Undertale

Undertale
Ilustracja
Logo gry
Producent

Toby Fox

Wydawca

Toby Fox
8-4

Projektant

Toby Fox

Artysta

Temmie Chang
Toby Fox

Główny programista

Toby Fox

Kompozytor

Toby Fox

Silnik

GameMaker Studio

Data wydania

Windows, macOS:
15 września 2015
Linux:
17 lipca 2016
PlayStation 4, PlayStation Vita:
15 sierpnia 2017
Nintendo Switch:
18 września 2018
Xbox One:
16 marca 2021

Gatunek

komputerowa gra fabularna

Tryby gry

gra jednoosobowa

Język

angielski, japoński

Platforma

Microsoft Windows, macOS, Linux, PlayStation 4, PlayStation Vita, Nintendo Switch, Xbox One

Strona internetowa

Undertale – komputerowa gra fabularna, wyprodukowana przez niezależnego twórcę Toby’ego Foxa. W grze gracz steruje dzieckiem, które wpadło do Podziemi: ogromnego, odosobnionego regionu pod powierzchnią Ziemi, oddzielonego magiczną barierą. Gracz spotyka potwory podczas podróży powrotnej na powierzchnię, z których niektóre mogą wszcząć walkę. System walki opiera się na omijaniu przez gracza ataków w stylu gatunku bullet hell(inne języki) ze strony przeciwnika. Gracz może rozwiązać walkę z potworem pokojowo zamiast go zabijać. Te wybory wpływają na dalszy przebieg gry, w tym dialogi, postacie oraz fabułę.

Gra została wydana 15 września 2015 w angielskiej wersji językowej na platformach Microsoft Windows, macOS i Linux. 15 sierpnia 2017 pojawiła się wersja na konsole PlayStation 4 i PlayStation Vita, natomiast 18 września 2018 wydano wersję na konsolę Nintendo Switch. 16 marca 2021 ukazała się wersja na Xbox One. Pierwotnie gra miała być wydana w połowie 2014 roku, ale premiera uległa opóźnieniu.

Oprócz grafiki oraz projektów postaci autorstwa Temmie Chang(inne języki) oraz gościnnych projektantów, Toby Fox samodzielnie opracował całą grę, wliczając scenariusz oraz muzykę. Gra czerpała inspirację z kilku źródeł, w tym serii gier fabularnych Brandish(inne języki), Mario & Luigi(inne języki) oraz Mother(inne języki), serii strzelanek bullet-hell Touhou Project, oraz gry fabularnej Moon: Remix RPG Adventure(inne języki).

Gra zdobyła uznanie dzięki tematyce, systemowi walki, ścieżce dźwiękowej, oryginalności, fabule, choć reakcje na styl artystyczny były mieszane. Sprzedano ponad pięć milionów egzemplarzy. Została nominowana do wielu nagród, w tym do tytułu gry roku przyznawanego przez kilka magazynów i konwentów poświęconych grom i jest uważana za jedną z najlepszych gier komputerowych w historii. Gra o równoległej fabule, Deltarune, była wydawana epizodycznie od 2018 roku, a jej oficjalna premiera ukazała się w 2025 roku; rozdział 5 został wydany w czerwcu 2026 roku, a kolejne rozdziały są w trakcie tworzenia.

Rozgrywka

Undertale jest komputerową grą fabularną wykorzystującą widok z lotu ptaka. Gracz steruje dzieckiem, które przemierza podziemny świat i rozwiązuje liczne łamigłówki, aby posuwać fabułę do przodu. Podziemny świat zamieszkują potwory, z których wiele stawia graczowi wyzwanie w walce. Podczas walki gracz decyduje, czy zabić potwora, uciec przed nim, czy się z nim zaprzyjaźnić. Podejmowane decyzje mają zasadniczy wpływ na fabułę oraz ogólny przebieg gry.

Gdy gracz napotyka wrogów, zarówno podczas zaplanowanych wydarzeń fabularnych, jak i losowych spotkań, przechodzi do trybu walki. Podczas potyczek gracz steruje małym serduszkiem reprezentującym jego duszę i musi unikać ataków wrogiego potwora, podobnie jak w strzelankach typu bullet hell(inne języki). W miarę postępów w grze pojawiają się nowe elementy, takie jak kolorowe przeszkody i walki z bossami, które zmieniają sposób, w jaki gracz kontroluje serce. Atakowanie wroga odbywa się poprzez naciśnięcie przycisku w odpowiednim momencie. Zabijanie wrogów zapewnia graczowi punkty EXP, które zwiększają jego poziom LOVE, oraz złoto. Gracz może użyć opcji ACT, aby sprawdzić atrybuty ataku i obrony przeciwnika, a także wykonać różne inne czynności, zależne od rodzaju przeciwnika. Jeśli gracz wykona wobec przeciwnika odpowiednie działania lub zaatakuje go do momentu znacznego obniżenia jego poziomu zdrowia, nie doprowadzając jednak do jego śmierci, może go oszczędzić i zakończyć walkę bez zabijania. Aby niektóre walki z bossami zakończyły się pokojowo, gracz musi przetrwać do momentu, aż walcząca z nim postać zakończy wypowiadanie swoich dialogów. Gra oferuje wiele wątków fabularnych i zakończeń, zależnych od tego, czy gracz zdecyduje się zabić, czy oszczędzić wrogów. Dzięki temu możliwe jest ukończenie gry bez zabijania ani jednego przeciwnika.

Napotkane potwory mają własne osobowości. Podczas walki potwory rozmawiają z graczem, a gra dostarcza wskazówek dotyczących ich uczuć i działań. Ataki wroga zmieniają się w zależności od opcji interakcji wybranych przez gracza. Gra wykorzystuje liczne elementy metafikcyjne zarówno w rozgrywce, jak i w fabule. Podczas kolejnego przejścia gry dialogi niektórych postaci zmieniają się w zależności od działań podjętych przez gracza podczas poprzedniej rozgrywki.

Fabuła

Akcja Undertale rozgrywa się w Podziemiach (ang. Underground), krainie, w której potwory zostały wygnane po wybuchu wojny z ludźmi, poprzedzającej wydarzenia z gry. Podziemia są oddzielone od powierzchni magiczną barierą z pojedynczą szczeliną na Górze Ebott. Na początku gry ludzkie dziecko nazwane przez gracza wpada do Podziemi z Góry Ebott. Tam spotyka kwiatka o imieniu Flowey, który uczy gracza mechaniki gry i wprowadza go w błąd odnośnie poziomu „LV”, czyli „LOVE”, próbując go zabić. Człowiek zostaje następnie uratowany przez Toriel, potwora o wyglądzie kozy i matczynej osobowości, który uczy go, jak przetrwać konflikt w Podziemiach bez zabijania. Zamierza adoptować człowieka, chcąc chronić go przed Asgorem, królem Podziemi.

Człowiek ostatecznie opuszcza Toriel w poszukiwaniu zamku Asgore’a, w którym znajduje się bariera oddzielająca Podziemia od powierzchni. Spotyka kilka potworów, takich jak Sans i Papyrus, dwóch braci-szkieletów, którzy pełnią funkcję strażników lasu Snowdin; wojowniczka Undyne; królewska naukowczyni Alphys oraz Mettaton, robot-prezenter telewizyjny stworzony przez Alphys. Z większością potworów toczy się walka, a człowiek decyduje, czy je zabić, czy oszczędzić i ewentualnie zaprzyjaźnić się z potworem. Podczas podróży człowiek dowiaduje się, że wiele lat temu Asriel, syn Asgore’a i Toriel, zaprzyjaźnił się z pierwszym człowiekiem, który wpadł do Podziemi. Kiedy dziecko nagle umarło, Asriel wykorzystał jego duszę, aby przejść przez barierę, zamierzając wyprowadzić ciało na powierzchnię. Ludzie mieszkający w podziemiach zaatakowali i zabili Asriela, co skłoniło Asgore’a do wypowiedzenia wojny. W dzisiejszych czasach Asgore zebrał sześć dusz od poległych ludzi i potrzebuje jeszcze jednej, aby zniszczyć barierę.

Zakończenie gry zależy od tego, jak gracz podejdzie do potworów podczas walk. Jeśli gracz nie zabije wszystkich potworów, gra będzie mieć zakończenie „neutralne”. Człowiek przybywa do zamku Asgore’a i jest zmuszony walczyć z nim. Sans zatrzymuje go przed konfrontacją, ujawniając, że „LOVE” i „EXP” protagonisty to akronimy kolejno od „level of violence” (pol. poziom przemocy) i „execution points” (pol. punkty egzekucji). Sans ocenia człowieka na podstawie zgromadzonych przez niego poziomów „LOVE” i „EXP”. Człowiek następnie walczy z Asgorem, ale Flowey przerywa mu, zabijając Asgore’a i przemienia się w potężniejszą postać, kradnąc ludzkie dusze. Z pomocą zbuntowanych dusz człowiek pokonuje Floweya i może wybrać, czy go zabić, czy oszczędzić. Człowiek opuszcza Podziemia.

