Wes Craven

Wes Craven
Ilustracja
Wes Craven (2010)
Prawdziwe imię i nazwisko

Wesley Earl Craven

Data i miejsce urodzenia

2 sierpnia 1939
Cleveland

Data i miejsce śmierci

30 sierpnia 2015
Los Angeles

Zawód

reżyser, scenarzysta, producent filmowy, aktor, montażysta

Współmałżonek

Bonnie Broecker
(1964–1969; rozwód)
Mimi Craven
(1982–1987; rozwód)
Iya Labunka
(2004–2015; jego śmierć)

Lata aktywności

1971–2015

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wes Craven, właśc. Wesley Earl Craven (ur. 2 sierpnia 1939 w Cleveland, zm. 30 sierpnia 2015 w Los Angeles) – amerykański reżyser, scenarzysta, producent filmowy i montażysta.

Wśród bogatej filmografii Cravena można wymienić przede wszystkim twórczość z gatunku horroru, zwłaszcza z gatunku slasher, w której łączył on elementy horroru z humorem. Craven jest uznawany za jednego z mistrzów gatunku horroru.

Craven wyreżyserował także wszystkie cztery filmy serii Krzyk, a także był współtwórcą postaci Ghostface. Pozostałe filmy Cravena to m.in.: Wzgórza mają oczy, Ostatni dom po lewej, Red Eye i Zbaw mnie ode złego.

Życiorys

Wczesne lata życia

Urodził się jako syn Caroline (z domu Miller) i Paula Eugene’a Cravena. Dorastał w ortodoksyjnej rodzinie baptystycznej. Craven obronił licencjat z filologii angielskiej i psychologii na Wheaton College (stan Illinois). Natomiast na Johns Hopkins University zdobył tytuł magistra z filozofii i literatury (Johns Hopkins Writing Seminars).

Craven przez krótki czas nauczał filologii angielskiej na Westminster College. Był także nauczycielem akademickim nauk humanistycznych na Clarkson College of Technology w Potsdamie. Pierwszą pracą w przemyśle filmowym było dla niego stanowisko dźwiękowca przy postprodukcji w nowojorskim przedsiębiorstwie.

Kariera

Craven opuścił świat akademicki dla bardziej intratnej roli reżysera filmów pornograficznych. W dokumencie Głęboko w gardle, Craven powiedział przed kamerą, że realizował on „wiele hardcorowych filmów dla widzów pełnoletnich” pod różnymi pseudonimami, w tym Abe Snake. Jego udział w produkcji Głębokie gardło jest nieznany, natomiast większość jego ról w tego typu filmach dotyczyła pisania scenariuszy oraz montażu zdjęć. W 1972 Wes Craven wyreżyserował pierwszy film pełnometrażowy Ostatni dom po lewej.

Craven regularnie współpracował z Seanem S. Cunninghamem. W debiucie Cravena Ostatni dom po lewej, Cunningham był producentem. W późniejszym czasie – w najpopularniejszym obrazie Cravena Koszmar z ulicy Wiązów – Cunningham wyreżyserował jedną ze scen pogoni, jednak nie wymieniono jego nazwiska w napisach końcowych. Ich osławione postacie Freddy Krueger i Jason Voorhees, pojawili się razem w 2003 w filmie z gatunku slasher Freddy kontra Jason, gdzie Cunningham zajął się produkcją. W remake’u Ostatniego domu po lewej, zarówno Cunningham jak i Craven byli odpowiedzialni za produkcję.

Udział Cravena w zapoczątkowaniu kariery Johnny'ego Deppa był znaczny dzięki obsadzeniu go w 1984 w Koszmarze z ulicy Wiązów; dla młodego wówczas Deppa była to pierwsza ważna rola filmowa.

Mimo popularności zdobytej dzięki tworzeniu horrorów, Craven pracował także przy dwóch produkcjach, które nie były związane z tym gatunkiem. W 1999 wyreżyserował film Koncert na 50 serc, a w 2006 był jednym z 22 reżyserów realizujących obraz Zakochany Paryż.

W 1999 wydał powieść (thriller medyczny) pt. Fountain Society, przełożoną na język polski i wydaną w 2000 pt. Stowarzyszenie Fontanna.

Życie prywatne

W latach 1964–1969 był żonaty z Bonnie Broecker, z którą miał dwoje dzieci: Jonathana (ur. 1965) i Jessicę (ur. 1968). 19 sierpnia 1978 ożenił się z Lindą M Grant, wkrtórce doszło do rozwodu. 25 lipca 1982 poślubił Millicent Eleanor Meyer, rozwiedli się w 1987. 27 listopada 2004 zawarł związek małżeńki z Iyą Labunką, która regularnie pracowała przy jego filmach jako producentka.

Śmierć

Zmarł 30 sierpnia 2015 w wieku 76 lat w swoim domu w Los Angeles. Powodem był nowotwór ośrodkowego układu nerwowego.

Nagrody i wyróżnienia

Rok Nagroda Kategoria Film
1977 Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges Nagroda Krytyków Wzgórza mają oczy (1977)
1995 Saturn Całokształt twórczości –
1997 Festival international du film fantastique de Gérardmer Grand Prix du Festival Krzyk (1996)
Nagroda magazynu „Cahiers du cinéma” Dziesięć najlepszych filmów
2012 Festiwal Filmów Grozy w Nowym Jorku Nagrodą za osiągnięcia życiowe –

Filmografia

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmy w reżyserii Wesa Cravena.

