Uvaria

*Uvaria*
	; Owoce gatunku Uvaria chamae
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	magnoliowce
Rodzina	flaszowcowate
Rodzaj	Uvaria
	Nazwa systematyczna
	Uvaria L.; Sp. Pl. 536. 1 Mai 1753
	Typ nomenklatoryczny
	U. zeylanica L.
Synonimy
	Narum Adans.; Uva Kuntze;
	Narum Adans.; Uva Kuntze;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Uvaria L. – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 170 gatunków. Rośliny te występują w Afryce Subsaharyjskiej, w południowo-wschodniej Azji oraz w Australii. Gatunkiem typowym jest U. zeylanica L.

Morfologia

Pokrój: Zimozielone drzewa, krzewy lub liany. Pędy czasami są pnące.
Liście: Naprzemianległe, pojedyncze, całobrzegie, siedzące.
Kwiaty: Promieniste, obupłciowe, zebrane w zakrzywione kwiatostany, rozwijają się w kątach pędów, na ich szczytach lub naprzeciwlegle do liści. Mają 3 działki kielicha, zrośnięte u podstawy, nienakładające się na siebie. Płatków jest 6, ułożonych w dwóch okółkach, nakładające się na siebie, czasami są zrośnięte u podstawy. Dno kwiatowe jest obniżone, może być owłosione lub nagie. Kwiaty mają liczne pręciki. Zalążnia jest górna, składająca się z licznych wolnych owocolistków.
Owoce: Zebrane w owoc zbiorowy. Osadzone na dłuższych lub krótszych szypułkach.

Systematyka

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj z plemienia Uvarieae z podrodziny Annonoideae z rodziny flaszowcowatych z rzędu magnoliowców.