Jeśli gracz nie zabije żadnych potworów przed ukończeniem „neutralnego” zakończenia, może wczytać zapisany stan gry, aby ukończyć „prawdziwe pacyfistyczne” zakończenie Okazuje się, że Flowey jest reinkarnacją Asriela, przypadkowo stworzoną w wyniku eksperymentów Alphys. Podczas walki z Asgorem, Toriel przerywa bitwę i dołączają do niej inne potwory, z którymi zaprzyjaźnił się człowiek. Flowey atakuje grupę, pochłaniając dusze wszystkich ludzi i potworów, aby przyjąć postać Asriela. Podczas walki człowiekowi udaje się połączyć z duszami swoich przyjaciół i ostatecznie pokonać Asriela. Ten powraca do swojej dziecięcej postaci, niszczy barierę i wyraża skruchę za swoje czyny, dowiadując się, że prawdziwym imieniem człowieka jest Frisk. Człowiek traci przytomność i budzi się, widząc otaczających go przyjaciół. W zakończeniu gry potwory pokojowo integrują się z ludźmi.

Trzecie zakończenie, znane jako „ludobójcze” zakończenie, następuje po zabiciu wszystkich potworów, z którymi można walczyć. Gracz musi wielokrotnie wywoływać losowe walki w każdym obszarze, aż nie pozostanie już ani jeden potwór. Ta ścieżka zmienia aspekty gry: wiele postaci ewakuuje się, aby uciec przed graczem, a te, które pozostają, mają zmodyfikowane dialogi, odzwierciedlające wpływ, jaki działania gracza mają na świat gry. Kiedy człowiek dociera do zamku Asgore’a, Sans próbuje go powstrzymać, ale mu się nie udaje i zostaje zabity. Flowey zabija Asgore’a, prosząc, by człowiek go oszczędził, ale zostaje zabity przez protagonistę. Chara, pierwsze upadłe dziecko, które zaprzyjaźniło się z Asrielem, pojawia się i wymazuje świat. Aby umożliwić dalsze powtarzanie gry, gracz musi oddać swoją duszę Charze, przywracając świat i powodując trwałą zmianę prawdziwie pacyfistycznego zakończenia.

Produkcja

Twórca gry – Toby Fox w czerwcu 2016 roku.

Gra Undertale została wyprodukowana przez Toby’ego Foxa. Prace nad grą trwały 32 miesiące. Produkcja została sfinansowana przez kampanię crowdfundingową na portalu Kickstarter. Kampania rozpoczęła się 24 czerwca 2013 roku, a jej celem było zebranie 5 tys. dolarów amerykańskich. Zakończyła się 24 lipca 2013 roku z wynikiem 51 124 dolarów amerykańskich uzyskanych od 2398 osób. Toby Fox posiadał niewielkie doświadczenie w tworzeniu gier; w przeszłości on wraz ze swoimi trzema braćmi tworzył komputerowe gry fabularne za pomocą programu RPG Maker 2000, jednakże nigdy nie zostały ukończone. Fox również pracował nad kilkoma modyfikacjami do gry EarthBound, gdy chodził do szkoły średniej. Przed premierą Undertale znany był jako kompozytor muzyki do internetowego komiksu Homestuck, gdzie rolę tę pełnił od 2010 roku. Undertale był pierwszą pełnoprawną grą, do której napisał scenariusz. Nazwa gry została zainspirowana obserwacjami Foxa, który zauważył, że nazwy EarthBound i Homestuck składały się z dwóch połączonych wyrazów. Fox chciał, aby nazwa jego gry była „podobnie chwytliwa”. Inna inspiracja do nazwy Undertale pochodzi od gry Cave Story, gdzie autor zamienił słowo „story” (historia) na „tale” (opowieść), jako że oba mają takie samo znaczenie, a wyraz „Cave” (jaskinia) na „Under” (pod), ponieważ akcja gry dzieje się pod ziemią.

Według relacji Foxa, w grudniu 2012 roku przeglądał on Wikipedię, kiedy natrafił na artykuł poświęcony strukturom danych typu tablica, zagadnieniu, o którym wcześniej nie miał pojęcia. Po przeczytaniu tej strony zaczął zastanawiać się, jak mógłby wykorzystać tę wiedzę do stworzenia systemu tekstowego dla gry RPG. Po ukończeniu tego zadania wpadł na pomysł stworzenia systemu walki. System ten, stworzony przy użyciu środowiska do tworzenia gier GameMaker: Studio wpłynął na sposób, w jaki Fox tworzył fabułę, ponieważ oba elementy były ze sobą ściśle powiązane. Toby Fox chciał stworzyć grę RPG, która różniłaby się od tradycyjnych projektów, które często uważał za „nudne w rozgrywce”, mimo swojego zamiłowania do gier jRPG. Postanowił stworzyć grę z „ciekawymi postaciami”, która „wykorzystuje medium jako narzędzie do opowiadania historii, zamiast całkowitego oddzielania fabuły od rozgrywki”.

Fox pracował nad grą samodzielnie, z wyjątkiem niektórych elementów graficznych; postanowił tak postąpić, aby nie być uzależnionym od innych. Temmie Chang pełniła rolę głównej graficzki gry, tworząc większość sprite’ów i grafiki koncepcyjnej. Fox stwierdził, że styl graficzny gry prawdopodobnie pozostałby taki sam, gdyby miał do dyspozycji większy zespół grafików. Uznał, że „istnieje pewien psychologiczny mechanizm, zgodnie z którym odbiorcy bardziej przywiązują się do postaci narysowanych w prosty sposób niż do tych szczegółowych”, co szczególnie korzystnie wpływa na wykorzystanie wizualnych gagów w środowisku graficznym gry. Z perspektywy czasu Fox opisał Undertale jako „ogromną katamari rzeczy, które [on lubi] i które [on] połączył arbitralnie”, dodając, że część fabuły „została napisana niemal improwizacyjnie w ostatniej chwili”.

Projekt gry

Elementy obronne systemu walki zostały zainspirowane serią gier Mario & Luigi(inne języki), a także strzelankami typu bullet hell(inne języki), takimi jak seria Touhou Project. Pracując nad systemem walki, Fox postawił sobie za cel stworzenie mechaniki, która osobiście sprawiałaby mu przyjemność. Chciał, aby Undertale miało system walki równie wciągający jak w grach Super Mario RPG (1996) i Mario & Luigi: Superstar Saga (2003). Fox nie chciał, aby w żadnym momencie gry konieczny był grinding, pozostawiając tę opcję graczom. Nie chciał również wprowadzać zadań typu fetch quest, ponieważ wiążą się one z powrotem do poprzednich lokacji, czego nie lubi. W kwestii poziomu trudności gry, Fox zadbał o to, by był on łatwy i wciągający. Poprosił kilku znajomych, którzy nie mieli doświadczenia ze strzelankami typu bullet hell, o przetestowanie gry i stwierdził, że byli w stanie ją ukończyć. Uznał, że poziom trudności gry jest optymalny, zwłaszcza biorąc pod uwagę komplikacje związane z dodaniem kolejnego poziomu trudności.

System dialogowy gry został zainspirowany grą Shin Megami Tensei(inne języki) (1992), w szczególności mechaniką rozgrywki, dzięki której gracze mogą rozmawiać z potworami, aby uniknąć konfliktu. Fox zamierzał rozbudować tę mechanikę, ponieważ niepowodzenie w negocjacjach skutkowało koniecznością walki. Jak stwierdził: „Chciałem stworzyć system, który zaspokoiłby moją potrzebę rozmowy z potworami”. Kiedy zaczął opracowywać tę mechanikę, koncepcja ukończenia gry bez zabijania żadnych przeciwników „po prostu wyewoluowała w naturalny sposób”. Jednak przez cały czas trwania prac nad grą nigdy nie rozważał usunięcia opcji walki. Zapytany o trudność rozgrywki bez zabijania, Fox odpowiedział, że jest to „sedno jednego z głównych motywów tej gry”, zachęcając graczy do samodzielnego zastanowienia się nad tym. Mimo że nie grał w samą grę, Fox zainspirował się koncepcjami z Moon: Remix RPG Adventure(inne języki), w której gracz naprawiał szkody wyrządzone przez „Bohatera” i zwiększał jego „poziom miłości”, pomagając ludziom zamiast ich krzywdzić. Fox wymienił również Cave Story (2004) jako ogólną inspirację dla tej gry.

Scenariusz

Według relacji Toby’ego Foxa, pomysł na bycie uwięzionym w podziemnym świecie został zainspirowany grą komputerową Brandish(inne języki). Fox był częściowo zainspirowany absurdalnością kultury internetowej, a także serialami komediowymi, takimi jak Jaś Fasola. Inspiracją była dla niego również niepokojąca atmosfera gry EarthBound. Pragnienie Foxa, by „podważyć koncepcje, które w wielu grach są przyjmowane bez zastrzeżeń”, dodatkowo wpłynęło na rozwój Undertale. Fox zauważył, że pisanie scenariusza stało się łatwiejsze po ustaleniu głosu i nastroju postaci. Uważał również, że tworzenie świata było naturalnym procesem, ponieważ wyrażało historie osób w nim żyjących. Fox uważał, że istotne jest, aby potwory w grze „wydawały się indywidualnymi postaciami”. Jako przeciwieństwo podał serię Final Fantasy: „wszystkie potwory w grach RPG, takich jak Final Fantasy, są takie same… to nie ma żadnego sensu”.

