Długość ciała 20–38 cm; masa ciała 99–426 g; rozpiętość skrzydeł 55–87 cm.
Systematyka
Etymologia
Vanellus: średniowiecznołac.vanellus „czajka”, od zdrobnienia łac. vannus „szeroki wachlarz, wiejadło”; w aluzji do szerokich skrzydeł i zwisającego lotu.
Tringa: średniowiecznołac. tringa nazwa nadana samotnikowi przez Ulissesa Aldrovandiego w 1599 roku, od gr.τρυγγαςtrungas „wielkości drozda, białozady brodzący ptak, machający ogonem”, wspomniany przez Arystotelesa, dalej nie zidentyfikowany, ale przez późniejszych autorów identyfikowany jako bekas, pliszka lub pluszcz. Gatunek typowy: Tringa vanellusLinnaeus, 1758.
Acanthropterus: gr. ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”; πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Charadrius malabaricus Boddaert, 1783.
Chettusia: włoska nazwa Chettusia, odpowiednik rosyjskiej nazwy Keptuschka dla czajki towarzyskiej. Gatunek typowy: Charadrius gregariusPallas, 1771.
Acanthopteryx: gr. ακανθα akantha „kolec, cierń”, od ακη akē „punkt”; πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos „skrzydło”. Gatunek typowy: Charadrius spinosus Linnaeus, 1758.
Gavia: łac. Gavia „niezidentyfikowany ptak morski”, może jakiś głuptak. Gatunek typowy: Tringa vanellus Linnaeus, 1758.
Sarciophorus: gr. σαρκιον sarkion „kawałek ciała”, od zdrobnienia σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało, mięso”; -φορος -phoros „noszący”, od φερω pherō „nosić”. Gatunek typowy: Charadrius pileatusJ.F. Gmelin, 1789 (= Charadrius tectusBoddaert, 1783).
Belonopterus: gr. βελονη belonē „igła”, od βελος belos „strzała”; -πτερος -pteros „-skrzydły”, od πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Tringa cajanensisLatham, 1790 (= Parra cayennensisJ.F. Gmelin, 1789)
Sarcogrammus: gr. σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało, mięso”; γραμμη grammē „linia, pociągnięcie pióra”, od γραφω graphō „pisać”. Gatunek typowy: Charadrius goensisLatham, 1801 (= Tringa indicaBoddaert, 1783).
Stephanibyx: Gr. στεφανος stephanos „korona”, od στεφανοω stephanoō „koronować”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Charadrius coronatusBoddaert, 1783.
Tylibyx: gr. τυλη tulē „obrzęk, gruboskórny”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Lobivanellus melanocephalusRüppell, 1845.
Xiphidiopterus: gr. ξιφιδιον xiphidion „sztylet”, zdrobnienie od ξιφος xiphos „miecz”; -πτερος -pteros „-skrzydły”, od πτερον pteron „skrzydło”. Gatunek typowy: Vanellus albicepsGould, 1834.
Vanellochettusia: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Vanellus'Brisson 1760 i ChettusiaBonaparte, 1841. Gatunek typowy: Charadrius leucurusM.H.C. Lichtenstein, 1823.
Lobipluvia: łac. lobus „płat”, od gr. λοβος lobos „płat”; fr.Pluvier „siewka”, od średniowiecznołac. plovarius lub pluviarius „siewka”. Gatunek typowy: Charadrius malabaricusBoddaert, 1783.
Defilippia: prof. Filippo De Filippi (1814–1867), włoski zoolog, dyrektor sekcji zoologicznej Museo Regionale di Scienze Naturali di Torino w latach 1848–1867. Gatunek typowy: Chettusia crassirostrisHartlaub, 1855; młodszy homonim DefilippiaLioy, 1864 (Diptera).
Hemiparra: gr. ἡμι- hēmi- „pół-” , od ἡμισυς hēmisus „połowa”; rodzaj ParraLinnaeus, 1766 (długoszpon). Gatunek typowy: Chettusia crassirostrisHartlaub, 1855.