Wykaz gatunków

Uvaria acuminata Oliv.
Uvaria afra E.Mey. ex Sond.
Uvaria afzelii Scott Elliot
Uvaria alba Merr.
Uvaria albertisii Diels
Uvaria ambongoensis (Baill.) Diels
Uvaria amplexicaulis Diels
Uvaria angolensis Welw. ex Oliv.
Uvaria anisotricha (Le Thomas) Couvreur
Uvaria annickiae Jongkind
Uvaria anonoides Baker f.
Uvaria antsiranensis Le Thomas
Uvaria argentea Blume
Uvaria bathiei Ghesq. ex Cavaco & Keraudren
Uvaria baumannii Engl. & Diels
Uvaria beccarii Attan., I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Uvaria bipindensis Engl.
Uvaria blumei (Boerl.) I.M.Turner
Uvaria boniana Finet & Gagnep.
Uvaria borneensis (Merr.) Utteridge
Uvaria botryoides Paiva
Uvaria brevistipitata De Wild.
Uvaria buchholzii Engl. & Diels
Uvaria cabindensis Exell
Uvaria cabrae De Wild.
Uvaria calamistrata Hance
Uvaria callicarpa Baill.
Uvaria capuronii Keraudren
Uvaria caroli-afzelii R.E.Fr.
Uvaria chamae P.Beauv.
Uvaria cinerascens (Miq.) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria clavata Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria clementis (Merr.) Attan., I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Uvaria combretifolia Diels
Uvaria commersoniana Baill.
Uvaria comperei Le Thomas
Uvaria concava Teijsm. & Binn.
Uvaria cornuana Engl. & Diels
Uvaria cuanzensis Paiva
Uvaria cuneifolia (Hook.f. & Thomson) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria curtisii King
Uvaria curvistipitata Attan., I.M.Turner & R.M.K.Saunders
Uvaria dac Pierre ex Finet & Gagnep.
Uvaria dacremontii Boutique
Uvaria dasoclema L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria dasychlamys Miq.
Uvaria decaryana Cavaco & Keraudren
Uvaria decidua Diels
Uvaria denhardtiana Engl. & Diels
Uvaria dependens Engl. & Diels
Uvaria dinklagei Engl. & Diels
Uvaria diplocampta Diels
Uvaria doeringii Diels
Uvaria dulcis Dunal
Uvaria edulis N.Robson
Uvaria elliptifolia Merr.
Uvaria excelsa (Hook.f. & Thomson) King
Uvaria farquharii Hutch. & Dalziel
Uvaria faulknerae Verdc.
Uvaria ferruginea Buch.-Ham. ex Hook.f. & Thomson
Uvaria flexuosa Jovet-Ast
Uvaria forbesii (Baker f.) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria furfuracea (A.DC.) Walp.
Uvaria gabonensis Engl. & Diels
Uvaria glabra Span.
Uvaria glabrata Engl. & Diels
Uvaria goloensis Merr.
Uvaria gracilipes N.Robson
Uvaria grandiflora Roxb. ex Hornem.
Uvaria grandisepala Aver.
Uvaria griffithii L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria hahnii (Finet & Gagnep.) J.Sinclair
Uvaria hamata Dunal
Uvaria hamiltonii Hook.f. & Thomson
Uvaria heterotricha Pellegr.
Uvaria hirsuta Jack
Uvaria hispidocostata Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria johannis Exell
Uvaria kirkii Oliv. ex Hook.f.
Uvaria klaineana Engl. & Diels
Uvaria klainei Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria kurzii (King) P.T.Li
Uvaria lamponga Scheff.
Uvaria lancifolia Merr.
Uvaria lanuginosa Ridl.
Uvaria larep Miq.
Uvaria lastoursvillensis Pellegr.
Uvaria laurentii De Wild.
Uvaria leandrii Ghesq. ex Cavaco & Keraudren
Uvaria leichhardtii (F.Muell.) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria lemurica Diels
Uvaria leopoldvillensis De Wild.
Uvaria leptocladon Oliv.
Uvaria leptopoda (King) J.Sinclair
Uvaria littoralis (Blume) Blume
Uvaria lobbiana Hook.f. & Thomson
Uvaria lombardii L.Gaut. & Deroin
Uvaria lucida Bojer ex Benth.
Uvaria lungonyana Vollesen
Uvaria macclurei Diels
Uvaria macgregorii Merr.
Uvaria macrantha Hassk.
Uvaria macropoda Hook.f. & Thomson
Uvaria manjensis Cavaco & Keraudren
Uvaria marenteria (DC.) Baill.
Uvaria mendesii Paiva
Uvaria micrantha (A.DC.) Hook.f. & Thomson
Uvaria microcarpa Champ. ex Benth.
Uvaria mocoli De Wild. & T.Durand
Uvaria modesta (Diels) Couvreur
Uvaria mollis Engl. & Diels
Uvaria monticola Miq.
Uvaria muricata Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria musaria (Dunal) A.DC. ex Merr.
Uvaria narum (Dunal) Blume
Uvaria neoguineensis Engl.
Uvaria ngounyensis Pellegr.
Uvaria nicobarica Raizada & K.C.Sahni
Uvaria obanensis Baker f.
Uvaria oligocarpa (Diels) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria osmantha Diels
Uvaria ovata (Vahl ex DC.) Hook.f. & Benth.
Uvaria paivana Couvreur
Uvaria panayensis Merr.
Uvaria pandensis Verdc.
Uvaria papuasica (Diels) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria pauciovulata Hook.f. & Thomson
Uvaria pierrei Finet & Gagnep.
Uvaria poggei Engl. & Diels
Uvaria psorosperma Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria puguensis D.M.Johnson
Uvaria pulchra Louis ex Boutique
Uvaria relambo Deroin & L.Gaut.
Uvaria rivularis Louis ex Boutique
Uvaria rovumae Deroin & Lötter
Uvaria rufa Blume
Uvaria rupestris (Jessup) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria saboureaui Cavaco & Keraudren
Uvaria sambiranensis Deroin & L.Gaut.
Uvaria sankowskyi L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria sanyaensis F.W.Xing
Uvaria sassandrensis Jongkind
Uvaria scabrida Oliv.
Uvaria scabridula (Jessup) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria schefferi L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria scheffleri Diels
Uvaria schizocalyx Backer
Uvaria schweinfurthii Engl. & Diels
Uvaria semecarpifolia Hook.f. & Thomson
Uvaria siamensis (Scheff.) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria smithii Engl.
Uvaria sofa Scott Elliot
Uvaria sphenocarpa Hook.f. & Thomson
Uvaria tanzaniae Verdc.
Uvaria thomasii Sprague & Hutch.
Uvaria timoriensis Blume
Uvaria tonkinensis Finet & Gagnep.
Uvaria topazensis (Jessup) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria tortilis A.Chev. ex Hutch. & Dalziel
Uvaria uhrii (F.Muell.) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria unguiculata (Jessup) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria utteridgei L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria valderramensis Cabuang, Exconde & Alejandro
Uvaria verrucosa Scheff.
Uvaria versicolor Pierre ex Engl. & Diels
Uvaria vietnamensis Meade
Uvaria welwitschii (Hiern) Engl. & Diels
Uvaria wrayi (King) L.L.Zhou, Y.C.F.Su & R.M.K.Saunders
Uvaria zeylanica L.
Uvaria zschokkei Elmer

Zastosowanie

Rośliny tego rodzaju zawierają acetogeninę – substancję o działaniu przeciwnowotworowym. W zachodniej Afryce gatunek U. chamae ma lokalnie zastosowanie w medycznie niekonwencjonalnej – wyciąg z korzeni służy do przemywania oczu, itp. Niektóre gatunki tego rodzaju mają jadalne owoce.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-22] (ang.).
1 2 3 4 Uvaria. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2015-12-04]. (ang.).
1 2 3 Uvaria L., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-21] .
1 2 3 D.J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 739-740. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
1 2 3 4 5 Uvaria. Plantes & botanique. [dostęp 2015-12-04]. (fr.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-22] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 4 Uvaria. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2015-12-04]. (ang.).

[powo-4] 1 2 3 Uvaria L., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2026-10-21] .

[mabberley-5] 1 2 3 D.J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 739-740. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).

[peb-6] 1 2 3 4 5 Uvaria. Plantes & botanique. [dostęp 2015-12-04]. (fr.).