Postać Toriel, która jest jedną z pierwszych pojawiających się w grze, została utworzona jako parodia postaci z samouczków. Fox bardzo nie lubił wykorzystania postaci Fi w grze The Legend of Zelda: Skyward Sword, w której odpowiedzi na zagadki były często ujawniane zbyt wcześnie. Fox uważał również, że w grach RPG na ogół brakuje silnych postaci matek; zarówno w seriach Pokémon(inne języki), jak i Mother(inne języki), Fox uważał, że matki są wykorzystywane jako „symbole, a nie postacie”. W odpowiedzi na to, Fox zamierzał, aby postać Toriel była „mamą, która, miejmy nadzieję, zachowuje się jak mama” i „szczerze troszczy się” o działania gracza. Początkowo, aby kontynuować grę, należało zabić Toriel, ale Fox zmienił to przed wydaniem wersji demonstracyjnej Undertale. Uważał, że to nie było właściwe, by jedyną drogą do kontynuowania gry było zabicie Toriel; ta decyzja skłoniła Foxa do wprowadzenia opcji oszczędzania potworów, ponieważ pomogła mu zrozumieć, „o co naprawdę chodzi w Undertale”.

Imiona Papyrusa i Sansa pochodzą od czcionek Papyrus i Comic Sans, a ich dialogi w grze są wyświetlane odpowiednio przy użyciu czcionek o tych samych nazwach. Obie postacie zostały wymienione w napisach końcowych gry jako inspirowane postacią J. N. Wiedle’a, autora serii komiksów internetowych Helvetica, opowiadającej o szkielecie nazwanym na cześć czcionki o tej samej nazwie. W szczególności postać Papyrusa powstała jako szkic w notatniku Foxa; pierwotnie był to złośliwy bohater o imieniu Times New Roman, noszący fedorę. Sans początkowo prowadził grę w pokera w kasynie i miał opowiadać więcej kalamburów, ale Fox zdał sobie sprawę, że nie będzie to tak zabawne, jak początkowo sądził. Pomysł z Sansem prowadzącym kasyno został ponownie wykorzystany w wersji na Xbox One, gdzie Sans prowadzi kasyno w domu swoim i Papyrusa. Według Foxa najbardziej zapadającą w pamięć częścią tworzenia gry Undertale była scena, w której Papyrus odrzuca Frisk podczas ich randki. Pierwotnie scena ta była bardziej surowa niż w ostatecznej wersji gry; zmieniono ją jednak z powodu reakcji jednego z testerów gry – przyjaciela Foxa i fana, który uwielbiał postać Papyrusa – który rozpłakał się podczas sceny odrzucenia przez Papyrusa.

Podczas tworzenia gry Fox uznał, że Undyne jest postacią trudną do napisania; próbował nadać jej różne akcenty i zainteresowania, a jedynym spójnym elementem pozostał fakt, że była ona pierwszym bossem, który aktywnie dążył do zabicia protagonisty. Alphys była pierwotnie przedstawiana jako mężczyzna, ale Toby’emu to się nie podobało, więc ostatecznie stała się kobietą, a do jej wyglądu dodano rzęsy. Asgore miał początkowo być postacią budzącą grozę, ale Fox zmienił jego charakter na bardziej zabawny, inspirując się swoim przyjacielem, Reidem Youngiem, założycielem firmy Fangamer(inne języki).

Muzyka

Ścieżka dźwiękowa gry została całkowicie skomponowana przez Toby’ego Foxa za pomocą FL Studio. Jako muzyk-samouk skomponował większość utworów bez większych poprawek; jedynym utworem, który w trakcie tworzenia gry przeszedł wiele iteracji, był motyw przewodni gry, „Undertale”. Inspiracją dla ścieżki dźwiękowej była muzyka z gier RPG na konsolę Super NES, takich jak EarthBound, seria gier typu bullet-hell Touhou Project oraz komiks internetowy Homestuck, do którego Fox stworzył część muzyki. Fox stwierdził również, że stara się czerpać inspirację ze wszystkich utworów, których słucha, a zwłaszcza z muzyki z gier komputerowych. Według Foxa ponad 90% utworów zostało skomponowanych specjalnie na potrzeby tej gry. Utwór „Megalovania(inne języki)”, wykorzystywany podczas walki z bossem Sansem, pojawił się wcześniej w Homestuck oraz w jednym z ROM hacków do EarthBound autorstwa Foxa. W przypadku każdej sekcji gry Fox komponował muzykę przed rozpoczęciem programowania, ponieważ pomagało to „zdecydować, jak powinna przebiegać dana scena”. Początkowo próbował używać edytora muzycznego FamiTracker do komponowania ścieżki dźwiękowej, ale uznał go za trudny w obsłudze, twierdząc, że nie lubi edytorów tego typu i że „nigdy nie uważał ich za zbyt intuicyjne”. Ostatecznie zdecydował się odtwarzać fragmenty muzyki osobno, a następnie łączyć je w jedną ścieżkę. Aby uczcić pierwszą rocznicę powstania gry, Fox opublikował w 2016 roku na swoim blogu pięć niewykorzystanych utworów muzycznych. Cztery utwory z gry zostały wydane jako oficjalna zawartość do pobrania dla wersji gry Groove Coaster(inne języki) firmy Taito dostępnej na platformie Steam.

Ścieżka dźwiękowa gry Undertale została pozytywnie przyjęta jako kluczowy czynnik sukcesu gry, zwłaszcza ze względu na szerokie wykorzystanie motywów przewodnich postaci w wielu utworach. Utwór „Hopes and Dreams”, motyw muzyczny towarzyszący walce z Asrielem w ścieżce pacyfistycznej, łączy w sobie większość motywów głównych bohaterów i stanowi „idealne zwieńczenie tej podróży”, jak stwierdziła Nadia Oxford z serwisu USgamer(inne języki). Oxford zauważyła, że utwór ten szczególnie dobrze ilustruje zdolność Foxa do „przekształcania starych utworów w zupełnie nowe doznania”, co jest widoczne w całej ścieżce dźwiękowej gry. Tyler Hicks z serwisu GameSpot porównał tę muzykę do „melodii opartych na bitach”. Ścieżka dźwiękowa Undertale była często wykonywana w różnych stylach i przez różne zespoły. W ramach obchodów piątej rocznicy powstania gry Fox udostępnił na żywo, za zgodą organizatorów, materiał z koncertu z 2019 roku, podczas którego utwory z Undertale wykonała japońska orkiestra Music Engine przy wsparciu firm Fangamer i 8-4.

Trasa koncertowa

17 marca 2026 r. ogłoszono nadchodzącą trasę koncertową poświęconą 25-osobowej orkiestrze wykonującej ścieżkę dźwiękową do gry Undertale, której kuratorem jest Toby Fox. Koncerty mają się rozpocząć 23 sierpnia 2026 r. i będą odbywać się w Ameryce Północnej, Europie, Wielkiej Brytanii, Azji i Australii aż do 2027 r.

Wydanie

Pierwsza wersja demonstracyjna Undertale została opublikowana 23 maja 2013 roku, która wówczas miała wynosić 25% z pełnej wersji gry. Pierwotna premiera gry była zaplanowana na lato 2014 roku. Gra została wydana 15 października 2015 roku na systemy Windows i OS X oraz 17 lipca 2016 roku na system Linux. Fox wyraził zainteresowanie wydaniem Undertale na inne platformy, lecz porty na konsole Nintendo 3DS oraz Wii U były niemożliwe do wykonania z powodu braku wsparcia przez silnik GameMaker. Łatka do gry została wydana w styczniu 2016 roku, która naprawiła błędy oraz dodała nowe linijki dialogu oraz sekrety. Firma Sony Interactive Entertainment ogłosiła podczas E3 2017, że Undertale pojawi się na platformach PlayStation 4 i PlayStation Vita wraz z fizyczną kopią wydawaną przez Fangamer, co wydarzyło się 15 sierpnia 2017 roku. Zawiera ekskluzywne osiągnięcia oraz nową lokację o nazwie Dog Shrine. Wersja na konsolę Nintendo Switch została ujawniona podczas Nintendo Direct(inne języki) w marcu 2018 roku jednak bez podanej daty premiery. Wydanie Undertale na Switcha było okazją do zaprezentowania porozumienia pomiędzy Nintendo a YoYo Games(inne języki), które umożliwiło użytkownikom GameMaker Studio 2 bezpośredni eksport ich gry na Switcha. Wersja na Nintendo Switch została wydana 15 września 2018 roku w Japonii oraz trzy dni później globalnie. Zawiera ona ekskluzywną walkę z bossem o imieniu Mad Mew Mew. Wersja na konsolę Xbox One została wydana 16 marca 2021 roku i zawiera działający automat do gry w Dog Shrine. Wszystkie wersje konsolowe zostały wyprodukowane i opublikowane przez japońską firmę 8-4 we wszystkich regionach.

