej) nowe translatory z serii Translatica:
Zmiany w wersji 7+ w stosunku do 7 są następujące:
Poza dwiema pierwszymi nowościami powyżej, edycja „komputerowy tłumacz” wersji 7+ odpowiada funkcjonalnie edycji „Office Comfort” wersji 7. Dzięki trzeciej nowości edycja „profesjonalny tłumacz” wersji 7+ odpowiada funkcjonalnie edycji „Enterprise” wersji 7, poza słownikami naukowo-technicznymi, których nie ma w edycji „profesjonalny tłumacz”.
W marcu 2011 wydana została nowa wersji edycji przeznaczonej specjalnie dla firm.
W stosunku do „profesjonalnego tłumacza” różni się ona dodaniem dodatkowego niemiecko-polskiego i polsko-niemieckiego słownika naukowo-technicznego (40 tys. haseł) (oprócz istniejącego już w wersji 7 słownika angielsko-polskiego i polsko-niemieckiego naukowo technicznego (40 tys. haseł)).
Translatica jest linią produktów opartych na wspólnym (w ramach wersji – np. 5, 5.5, 7, 7+) silniku tłumaczącym, a za to różnych cechach dodatkowych, w szczególności rodzajach instalacji i integracjach z oprogramowaniem zewnętrznym.
Aktualnie dostępne są następujące edycje programu:
oraz:
Silnik tłumaczący programów Translatica w obecnej wersji tłumaczy teksty:
Angielskie zasoby słownikowe są oparte na Wielkim słowniku PWN-Oxford Wydawnictwa Naukowego PWN oraz Oxford University Press i liczą ponad 7 mln form fleksyjnych. Zasoby niemieckie (ponad 3,6 mln form fleksyjnych) i rosyjskie (ponad 5 mln form fleksyjnych) są autorskim dziełem firmy POLENG.
Translator angielski posiada możliwość wyboru blisko 100 dodatkowych kontekstów, 15 stylów i 5 dialektów (w wersji 7 dostępne także w formie 8 predefiniowanych prostych „typów tekstów” (profili) – np. biznesowy, prawny itd.). Translator niemiecki posiada dodatkowo możliwość wyboru blisko 89 dodatkowych kontekstów, 44 stylów i 5 dialektów.
W edycjach Enterprise i Server program jest wyposażony w dodatkowe słowniki dziedzinowe z zakresu:
We wszystkich edycjach oprócz Server program zawiera moduł Pamięci Tłumaczeń, pozwalający na tworzenie glosariuszy i pamięci tłumaczeń. Pozwala to na tworzenie personalizowanych tłumaczeń jednorodnych w obrębie komputera, na którym zainstalowana jest Translatica w jednej z tych wersji.
W edycji Server powyższy moduł znajduje się na serwerze. Daje to możliwość tworzenia jednorodnych tłumaczeń dla całej firmy lub instytucji, która ma wdrożoną Translatikę Server.
Każda edycja Translatiki zawiera dedykowany program do tłumaczeń o nazwie Edytor Translacji.
Program ten ma m.in. następujące cechy:
W wersji 7 programu Edytor Translacji został całkowicie przeprojektowany i wyposażony w interfejs użytkownika na licencji Microsoft® Office 2007 Fluent™.
Oprócz dedykowanej aplikacji do tłumaczeń Translatica w wersji 7+ udostępnia integrację z następującymi aplikacjami:
W każdej edycji programu w wersji 7+ dostępne jest tłumaczenie plików PDF przez tzw. Folder Tłumaczenia.
Integracjami zarządza się (włącza i wyłącza dla każdej z dostępnych aplikacji) przez aplikację Integrator instalowaną razem z programem Translatica. Integrator uruchamia się automatycznie po instalacji programu, można też włączyć go w dowolnym momencie później.
Przy każdym uruchomieniu Edytora Translacji automatycznie uruchamia się program Aktualizator, który sprawdza, czy dostępne są nowe aktualizacje do programu Translatica i jeśli tak, powiadamia o tym i pozwala pobrać tę aktualizację, a następnie ją zainstalować automatycznie.
Słowo „Translatica” należy odmieniać jak rzeczownik żeński, zgodnie z wymową, zatem: Translatica, Translatiki, Translatice, Translatiką i tak dalej.