Willa

Willa – niewielki budynek mieszkalny, powiązany zwykle z ogrodem.

Willa w okresie rzymskim

W starożytnym Rzymie były to przeważnie wiejskie lub podmiejskie domy patrycjuszy i bogatych obywateli. Dom mieszkalny tego typu budowano na ogół na planie prostokąta, pomieszczenia (sypialnie, izby dla służby) otaczały centralnie położone atrium i wewnętrzny perystyl. Dookoła budynku znajdował się ogród z licznymi altankami.

Wyróżnia się następujące typy ówczesnych willi:

• villa urbana, którą budowano w miastach. Często lokalizowano je w pobliżu parków lub innych skupisk zieleni, mających zapewnić lokatorowi spokój od miejskiego gwaru. W willach miejskich (villa urbana) centralnym miejscu zamiast atrium znajdowała się eksedra, wokół której sytuowano pozostałe pomieszczenia otoczone portykami;
• willa wiejska (villa rustica lub villa suburbana) swoim układem najbardziej przypominała dom rzymski z wcześniejszych okresów. Villa rustica stanowiła miejsce zamieszkania zarządcy dóbr, sprawującego nadzór nad terenami wiejskimi. Oprócz domu nadzorcy na jej terenie mieściły się zabudowania dla służby i niewolników oraz obiekty gospodarcze;
• wille nadmorskie (villa maritima), oprócz domu oraz ogrodu z altanami, miały dodatkowo pobudowane baseny. Często budowano je na nadmorskich wysepkach oraz sztucznych molach.

Natomiast villa publica była szczególnym budynkiem na Polu Marsowym w Rzymie, przeznaczonym dla potrzeb urzędników wykonujących zadania publiczne (np. majątkowe, poborowe spisy ludności) oraz dla zakwaterowania posłów zagranicznych.

Wille w czasach nowożytnych i najnowszych

Tę sekcję należy dopracować:

wymaga ona znacznego rozwinięcia na podstawie wiarygodnych źródeł drukowanych.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Na terenie Italii odrodzenie kultury willowej nastąpiło prawdopodobnie w XIII wieku, zaś w XIV wieku na pewno pojawiły się one w okolicach Florencji. Typ willi nowożytnej, który stworzono we Włoszech w okresie odrodzenia, korzystając z wzorów antycznych, malowniczo kształtował jej bryłę i bogato dekorował jako okazałej rezydencji usytuowanej w ogrodzie (np. Villa Borghese, Villa Madama, Villa Torlonia). W okresie baroku wille budowano większe i okazalsze niż wcześniej. W XIX wieku budowano wille o formach historyzujących (głównie neogotyckie), a w I połowie XX wieku zasady budowy opierano na konstruktywizmie i funkcjonalizmie.

Współcześnie willą nazywa się większy, jednorodzinny budynek z ogrodem, staranniej opracowany architektonicznie, budowany w miejskiej bądź podmiejskiej strefie parkowo-ogrodowej.

Przypisy

Informacje w projektach siostrzanych

Multimedia w Wikimedia Commons

Definicje słownikowe w Wikisłowniku

Bibliografia

• Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 173. ISBN 83-85001-89-1.