Marketing

Na rynku pojawiły się różnorodne produkty powiązane z Undertale wliczając figurki oraz pluszaki oparte na postaciach z gry. Oficjalna ścieżka dźwiękowa gry została wydana tego samego dnia co premiera gry za pośrednictwem wytwórni muzycznej Materia Collective zajmującej się muzyką z gier komputerowych. Ponadto ukazały się dwa oficjalne albumy z coverami utworów z Undertale: metalowo-elektroniczny album Determination z 2015 roku autorstwa RichaadEB i Amie Waters oraz jazzowy album Live at Grillby’s z 2016 roku autorstwa Carlosa Eiene’a. Kolejny jazzowy album duetowy oparty na utworach z Undertale, zatytułowany Prescription for Sleep, został wydany w 2016 roku przez saksofonistę Norihiko Hibino i pianistkę Ayaki Sato.

W tym samym roku ukazało się również dwupłytowe wydanie winylowe ścieżki dźwiękowej gry Undertale, wyprodukowane przez iam8bit. W latach 2017 i 2018 wytwórnia Materia Collective wydała dwa oficjalne zbiory nutowe oraz albumy cyfrowe z serii UNDERTALE Piano Collections, zaaranżowane przez Davida Peacocka i wykonane przez Augustine Mayuga Gonzales. We wrześniu 2019 roku firma Nintendo udostępniła do pobrania kostium postaci Mii Fighter wzorowany na Sansie do gry Super Smash Bros. Ultimate, wraz z nową aranżacją utworu „Megalovania”. Reżyser Super Smash Bros., Masahiro Sakurai(inne języki), zauważył, że pojawienie się Sansa w grze było przedmiotem wielu próśb ze strony graczy. Muzyka z Undertale została również dodana do gry Taiko no Tatsujin: Drum 'n' Fun!(inne języki) jako zawartość do pobrania.

Aby uczcić dziesiątą rocznicę wydania gry, Fangamer i Toby Fox zorganizowali dwudniowy charytatywny maraton na żywo na rzecz organizacji Lekarze bez Granic, podczas którego przeszli zmodyfikowaną wersję gry. Zawierała ona nowe dialogi i grafiki, kilka nowych lokacji oraz walk z bossami. Transmisja przyniosła 330 000 dolarów amerykańskich; nowe walki udostępniono jako grę przeglądarkową, a nowe utwory muzyczne i elementy graficzne udostępniono do pobrania.

Odbiór gry

 Odbiór gry
Recenzje
Publikacja Ocena
„CD-Action” Windows: 9+/10
Destructoid 10/10
„Game Informer” 9.5/10
GameSpot 9/10
IGN 10/10
„PC Gamer US” 91/100
Giant Bomb 5/5
USgamer 5/5
Oceny z agregatorów
Agregator Ocena
GameRankings

94.11%

Metacritic

(PC) 92/100
(PS4) 92/100
(NS) 93/100

OpenCritic

97%

Gra spotkała się z powszechnym uznaniem krytyków według agregatora Metacritic, gdzie stała się trzecią najlepiej ocenianą grą na komputery osobiste w 2015 roku. Przez pewien okres Undertale był najlepiej ocenianą grą na komputery osobiste na portalu Metacritic. Według agregatora OpenCritic grę polecało 97% krytyków, a według GameRankings 94,11%. Tyler Hicks z portalu GameSpot nazwał Undertale „jedną z najbardziej nowatorskich i innowacyjnych gier RPG, jakie pojawiły się od dłuższego czasu”, z kolei Kallie Plagge z serwisu IGN określiła grę jako mistrzowsko zaprojektowane doświadczenie. Gra zdobyła miano jednej z najlepszych gier jakie wyprodukowano zarówno w rankingu IGN, gdzie zdobyła 20. miejsce, jak i zestawieniu portalu Dexerto, gdzie uzyskała 34. miejsce. Undertale określano jako duchowego następcę Earthbound.

Daniel Tack z magazynu „Game Informer” określił system walki w grze jako „niezwykle zróżnicowany”, zwracając uwagę na wyjątkowość każdego starcia z przeciwnikiem. Austin Walker z serwisu Giant Bomb pochwalił złożoność walki, stwierdzając, że jest ona „niekonwencjonalna, pomysłowa i momentami naprawdę trudna”. Ben „Yahtzee” Croshaw z serwisu The Escapist pochwalił umiejętność połączenia w grze elementów walki turowej z elementami walki na żywo. Plagge z serwisu IGN doceniła możliwość unikania walki na rzecz przyjaznych rozmów. Jesse Singal z „The Boston Globe” uznał, że zdolność gry do wzbudzania w graczu empatii wobec potworów podczas walki, jeśli zdecyduje się on na działania bez użycia przemocy, jest „wyrazem szerszej, fundamentalnej dobroci leżącej u podstaw” Undertale. Gabriel Elvery z serwisu „Games and Culture” uważała, że ogólną atrakcyjność pacyfistycznej ścieżki w Undertale stanowiło ułatwienie interakcji parasocjalnych z potworami, co przypisywano ich prostocie i odzwierciedleniu codziennego życia ludzkiego, w przeciwieństwie do ścieżki ludobójczej, gdzie takie interakcje nie mogą mieć miejsca, ponieważ potwory albo uciekły, albo zostały zabite przez gracza.

Michał Pajda z portalu Gry-Online określił grę jako eksperymentalną perełkę, chwaląc poczucie humoru nawiązujące do typowych komputerowych gier fabularnych, a fabułę opisał jako „dojrzałą, zaskakującą, brutalną i budzącą emocje”. Krooox z serwisu „Komputer Świat” docenił Undertale dostrzegając oryginalność oraz „różnorodne, niejednowymiarowe” postacie. W recenzji na portalu Interia Gry wyróżniono grę za „błyskotliwość, pomysłowość i poczucie humoru”.

Eseistka Sean Travers w czasopiśmie „Journal of Popular Culture(inne języki)” opisała Undertale jako krytykę brutalnego charakteru popularnych gier RPG, w których gracze zabijają przeciwników w zamian za punkty doświadczenia. Zwróciła uwagę na dość surowe traktowanie graczy, którzy decydują się na przejście ścieżki ludobójczej i ignorują ostrzeżenia, wskazując na stopniową zmianę tonu gry oraz niepokojącą symbolikę. Travers interpretuje to jako sytuację, w której gracz staje się antagonistą lub „postmodernistycznym psychopatą”, którego opisuje jako postać, która popełnia niemoralne czyny wyłącznie ze względu na ich konsekwencje. Uważała, że Undertale jest grą nowatorską w tym gatunku ze względu na „stopień swobody wyboru” gracza. Kevin Veale w czasopiśmie „Convergence(inne języki)” porównał sposób przedstawiania odpowiedzialności w Undertale z podejściem zastosowanym w Night in the Woods(inne języki), wskazując na kluczową rolę, jaką odgrywa gracz w obu grach i podkreślając różnice w wykorzystaniu elementów rozgrywki.

Recenzenci chwalili scenariusz i fabułę gry, które Plagge z serwisu IGN określiła jako „mocne” i „nieustannie zabawne”, zwracając uwagę, że „opierają się” one na poruszanych w Undertale tematach człowieczeństwa i moralności. Croshaw z serwisu The Escapist uznał Undertale za najlepiej napisaną grę 2015 roku, pisząc, że „z jednej strony jest przezabawna… a pod koniec staje się również dość wzruszająca”. Ben Davis z serwisu Destructoid pochwalił postacie w grze oraz wykorzystanie komedii, a także porównał jej ton, bohaterów i sposób opowiadania historii do Cave Story. Richard Cobbett z serwisu PC Gamer wyraził podobną opinię, pisząc, że „nawet jej słabsze momenty… po prostu działają”. Absurdalny humor w grze Undertale spotkał się z uznaniem; serwis Kill Screen uznał absurdalność za charakterystyczną cechę humoru Foxa.

Warstwa graficzna gry spotkała się z mieszanymi opiniami. Walker z serwisu Giant Bomb określił ją jako „prostą, ale wyrazistą”. Plagge z IGN napisała, że gra „nie zawsze jest ładna” i „często brzydka”, ale uznała, że rekompensują to muzyka i animacje. Croshaw z serwisu The Escapist zauważył, że grafika „waha się między byciem podstawową i funkcjonalną, a po prostu złą”. Portal Interia Gry stwierdził, że grafika „może odstraszyć” graczy. Inni recenzenci docenili grafikę: Daniel Tack z serwisu „Game Informer” uznał, że grafika odpowiednio pasuje do postaci i scenerii, natomiast Richard Cobbett z serwisu „PC Gamer” pochwalił jej zdolność do przekazywania emocji.

Sprzedaż

Według wstępnego raportu serwisu Steam Spy(inne języki), pod koniec 2015 roku Undertale był jedną z najlepiej sprzedających się gier na platformie Steam, z wynikiem 530 343 sprzedanych egzemplarzy. Na początku lutego 2016 roku gra przekroczyła próg miliona sprzedanych egzemplarzy, a do lipca 2018 roku liczba graczy na platformie Steam wyniosła szacunkowo trzy i pół miliona. Do lutego 2018 r. sprzedaż cyfrowej wersji gry na PlayStation 4 i PlayStation Vita w Japonii przekroczyła 100 000 egzemplarzy. W marcu 2019 r. Undertale znalazł się wśród dziesięciu najlepiej sprzedających się gier niezależnych na konsolę Switch. Według danych Steam Spy z sierpnia 2026 roku szacuje się, że na platformie Steam sprzedano od 5 do 10 milionów egzemplarzy gry.