Limnetes: gr. λιμνητης limnētēs „żyjący na bagnach”, od λιμνη limnē „bagno”. Nazwa zastępcza dla DefilippiaSalvadori, 1865.
Nonnusia: Nonnus (żyjący w 400 roku), pisarz grecki, który podjął się ambasadorowania w Etiopii i na Bliskim Wschodzie (por. średniowiecznołac. nonnus „starszy mnich, tytuł papieża”, od gr. νοννος nonnos mnich). Gatunek typowy: Chettusia crassirostrisHartlaub, 1855.
Dilobus: gr. δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwukrotny”, od δυο duo „dwa”; λοβος lobos „płat”. Nazwa zastępcza dla LobipluviaBonaparte, 1856 ze względu na puryzm.
Lobibyx: łac. lobus „płat”, od gr. λοβος lobos „płat”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Tringa lobataLatham, 1801 (= Vanellus novaehollandiaeStephens, 1819).
Anomalophrys: gr. ανωμαλος anōmalos „dziwny, nierówny”, od negatywnego przedrostka αν- an-; ομαλος omalos „równy”; οφρυς ophrus, οφρυος ophruos „brwi”; w przeciwieństwie do dorosłego ptaka, młodociana czajka rdzawopierśna ma szerokie rdzawe brwi. Gatunek typowy: Lobivanellus superciliosusReichenow, 1886.
Eurypterus: gr. ευρυς eurus „szeroki”; -πτερος -pteros „-skrzydły”. Gatunek typowy: Charadrius leucurusM.H.C. Lichtenstein, 1823; młodszy homonimEurypterusDe Kay, 1826 (Eurypterida).
Euhyas: gr. ευ eu „dobry”; rodzaj HyasGloger, 1827 (pijawnik); nowa nazwa dla EurypterusSharpe, 1896.
Microsarcops: gr. μικροσαρκος mikrosarkos „z małym ciałem”, od μικρος mikros „mały”; σαρξ sarx, σαρκος sarkos „ciało”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze”. Gatunek typowy: Pluvianus cinereusBlyth, 1842.
Zonifer: gr. ζωνη zōnē „opaska, pas”; φερω pherō „nosić” (por. łac. zona „pas”; ferre „nosić”). Gatunek typowy: Charadrius tricolorVieillot, 1818.
Zapterus: gr. ζα- za- „bardzo, silny”; πτερος pteros „skrzydlaty”, od πτερον pteron „skrzydło”. Nowa nazwa dla EuhyasSharpe, 1896.
Afribyx: łac. Afer, Afra „Afrykanin, afrykański”, od Africa „Afryka”; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Vanellus lateralis A. Smith, 1839.
Rogibyx: John Porter Rogers (1873–1941), australijski kolekcjoner; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Vanellus cucullatusTemminck, 1830 (= Vanellus tricolorHorsfield, 1821 (= Charadrius macropterusWagler, 1827).
Titihoia: onomatopeja w języku zuluI’titihoya dla czajki czarnoskrzydłej. Gatunek typowy: Charadrius melanopterusCretzschmar, 1829.
Dorypaltus: gr. δοριπαλτος doripaltos „dzierżący włócznię”, od δορυ doru, δορατος doratos „włócznia”; παλλω pallō „dzierżyć”. Gatunek typowy: †Dorypaltus prosphatusBrodkorb, 1959.
Anitibyx: Anita Rodenkirchen-Bartsch, niemiecka ornitolożka amatorka; nowołac. ibyx „czajka”, od gr. ιβυξ ibux, ιβυκος ibukos „nieznany hałaśliwy ptak”. Gatunek typowy: Charadrius armatus Burchell, 1822.
Viator: łac. viator, viatoris „podróżny, posłaniec”, od via „droga”. Gatunek typowy: †Viator picisCampbell, 1979; młodszy homonim ViatorVokes, 1974 (Gastropoda).
Afrovanellus: łac. Afer, Afra „Afrykanin, afrykański”; rodzaj Vanellus Brisson, 1760. Gatunek typowy: Charadrius tectus Boddaert, 1783.