Reżyseria

Obsada aktorska

Przypisy

  1. ↑ Joe Leydon, Wes Craven Remembered: A Master of Modern Horror, „Variety”, 31 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
  2. ↑ Duane Byrge, Wes Craven, Horror Maestro, Dies at 76, „The Hollywood Reporter”, 30 sierpnia 2015 [dostęp 2015-08-31] (ang.).
  3. ↑ Pat Saperstein, Wes Craven, ‘Scream’ and ‘Nightmare on Elm Street’ Director, Dies at 76, „Variety”, sierpień 2015 [dostęp 2015-08-31] (ang.).
  4. ↑ Maria Mercedes Lara, Acclaimed Horror Director Wes Craven Has Died: 'Today the World Lost a Great Man', „People”, 30 sierpnia 2015 [dostęp 2015-08-31] [zarchiwizowane z adresu 2023-03-15] (ang.).
  5. ↑ Wes Craven Biography (1939-). Film Reference. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  6. ↑ Wesley Earl Craven (b. 1939) - Ohio Birth Index, 1908-2011. birth-records.mooseroots.com. [dostęp 2015-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-31)]. (ang.).
  7. ↑ Andrew Goldman, The Horror of Being Wes Craven, „The New York Times”, 15 kwietnia 2011 [dostęp 2015-08-31] (ang.).
  8. ↑ Wes Craven (1939-2015). Magivanga. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  9. ↑ John Kenneth Muir: Wes Craven: The Art of Horror. Jefferson, Karolina Południowa: McFarland & Co., 1998, s. 8–9. ISBN 0-7864-0576-7. [dostęp 2015-08-31].
  10. ↑ Keith Rice: Hollywood Loses a Horror Great: Wes Craven (1939-2015). Signature, 2015-08-31. [dostęp 2022-08-03]. (ang.).
  11. ↑ Wes Craven: Professor of Horror. cinemadope.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  12. ↑ Joey Keogh: Horror Icon of the Month: Wes Craven. trulydisturbing.com, 26 lutego 2014. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  13. ↑ Ken Miyamoto (2015-08-31): ScreenCraft Remembers Wes Craven and His Legacy. screencraft.org. [dostęp 2015-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-19)]. (ang.).
  14. ↑ Camila Domonoske: Wes Craven, Master Horror Movie Director, Dies At 76 : The Two-Way : NPR. npr.org, 30 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  15. ↑ Simon Reynolds: Wes Craven: 4 trailblazing scary movies that redefined the horror genre. digitalspy.com, 31 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  16. ↑ Wes Craven w serwisie IAFD
  17. ↑ Devin Faraci: Wes Craven 1939-2015. birthmoviesdeath.com, 30 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  18. ↑ Wes Craven - Film Actor, Screenwriter, Director, Producer. biography.com. [dostęp 2015-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-03)]. (ang.).
  19. ↑ Wes Craven - The Deuce. grindhousedatabase.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  20. ↑ The Last House On The Left « The Official Site of Wes Craven, Filmmaker. wescraven.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  21. ↑ A Nightmare on Elm Street — Cast and Crew. nightmareonelmstreetfilms.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  22. ↑ Friday the 13th — One Hundred Lunatics. onehundredlunatics.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  23. ↑ Ostatni dom po lewej (The Last House on the Left). sfp.org.pl. [dostęp 2015-08-31].
  24. ↑ Tracy Barrett: Kentucky. Marshall Cavendish, 2008, s. 120. ISBN 978-0-7614-2715-5. [dostęp 2015-08-31].
  25. ↑ Wes Craven Stowarzyszenie Fontanna, wyd. 2000, s. 4
  26. ↑ Wes Craven Stowarzyszenie Fontanna, wyd. 2000, okładka s. IV
  27. ↑ Wes Craven w bazie Notable Names Database (ang.)
  28. ↑ Paul Chavez, Wes Craven, Nightmare On Elm Street creator and Scream director, dies age 76, „Daily Mail”, 31 sierpnia 2015 [dostęp 2015-08-31] (ang.).
  29. ↑ Kenneth Rosen, Erik Piepenburg, Wes Craven, a Master of Slasher Horror Films, Dies at 76, „The New York Times”, 31 sierpnia 2015 [dostęp 2015-08-31] [zarchiwizowane z adresu 2015-08-31] (ang.).
  30. ↑ Faith Karimi, Henry Hanks: Wes Craven, horror movie director, dies at age 76. CNN, 1 września 2015. [dostęp 2026-02-28]. (ang.).
  31. ↑ Sitges Film Festival - Festival Internacional de Cinema Fantàstic de Catalunya » Archives › 1977. sitgesfilmfestival.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  32. ↑ The Saturn Awards History. saturnawards.org. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
  33. ↑ Historique - Festival de Gérardmer 2015 Festival de Gérardmer 2015. festival-gerardmer.com. [dostęp 2015-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-01)]. (fr.).
  34. ↑ Past Festivals - Page 2 of 12 - NYC Horror Film Festival. nychorrorfest.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).

Linki zewnętrzne