Uznania

Gra Undertale otrzymała tytuły „Gry miesiąca” i „Najzabawniejszej gry na PC” od serwisu Rock Paper Shotgun, „Najlepszej gry wszech czasów” od serwisu GameFAQs oraz „Gry roku na PC” od serwisu IGN. Otrzymała również tytuł „Najlepszej gry na PC” od serwisu Destructoid.

Undertale zdobył nagrody i nominacje w wielu kategoriach. W rankingu „najlepszych gier roku 2015” od serwisu IGN gra otrzymała nagrodę za najlepszą fabułę. Akademia Sztuk i Nauk Interaktywnych nominowała Undertale w kategoriach: „Gra RPG/wieloosobowa roku”, „Wybitne osiągnięcie w reżyserii gry” oraz do nagrody D.I.C.E. Sprite Award. Gra została nominowana do nagrody za innowacyjność, najlepszy debiut oraz najlepszą narrację podczas rozdania nagród Game Developers Choice Awards. Podczas Independent Games Festival w 2016 roku gra została jedną z sześciu finalistek i zdobyła nagrodę publiczności oraz trzy nominacje w kategorii doskonałości w dziedzinie dźwięku, doskonałości w dziedzinie narracji oraz Seumas McNally Grand Prize(inne języki). Podczas SXSW Gaming Awards gra została uznana za „Najbardziej satysfakcjonującą grę sfinansowaną w ramach crowdfundingu” oraz otrzymała nagrodę Matthew Crump Cultural Innovation Award. W tym samym roku podczas Steam Awards gra otrzymała nominację do nagrody „I’m not crying, there’s just something in my eye”. W 2019 roku serwis Polygon umieścił grę wśród najlepszych gier ostatniej dekady. W 2021 roku serwis IGN umieścił Undertale na 20. miejscu listy najlepszych gier wszech czasów, natomiast w Japonii, w ogólnokrajowej ankiecie stacji TV Asahi przeprowadzonej wśród ponad 50 000 graczy, Undertale zajął 13. miejsce na liście najlepszych gier wszech czasów.

Nagroda Data Kategoria Wynik Przypis
British Academy Games Awards 7 kwietnia 2016 Fabuła Nominacja
D.I.C.E. Awards(inne języki) 18 lutego 2016 Gra RPG/wieloosobowa roku Nominacja
D.I.C.E. Sprite Award Nominacja
Wybitne osiągnięcie w reżyserii gry Nominacja
Dragon Awards 11 sierpnia 2016 Najlepsza gra science fiction lub fantasy na PC/konsole Nominacja
The Game Awards 3 grudnia 2015 Najlepsza gra niezależna Nominacja
Games for Change Nominacja
Najlepsza gra fabularna Nominacja
Game Developers Choice Awards 16 marca 2016 Nagroda za innowację Nominacja
Najlepszy debiut Nominacja
Najlepsza narracja Nominacja
Independent Games Festival Awards Seumas McNally Grand Prize Nominacja
Doskonałość w dźwięku Nominacja
Doskonałość w narracji Nominacja
Nagroda publiczności Wygrana
Japan Game Awards(inne języki) 23 września 2018 Nagroda za doskonałość Wygrana
SXSW Gaming Awards(inne języki) 19 marca 2016 Gra roku Nominacja
Doskonałość w rozgrywce Nominacja
Najbardziej obiecująca nowa własność intelektualna Nominacja
Najbardziej satysfakcjonująca gra sfinansowaną w ramach crowdfundingu Wygrana
Matthew Crump Cultural Innovation Award Wygrana

Wpływ na kulturę

Cosplayerzy Sansa, Undyne, Papyrusa, Toriel, Grillby’ego i Napstablooka podczas Tsunacon w Rotterdamie

Gra Undertale momentalnie zdobyła grono wiernych fanów. Fox stwierdził, że był zaskoczony popularnością, jaką osiągnęła gra, i choć doceniał to zainteresowanie, to jednak było to dla niego źródłem stresu. Fox powiedział: „Nie zdziwiłbym się, gdybym już nigdy nie stworzył gry, która odniosłaby taki sukces. Nie mam jednak nic przeciwko temu”. Ana Diaz z NPR stwierdziła, że Undertale „kształtował gusta rozrywkowe całego pokolenia” oraz że „zyskał nowe życie dzięki memom”. Reid Young, dyrektor generalny firmy Fangamer, powiedział, że gra stała się „absolutnie dominującą siłą”. Postać Sansa została dobrze przyjęta przez graczy i stała się tematem wielu dzieł tworzonych przez fanów. Zawodowy zapaśnik Kenny Omega wyraził swoje zamiłowanie do gry Undertale, przebierając się za Sansa na potrzeby odcinka programu All Elite Wrestling: Dynamite z 30 października 2019 r. Dodanie Sansa jako kostiumu postaci Mii w grze Super Smash Bros. Ultimate spotkało się z pozytywnym odbiorem fanów, choć serwis The Commonwealth Times(inne języki) uznał to za „potencjalny problem” ze względu na malejący czynnik nostalgii związany z każdą nową postacią oraz stale rosnącą liczbę bohaterów w grze. Społeczność fanów Undertale znana jest również z tworzenia różnorodnych gier fanowskich, które oferują unikalne historie i mechanikę rozgrywki oparte na świecie Undertale. Jedną z najbardziej oczekiwanych gier fanowskich był spin-off Undertale Yellow(inne języki), który po siedmiu latach prac został wydany w 2023 roku i cieszył się ogromną popularnością wśród fanów na wielu platformach społecznościowych.

Społeczność fanów Undertale również stała się obiektem kontrowersji, co doprowadziło do powstania jej negatywnej reputacji. Częściowo wynikało to z nieporozumień między fanami dotyczących właściwego sposobu rozgrywki. Po premierze gry niektórzy streamerzy byli nękani przez fanów za zabijanie przeciwników w grze i próbę przejścia ludobójczej ścieżki. YouTuber Markiplier odmówił ukończenia swojej pierwszej rozgrywki, twierdząc, że „nie bawi się dobrze” z powodu wymagań fanów.

W trakcie spotkania twórców internetowych z papieżem Franciszkiem w lipcu 2016 roku, vlogger MatPat(inne języki), podarował papieżowi kopię gry Undertale. MatPat wyjaśnił swoją decyzję nawiązując do określenia roku 2016 Nadzwyczajnym Jubileuszem Miłosierdzia i łącząc to z głównym motywem miłosierdzia w Undertale. Później w styczniu 2022 roku trupa cyrkowa wystąpiła przed papieżem podczas jego cotygodniowej audiencji w Watykanie przy akompaniamencie utworu „Megalovania”, przy czym doszukiwano się nawiązania do symbolicznego prezentu w postaci gry, który MatPat podarował papieżowi Franciszkowi. Christopher Cayari z czasopisma „International Journal of Education & the Arts” opisał popularność gry Undertale jako przykład muzyki z gier komputerowych pełniącej rolę medium, które może być bardzo przydatne dla nauczycieli muzyki, powołując się na kulturę partycypacyjną społeczności.

Spin-off

 Osobny artykuł: Deltarune.

31 października 2018 roku Toby Fox udostępnił za darmo pierwszy rozdział Deltarune, gry będącej spin-offem Undertale. Tytuł gry stanowi anagram nazwy Undertale. Rozdział drugi Deltarune został wydany 17 września 2021 roku, po tym jak Fox pozyskał zespół, który miał mu pomóc w dalszym rozwoju. 2 kwietnia 2025 roku zapowiedziana została płatna wersja Deltarune, zawierająca w sobie dwa kolejne rozdziały, której wydanie planowane jest na 5 czerwca tego samego roku. Według danych zamieszczonych w grze, Fox zaplanował, aby pełna gra była podzielona na siedem rozdziałów.

Uwagi

  1. ↑ Tylko wydania konsolowe.
  2. ↑ W grach RPG „LV” i „EXP” oznaczają kolejno „poziom doświadczenia” i „punkty doświadczenia”.
  3. ↑ pol. Nie płaczę, po prostu coś mi wpadło do oka.

