Wtelno

Wtelno
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Michała Archanioła
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

bydgoski

Gmina

Koronowo

Liczba ludności (2023)

1016

Strefa numeracyjna

52

Kod pocztowy

86-011

Tablice rejestracyjne

CBY

SIMC

0089388

Położenie na mapie gminy Koronowo
Mapa konturowa gminy Koronowo, na dole znajduje się punkt z opisem „Wtelno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Wtelno”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wtelno”
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa konturowa powiatu bydgoskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Wtelno”
Ziemia53°14′29″N 17°54′00″E/53,241389 17,900000
Strona internetowa
Nagrobek Leona Wyczółkowskiego

Wtelno – (niem. Wittelskirch) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo, 16 km na północny zachód od centrum Bydgoszczy.

Historia


Wtelno zaczyna występować na stałe od XV wieku, w dokumentach z lat 1307 i 1315 występuje nazwa Vitelno.

W 1307 roku cystersi z klasztoru byszewskiego kupili Wtelno za 190 grzywien toruńskich od Włodzimierza Jarosławica z Łojewa, dworzanina książąt inowrocławskich Leszka i Przemysława. W XV wieku Wtelno należało do posiadłości rodu Łabędziów, a w roku 1583 przeszło w ręce opata koronowskiego. W tym czasie była to duża wieś, licząca 14 łanów zagrodowych i posiadająca 21 sołtysów, 4 zagrodników i 1 rzemieślnika (kowala). Pod koniec XVIII wieku Wtelno wraz z regionem dostało się pod zabór pruski i pozostało w nim aż do końca I wojny światowej. Na mocy postanowień traktatu wersalskiego weszło w skład odrodzonej Polski. Po zakończeniu I wojny światowej 23.11.1918 roku we Wtelnie odbył się wiec ludności. Utworzono wtedy Rady Ludowe, które miały wspomagać materialnie ludność w miastach. Po sekularyzacji Zakonu, ziemie Wtelna dostają się w niemieckie ręce, dopiero w roku 1920 państwo polskie przejmuje te pola i w 1927 roku następuje parcelacja. Powstaje około 20 gospodarstw.

Wtelno zostało wyzwolone spod okupacji reżimu III Rzeszy 27 stycznia 1945 przez żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Wtelno. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według danych Urzędu Gminy Koronowo z grudnia 2023 Wtelno liczyło 1016 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Koronowo.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Michała Archanioła. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii gnieźnieńskiej, diecezji bydgoskiej, dekanatu Białe Błota.

Od 29 września 2011 w miejscowości działa klub piłkarski, pod nazwą Wteleński Klub Sportowy Olimpia Wtelno, który w sezonie 2023/2024, występuje w B klasie, w grupie Bydgoszcz I. Największym osiągnięciem drużyny jest osiągnięcie w pierwszym sezonie rozgrywek (sezon 2012/2013, grupa Bydgoszcz III) 4. lokaty. Zespół w 22 meczach zgromadził 43 pkt, przy bilansie spotkań 14-1-7.

Zabytki

We wsi stoi murowany, barokowy kościół pw. św. Michała Archanioła zbudowany w latach 1785–1787, rozbudowany w 1863 r. o neobarokową wieżę, w latach 2017-2019 poddany pracom konserwatorskim. Do nawy przylega krótkie prezbiterium i dwie kaplice pełniące funkcję transeptu. Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z XVIII wieku. Na otaczającym kościół cmentarzu znajduje się modernistyczny nagrobek Leona Wyczółkowskiego. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków NID pod nr rej. A/778 z 8.06.1955.

Turystyka

Zobacz też


Przypisy

  1. 1 2 Urząd Gminy Koronowo - liczby ludności - stan na dzień 31 grudnia 2023 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1569 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 152062.
  4. ↑ Wtelno - Oficjalna strona wsi Wtelno [online], www.wtelno.info [dostęp 2025-08-31].
  5. ↑ Dolata 1971 ↓, s. 513.
  6. ↑ portal 90minut.pl
  7. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 13 [dostęp 2016-08-07].

Bibliografia

Linki zewnętrzne