Przypisy

  1. ↑ The RPS Advent Calendar, Dec 16th: Undertale. Rock Paper Shotgun, 2015-12-16. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Ben Davis: Review: Undertale. Destructoid, 2021-10-01. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  3. 1 2 Tyler Wilde, 2015 Personal Pick – Undertale [online], PC Gamer, 26 grudnia 2015 (ang.).
  4. ↑ Laura Hudson: In Undertale, you can choose to kill monsters – or understand them. Boing Boing, 2015-09-24. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Richard Cobbett, Undertale Review [online], PC Gamer, 29 września 2015 (ang.).
  6. ↑ Joel Couture: How Undertale makes you think hard before killing monsters. Game Developer, 2015-10-27. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  7. ↑ Richard Cobbett: The RPG Scrollbars: Undertale. Rock Paper Shotgun, 2015-09-21. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  8. ↑ Steven Bogos Legacy Author: Undertale is an EarthBound Inspired Indie RPG. The Escapist, 2013-06-02. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  9. ↑ Joel Coulture: Guilt, Friendship, and Carrot Monsters – Undertale and the Consequences of Easy Violence. IndieGames.com, 2015-09-22. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-14)]. (ang.).
  10. 1 2 3 Megan Farokhmanesh: UnderTale combines classic RPG gameplay with a pacifist twist. Polygon, 2013-07-07. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  11. 1 2 3 4 Daniel Tack, Undertale An Enchanting, Exhilarating Journey [online], Game Informer, 1 października 2015 (ang.).
  12. 1 2 Nathan Grayson, Undertale: The Kotaku Review [online], Kotaku, 30 października 2015 [dostęp 2016-08-31] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-08] (ang.).
  13. ↑ Zach Welhouse: Undertale – Review. RPGamer. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-14)]. (ang.).
  14. ↑ Julie Muncy: The Best New Videogames Are All About ... Videogames. Wired, 2016-01-10. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  15. 1 2 Nathan Grayson: Players Still Haven’t Figured Out All Of Undertale’s Secrets. Kotaku, 2015-09-28. [dostęp 2026-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-17)]. (ang.).
  16. ↑ Daniel Kłosiński: Kultowe Undertale debiutuje 15 sierpnia na PS4 i PS Vita. Eurogamer, 2020-06-30. [dostęp 2026-02-13]. (pol.).
  17. ↑ Charles Zinn, Looking back at Undertale: 6 Years Later [online], Medium, 31 lipca 2021 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  18. ↑ Undertale - Ruins explored: How to beat Napstablook, Froggit, Moldsmal, Vegetoid and Loox, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  19. ↑ Undertale - Snowdin explored: Mysterious door, puzzle solutions, and how to beat Doggo, Dogi, Greater Dog bosses, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  20. ↑ Undertale - Undyne boss fight strategy, how to spare Undyne and Undyne date explained, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  21. ↑ Undertale - Hotlands explored: Vent puzzle solutions and how to beat Muffet, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  22. 1 2 Talisa Blackman, Undertale: X Things You Didn’t Know About Alphys [online], TheGamer, 23 kwietnia 2021 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  23. 1 2 3 4 5 Gabriel Elvery, Undertale’s Loveable Monsters: Investigating Parasocial Relationships with Non-Player Characters, „Games and Culture”, 18 (4), 2023, s. 475 - 497, DOI: 10.1177/15554120221105464, ISSN 1555-4120 [dostęp 2026-08-26] (ang.).
  24. ↑ Amanda Hurych, Undertale: 10 Hidden Details About Asriel [online], TheGamer, 20 stycznia 2020 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  25. ↑ Mat Hall: Undertale endings explained and how to access hard mode. Eurogamer, 2021-03-15. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  26. ↑ Gabriel Elvery. Undertale’s Loveable Monsters: Investigating Parasocial Relationships with Non-Player Characters. „Games and Culture”. 18 (4), s. 480, 2022-05-29. SAGE Publications. DOI: 10.1177/15554120221105464. ISSN 1555-4120.
  27. ↑ Undertale - Asgore boss strategy and Photoshop Flowey boss strategy explained, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-09-09] (ang.).
  28. ↑ Clint Periera: Undertale pacifist speedrun guide. Game Skinny, 2015-10-18. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  29. ↑ Mat Hall: Undertale Genocide run explained: How to play the game in the most evil way possible. Eurogamer, 2021-03-21. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  30. ↑ William Hughes: Undertale dares players to make a mistake they can never take back. AV Club, 2015-12-09. [dostęp 2026-02-13]. (ang.).
  31. 1 2 3 4 5 6 7 8 GI Show – Yoshi’s Woolly World, Star Wars: Battlefront, Undertale’s Toby Fox, „Game Informer” [dostęp 2026-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-07] (ang.).
  32. ↑ Aaron Greenbaum, The Best and Worst Kickstarter Video Games [online], Den of Geek, 3 listopada 2023 [dostęp 2026-08-07] (ang.).
  33. ↑ Rebecca Hiscott, “Undertale” Creator Toby Fox on the Indie Computer Game that’s Become an Industry Darling [online], Kickstarter Magazine, 11 marca 2016 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  34. ↑ Megan Farokhmanesh, UnderTale combines classic RPG gameplay with a pacifist twist [online], Polygon.com, 7 lipca 2013 [dostęp 2026-08-07] (ang.).
  35. ↑ Mike Suszek, Crowdfund Bookie, July 21 – 27: Terminator 2, UnderTale, Last Dream [online], Engadget, 29 lipca 2013 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  36. 1 2 3 Toby Fox’s Undertale – DEV 2 DEV INTERVIEW #1, „Sean Hogan Game/Stuff/Devblog”, 26 maja 2013 [dostęp 2026-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-19] (ang.).
  37. ↑ Chris Schilling Conflict, y, Creature Comforts: How a Rule-Breaking Debut Became an Unexpected Phenomenon, The making of Undertale, „PC Gamer”, 5 maja 2018 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  38. 1 2 3 Aetas Inc, 初見プレイは驚きの連続。本日発売となった「UNDERTALE」のプレイレポートをToby Fox氏のメールインタビューと共にお届け [online], 4Gamer.net [dostęp 2026-08-05] (jap.).
  39. 1 2 3 4 5 6 Ana Diaz, Make Love, Not War: Five Years Of ‘Undertale’, „NPR”, 17 października 2020 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  40. ↑ chart (tłum.), Nintendo Dream Interview with Toby Fox from 2018, „Nintendo Dream”, 298, grudzień 2018, Cytat: Why did you decide to call the game UNDERTALE? Toby Fox: I noticed that titles of two things I love the game EarthBound and the webcomic Homestuck both are made up of two words stuck together. So, for my game I wanted something similarly catchy. The title of a game I love in English is Cave Story. The word ‘story’ means the same thing as ‘tale’ so I swapped those out and the game takes place in the underground, so I used ‘under’ instead. Oh, right the developer of Cave Story recently put out a new game on Switch called Kero Blaster. Please give it a try! There are cute frogs in it! (ang.).
  41. ↑ Chris McMullen, The engine behind Undertale and Hotline Miami is now free, with a slight catch [online], PCGamesN, 22 listopada 2023 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  42. ↑ Toby Fox, Undertale [online], Kickstarter [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  43. 1 2 3 David Bennett, Behind the humor of Toby Fox’s Undertale [online], Killscreen, 22 października 2015 [dostęp 2026-08-05] (ang.).
  44. 1 2 3 Steven Bogos, Undertale Dev: „Every Monster Should Feel Like an Individual” [online], The Escapist, 25 czerwca 2013 [dostęp 2026-08-07] (ang.).
  45. 1 2 Chris Isaac, Interview: Undertale’s Toby Fox [online], The Mary Sue, 10 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-07] (ang.).
  46. Toph & Scar Show S1 SEASON FINALE – ft. Creator of Undertale, Toby Fox, and Storm Heroes: ^). MeleeItOnMe YouTube. 2015-12-15. [dostęp 2026-08-07].
    1. ↑ 41:57
    2. 1 2 3 1:16:15
  47. ↑ Laura Hudson, In Undertale, you can choose to kill monsters – or understand them, „Boing Boing”, 24 września 2015 [dostęp 2026-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-03] (ang.).
  48. 1 2 Thinking for Ourselves – Toby Fox on Fighting and Introspection in Undertale – Indie Games Plus, „Indie Games Plus”, 27 października 2015 [dostęp 2026-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-08] (ang.).
  49. ↑ The Story of Moon, the „Anti-RPG” That Inspired Undertale [online], USgamer.net [dostęp 2026-08-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-03] (ang.).
  50. 1 2 3 4 Toby Fox, UNDERTALE Art Book, Fangamer, ISBN 978-1-945908-99-6 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  51. ↑ Bella Vanessa Sotomayor, UNDERTALE: A Game That Is Still Amazing Today [online], Comicsverse, 15 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  52. ↑ Kyle Hilliard, Toby Fox Shares College Notebook Filled With Early Concept Art [online], Game Informer [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  53. ↑ Scott Baird, Why Undertale Has A Higher Age Rating On Xbox [online], ScreenRant, 16 marca 2021 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  54. ↑ „chart (tłum.)”. Weekly Famitsu. „Weekly Famitsu”, 09-2025. Kadokawa Game Linkage. Cytat: Over the past 10 years what do you feel is the most memorable moment from developing UNDERTALE? Toby Fox: In the scene where you reject Papyrus on their date I was originally planning on having it be a lot more harsh, but when I had a friend who loved Papyrus playtest it they cried... So I changed it..
  55. ↑ UNDERTALE Help, FAQ and Troubleshooting [online], UNDERTALE, 9 lipca 2026 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  56. ↑ 実存, 『UNDERTALE』トビー・フォックス×『東方』ZUN×Onion Games木村祥朗鼎談──自分が幸せでいられる道を進んだらこうなった──同人の魂、インディーの自由を大いに語る [online], 電ファミニコゲーマー – ゲームの面白い記事読んでみない?, 19 października 2018 [dostęp 2026-08-17] (jap.).
  57. 1 2 Feeld Julian, Interview: Toby Fox of Undertale [online], Existential Gamer, 9 października 2015 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  58. 1 2 Dominic Tarason Contributor, Dominic Tarason, Undertale DLC hits Taito rhythm 'em up Groove Coaster, „Rock Paper Shotgun”, 17 października 2018 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  59. ↑ Jonathan Leack, Undertale Dev Celebrates 1 Year Anniversary With Unreleased Music [online], Game Revolution, 14 września 2016 [dostęp 2026-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-15] (ang.).
  60. ↑ An Examination of Leitmotifs and Their Use to Shape Narrative in UNDERTALE – Part 1 of 2 [online], Game Developer [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  61. ↑ An Examination of Leitmotifs and Their Use to Shape Narrative in UNDERTALE – Part 2 of 2 [online], Game Developer [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  62. ↑ Nadia Oxford, Note Block Beat Box: Listening to Hopes and Dreams from Undertale [online], USgamer.net, 21 kwietnia 2016 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  63. 1 2 3 Undertale Review – Nintendo Switch Update [online], GameSpot [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  64. ↑ Hayley Williams, You Can Now Watch The Undertale Orchestral Concert Free On YouTube [online], GameSpot, 15 września 2020 [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  65. ↑ UNDERTALE: The Determination Symphony concert tour brings the beloved music of the hit indie game to more people than ever before [online], Games Press [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  66. ↑ Mikhail Madnani, Undertale: The Determination Symphony world tour announced, begins August | RPG Site [online], www.rpgsite.net [dostęp 2026-08-17] (ang.).
  67. ↑ UNDERTALE/DELTARUNE, undertale.com The demo is out., „X (formerly Twitter)”, 23 maja 2013 [dostęp 2026-08-19].
  68. ↑ Undertale [online], Gry-Online [dostęp 2019-01-21].
  69. ↑ UNDERTALE/DELTARUNE, UNDERTALE is now available for Linux on Steam! Also, the game’s still on sale for the next 24 hours, so..., „X (formerly Twitter)”, 17 lipca 2016 [dostęp 2026-08-19].
  70. ↑ Nintendo Life, Undertale Creator Open To Nintendo Port, But Wouldn’t Be Able To Code It Himself [online], Nintendo Life, 4 lutego 2016 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  71. ↑ Allegra Frank, Undertale’s first patch claims to fix bugs, but fans found hidden content [online], Polygon.com, 21 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  72. ↑ Jeffrey Matulef Contributor, Undertale is coming to PS4 and Vita this summer [online], Eurogamer.net, 15 sierpnia 2017 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  73. ↑ Matthew Reynolds, Undertale Trophies list: Dog Shrine location and donations explained to unlock the Platinum Trophy, „Eurogamer.net”, 22 września 2018 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  74. ↑ Peter Glagowski, Undertale will ‘eventually’ be on Switch [online], Destructoid, 8 marca 2018 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  75. ↑ Owen S. Good, Undertale coming to Switch brings indie games’ GameMaker Studio engine with it [online], Polygon.com, 9 marca 2018 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  76. ↑ 記念すべき9月15日に『UNDERTALE』発売へ! | トピックス | Nintendo [online], 任天堂ホームページ [dostęp 2026-08-19] (jap.).
  77. ↑ Jason Schreier, A Ton Of New Indie Games Are Heading To Switch Soon [online], Kotaku, 28 sierpnia 2018 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  78. ↑ Jordan Gerblick, Undertale launches on Xbox Game Pass this week with exclusive content [online], GamesRadar+, 16 marca 2021 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  79. ↑ Rebekah Valentine, Undertale Comes to Xbox via Game Pass, Includes New Dog Slot Machine [online], IGN, 15 marca 2021 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  80. ↑ UNDERTALE is Coming to PlayStation! [online], PlayStation.Blog, 13 czerwca 2017 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
  81. ↑ Nic Rowen, Get your name in early for these Undertale figures [online], Destructoid, 10 lutego 2016 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  82. ↑ UNDERTALE Soundtrack na Steam [online], store.steampowered.com [dostęp 2026-08-20].
  83. ↑ Nathan Grayson, Undertale has an officially sanctioned fan album, and it’s awesome. I’m a bit late to the party on t, „Steamed” [dostęp 2026-08-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-31] (ang.).
  84. ↑ Determination, by RichaadEB // Amie Waters [online], RichaadEB // Amie Waters [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  85. ↑ Javy Gwaltney, Official Undertale Jazz Album Live At Grillby’s Released [online], Game Informer [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  86. ↑ Kirk Hamilton, Undertale just got a nice new musical tribute. This one’s called “Prescription for Sleep,” and it’s, „Kotaku” [dostęp 2026-08-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-06] (ang.).
  87. ↑ Jonathon Dornbush, Undertale Soundtrack Coming to Vinyl [online], IGN, 26 sierpnia 2016 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  88. ↑ 『UNDERTALE』のピアノアレンジアルバム第2弾『UNDERTALE Piano Collections 2』が発表。Bandcampで予約開始 (試聴動画アリ) [online], ファミ通.com, 3 marca 2018 [dostęp 2026-08-20] (jap.).
  89. ↑ Patrick Gann, Undertale Piano Collections, RPGFan [dostęp 2026-08-20] [zarchiwizowane 2019-07-11] (ang.).
  90. ↑ Peter Glagowski, Sans from Undertale is getting a costume in Super Smash Bros. Ultimate [online], Destructoid, 4 września 2019 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  91. ↑ Sans Costume in Smash Bros. Ultimate! Version 5.0 Update: Home-Run Contest & More!. GameXplain 2019-09-04. [dostęp 2026-08-20].
  92. ↑ Liam Doolan, Undertale Song Pack Arrives In Taiko no Tatsujin: Drum ‘n’ Fun! As Paid DLC [online], Nintendo Life, 15 września 2019 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  93. 1 2 Dustin Balley, Undertale fans raised over $330,000 for charity at the RPG’s 10th anniversary event, where someone paid $11,000 for a „one-of-a-kind” giant Toriel plush [online], GamesRadar+, 22 września 2025 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  94. ↑ Ali Haider, Undertale Creator Streams Modified Anniversary Version, Fans Debate New Content [online], TwistedVoxel, 21 września 2025 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  95. ↑ Kaan Serin, Undertale’s 10th anniversary stream included new areas and changes to the original RPG that might just connect it to Deltarune even more, and fans are freaking out [online], GamesRadar+, 21 września 2025 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  96. ↑ Orpheus Joshua, Undertale 10th Anniversary Browser Game Lets Fans Battle Sans, Mr. Sunshine & Aberrant [online], Noisy Pixel, 22 września 2025 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  97. ↑ Saras Rajpal, Undertale Releases New 10th Anniversary Battles and Music [online], Final Weapon, 22 września 2025 [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  98. ↑ Mateusz Witczak, Undertale, „CD-Action” (12/2015), Warszawa: Wydawnictwo Bauer, s. 68, ISSN 1426-2916.
  99. ↑ Daniel Tack: Undertale Review. Game Informer, 2015-10-01. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  100. 1 2 3 4 5 Kallie Plagge: Undertale Review. IGN, 2016-01-12. [dostęp 2026-08-23].
  101. 1 2 3 Vinny Caravela: Quick Look: Undertale. Giant Bomb, 2015-09-25. [dostęp 2026-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-06)]. (ang.).
  102. ↑ Bob Mackey: Undertale PC Review: The Art of Surprise. USgamer, 2015-09-30. [dostęp 2026-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-02)]. (ang.).
  103. 1 2 Undertale for PC [online], GameRankings, 20 sierpnia 2016 [dostęp 2021-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-20] (ang.).
  104. 1 2 Undertale for PC Reviews [online], Metacritic [dostęp 2021-04-07] (ang.).
  105. 1 2 Undertale for PlayStation 4 reviews. Metacritic. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  106. 1 2 Undertale for Nintendo Switch reviews. Metacritic. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  107. 1 2 Undertale. OpenCritic. [dostęp 2026-08-23]. (ang.).
  108. ↑ Game Releases by Score (By Year) [online], Metacritic [dostęp 2016-08-21] (ang.).
  109. ↑ Laura Dale, Undertale is the highest rated PC game on Metacritic right now [online], Destructoid, 5 października 2015 [dostęp 2026-08-24] (ang.).
  110. 1 2 The Top 100 Video Games of All Time [online], IGN, 31 grudnia 2021 [dostęp 2026-08-26] (ang.).
  111. ↑ These are the 100 best games of all time [online], Dexerto, 5 marca 2026 [dostęp 2026-08-26] (ang.).
  112. ↑ Daley Wilhelm, EarthBound Has An Odd New Spiritual Successor [online], SVG, 3 stycznia 2020 [dostęp 2026-08-26] (ang.).
  113. ↑ Undertale: The Weirdest Earthbound Spiritual Successor Ever – IGN Overclocked [online], IGN Deutschland, 7 lipca 2016 [dostęp 2026-08-26] (niem.).
  114. 1 2 Ben „Yahtzee” Croshaw, Undertale May Be This Year’s Best Written Game, The Escapist, 27 października 2015 [dostęp 2026-08-16] [zarchiwizowane 2017-03-15] (ang.).
  115. ↑ Jesse Singal, Best game ever? No, but ‘Undertale’ warrants the hype, „The Boston Globe”, 12 lutego 2016, ISSN 0743-1791 [dostęp 2026-08-26] (ang.).
  116. ↑ Undertale – eksperymentalna perełka. Stare gry singlowe, w które ciągle na Steamie grają tysiące graczy – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 1 lipca 2021 [dostęp 2026-09-01].
  117. ↑ Krooox, Undertale – recenzja. Oto najwyżej oceniana gra tego roku! [online], Komputer Świat, 26 października 2015 [dostęp 2026-09-01].
  118. 1 2 Undertale – recenzja [online], Interia Gry, 9 listopada 2015 [dostęp 2026-09-01] (pol.).
  119. ↑ Sean Travers, Nihilism, Violence, and Popular Culture:The Postmodern Psychopath in Toby Fox’s Undertale, „Journal of Popular Culture”, 2, 55, 2022, s. 411–431, DOI: 10.1111/jpcu.13120, ISSN 1540-5931 [dostęp 2026-08-27] (ang.).
  120. ↑ Kevin Veale, “If anyone’s going to ruin your night, it should be you”: Responsibility and affective materiality in Undertale and Night in the Woods, „Convergance”, 2, 28, 2022, s. 451–467, DOI: 10.1177/13548565211014434, ISSN 1354-8565 [dostęp 2026-08-27] (ang.).
  121. ↑ Alex Wawro, GTA 5 leads Steam Spy’s list of best-selling 2015 Steam games [online], Gamasutra, 22 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (ang.).
  122. ↑ Jeff Grubb, Stardew Valley is one of the best-selling PC games of the year as it surpasses 1M copies sold [online], VentureBeat, 13 kwietnia 2016 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-02] (ang.).
  123. ↑ Kyle Orland, Valve leaks Steam game player counts; we have the numbers [online], Ars Technica, 6 lipca 2018 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  124. ↑ Sal Romano, Undertale PS4 and PS Vita sales top 100,000 in Japan [online], Gematsu, 15 lutego 2018 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  125. ↑ Ethan Gach, Nintendo Reveals The 10 Current Best-Selling Indie Games On Switch [online], Kotaku, 21 marca 2019 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  126. ↑ Undertale [online], SteamSpy – All the data about Steam games [dostęp 2026-08-28].
  127. ↑ Game Of The Month: October – Undertale, „Rock, Paper, Shotgun”, 13 października 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  128. ↑ The RPS Advent Calendar, Dec 16th: Undertale, „Rock, Paper, Shotgun”, 16 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  129. ↑ Allegra Frank, Undertale wins GameFAQs’ Best Game Ever contest [online], Polygon.com, 17 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  130. ↑ Vince Ingenito i inni, PC Game of the Year – IGN’s Best of 2015 Guide [online], IGN, 7 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  131. ↑ Darren Nakamura, Destructoid’s award for Best Mobile Game of 2015 goes to... [online], Destructoid, 22 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  132. ↑ Vince Ingenito i inni, Best Story – IGN’s Best of 2015 Guide [online], IGN, 11 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  133. 1 2 Allegra Frank, DICE Awards finalists include Fallout 4, Witcher 3, Life is Strange and more [online], Polygon.com, 13 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  134. 1 2 Stephany Nunneley-Jackson, The Witcher 3, Metal Gear Solid 5 lead nominees for GDC 2016 Awards [online], VG247, 8 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  135. ↑ 2016 Independent Games Festival Winners [online], Independent Games Festival [dostęp 2016-08-21] (ang.).
  136. ↑ Eddie Makuch, Nominees for 2016 Independent Games Festival Awards Revealed [online], GameSpot, 6 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  137. 1 2 Samit Sarkar, The Witcher 3 takes top honors at yet another award show, the SXSW Gaming Awards [online], Polygon.com, 21 marca 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  138. ↑ Samit Sarkar, 2016 Steam Awards finalists go all the way back to 2006 [online], Polygon.com, 20 grudnia 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  139. ↑ The best games of the decade [online], Polygon.com, 4 listopada 2019 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  140. ↑ Sal Romano, Over 50,000 Japanese users vote for their favorite console games in TV Asahi poll – Top 100 announced [online], Gematsu, 27 grudnia 2021 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  141. ↑ Rachel Weber Contributor, Fallout 4 wins best game at BAFTAs [online], GamesIndustry.biz, 7 kwietnia 2016 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  142. ↑ Stephany Nunneley-Jackson Former News Editor, Rocket League, The Witcher 3, Fallout 4, others up for BAFTA Best Game Award [online], VG247, 10 marca 2016 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  143. ↑ Vote for the Dragon Awards! « Dragon Con Media Relations [online] [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  144. ↑ Samit Sarkar, Here are the nominees for The Game Awards 2015 [online], Polygon.com, 13 listopada 2015 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  145. ↑ Stephany Nunneley-Jackson, Her Story, Undertale, Darkest Dungeon receive multiple 2016 IGF Award nominations [online], VG247, 6 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  146. ↑ Her Story takes home top honors at the 18th annual IGF Awards, Gamasutra, 16 marca 2016 [dostęp 2026-08-30] [zarchiwizowane 2016-04-11] (ang.).
  147. ↑ Japan Game Awards 2018: ‘Monster Hunter: World’ wins top prize [online], The Star, 23 września 2018 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  148. ↑ Allegra Frank, Bloodborne, Metal Gear Solid 5 among SXSW Gaming Award nominees [online], Polygon.com, 25 stycznia 2016 [dostęp 2026-08-30] (ang.).
  149. ↑ Eric Van Allen, Undertale Fan Makes a Sequel... In a Wrestling Game? [online], Paste Magazine, 22 października 2015 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-23] (ang.).
  150. ↑ Damien McFerran, Indie Smash Undertale Is Coming To Switch „Eventually” [online], Nintendo Life, 8 marca 2018 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  151. ↑ Alex Wawro, Undertale dev reflects on what it’s like to have your game become a phenomenon [online], Gamasutra, 14 września 2016 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-03] (ang.).
  152. ↑ IGN Staff, Undertale: 21 Creepy and Cute Sans Fan Art [online], IGN, 19 sierpnia 2016 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  153. ↑ Gergo Vas, Undertale’s Papyrus And Sans Have Dark Souls [online], Kotaku, 31 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-12] (ang.).
  154. ↑ Morgan Altland, ‘Undertale’ still captivates audiences [online], The Oswegonian, 18 lutego 2016 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  155. ↑ Jack Crosby, AEW Dynamite results, recap: Inner Circle wreaks havoc, inaugural tag team champions crowned [online], CBS Sports, 31 października 2019 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  156. ↑ Jonah Schuhart, Smash Bros. creates potential problem with new DLC characters [online], The Commonwealth Times, 16 września 2019 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  157. ↑ Juliet Childers, 15 Undertale Fan Games Every Fan Should Know About [online], TheGamer, 27 września 2021 [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-04] (ang.).
  158. ↑ Will Nelson, Steam’s best indie game gets a colossal free prequel seven years in the making [online], PCGamesN, 10 grudnia 2023 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  159. 1 2 Chloe Spencer, The Undertale Drama [online], Kotaku, 21 sierpnia 2017 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
  160. ↑ Owen S. Good, Someone gave the pope a copy of Undertale [online], Polygon.com, 6 lipca 2016 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  161. ↑ Papież Franciszek otrzymał niecodzienny prezent [online], Interia.pl, 6 lipca 2016 [dostęp 2016-08-28] (pol.).
  162. ↑ Christopher Cayari, The Music of Undertale: Participatory Culture, Video Game Music, and Creating Covers for YouTube, „International Journal of Education & the Arts”, 24 (22), 2023, DOI: 10.26209/ijea24n22 [dostęp 2026-08-29] (ang.).
  163. ↑ Patricia Hernandez, Cult RPG Undertale gets a surprise spinoff for Halloween [online], The Verge, 31 października 2018 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
  164. ↑ Allegra Frank, Undertale creator’s new game is Deltarune, a mysterious surprise [online], Polygon, 31 października 2018 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
  165. ↑ Adam Bankhurst, Deltarune: Chapter 2 Arriving on PC and Mac This Week [online], IGN, 16 września 2021 [dostęp 2023-04-04] (ang.).
  166. ↑ Toby Fox, DELTARUNE Status Update – Sept 2021 [online], deltarune.com [dostęp 2023-04-04] (ang.).
  167. ↑ DELTARUNE Chapters 3 and 4 launch June 5 for PS5, Switch 2, PS4, Switch, and PC [online], Gematsu, 2 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-05] (ang.).
  168. ↑ Scott Baird, Deltarune: How Many More Chapters There Will Be [online], ScreenRant, 19 września 2021 [dostęp 2023-11-13] (ang.).

Linki zewnętrzne