Wyjce

Wyjce
	Alouattinae
	Trouessart, 1897
	; Przedstawiciel podrodziny – wyjec jukatański (A. pigra)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	naczelne
Podrząd	wyższe naczelne
Infrarząd	małpokształtne
Parworząd	małpy szerokonose
Rodzina	czepiakowate
Podrodzina	wyjce
	Typ nomenklatoryczny
	Alouatta Lacépède, 1799
Synonimy
	Mycetina J.E. Gray, 1825; Stentoridæ Burnett, 1828; Mycetinae: Gill, 1872; Mycetinae: Flower & Lydekker, 1891; Alouatina Trouessart, 1879; Alouatinae: Trouessart, 1879; Mycetæ: Winge, 1895; Mycetini: Winge, 1895; Alouattinae: Elliot, 1904; Alouattidae: G.S. Miller, 1912; Stirtoninae Hershkovitz, 1970; Alouattini: Szalay & Delson, 1979;
Rodzaje
	3 rodzaje (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	3 rodzaje (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Wyjce (Alouattinae) – podrodzina nadrzewnych, roślinożernych ssaków naczelnych z rodziny czepiakowatych (Atelidae).

Zasięg występowania

Podrodzina obejmuje gatunki występujące Ameryce Środkowej i Południowej.

Charakterystyka

Długość ciała 37–71,2 cm, ogona 51,5–80 cm; masa ciała samców samic 3,1–7 kg, 4,5–9,6 kg.

Podział systematyczny

Do podrodziny należy jeden występujący współcześnie rodzaj:

Alouatta Lacépède, 1799 – wyjec

Opisano również rodzaje wymarłe:

Cartelles Halenar & Rosenberger, 2013 – jedynym przedstawicielem był Cartelles coimbrafilhoi Halenar & Rosenberger, 2013
Stirtonia Hershkovitz, 1970

Uwagi

↑ Typ nomenklatoryczny: Mycetes Illiger, 1811 (= Alouatta Lacépède, 1799).
↑ Typ nomenklatoryczny: Stentor É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 (= Alouatta Lacépède, 1799).
↑ Pisownia oryginalna.
↑ Typ nomenklatoryczny: †Stirtonia Hershkovitz, 1970.

Przypisy

↑ Alouattinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Wyd. Nova ed. (prima completa). Cz. 1: Primates, Prosimiae, Chiroptera, Insectivora. Berolini: R. Friedländer & sohn, 1897, s. 32. (łac.).
↑ J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 338, 1825. (ang.).
↑ G.T. Burnett. Illustrations of the Manupeda, or Apes and their Allies; being the arrangement of the Quadrumana or Anthropomorphous Beasts indicated in Outline. „Quarterly Journal of Science, Literature and the Arts”. 24, s. 307, 1828. (ang.).
↑ T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 2, 1872. (ang.).
↑ W.H. Flower & R. Lydekker: An introduction to the study of mammals living and extinct. London: A. and C. Black, 1891, s. 711. (ang.).
1 2 H. Winge: Jordfundne og nulevende aber (Primates) fra Lagoa Santa, Minas Geraes, Brasilien: med udsigt over pungdyrenes slægtskab. F. Dreyer: Kjøbenhavn, 1895, s. 12, seria: E. Museo Lundii. (duń.).
↑ D.G. Elliot. The land and sea mammals of Middle America and the West Indies. „Publication. Field Columbian Museum. Zoological series”. 4 (2), s. 725, 1904. (ang.).
↑ G.S. Miller. List of North American land mammals in the United States National Museum, 1911. „Bulletin - United States National Museum”. 79, s. 380, 1912. (ang.).
1 2 P. Hershkovitz. Notes on Tertiary platyrrhine monkeys and description of a new genus from the Late Miocene of Colombia. „Folia Primatologica”. 12 (1), s. 6, 1970. DOI: 10.1159/000155278. (ang.).
↑ F.S. Szalay & E. Delson: Evolutionary History of the Primates. New York: Academic Press, 1979, s. 291. ISBN 978-1-4832-8925-0. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 42–43. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 212–214. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 A.B. Rylands, R.A. Mittermeier, F.M. Cornejo, T.R. Defler, K.E. Glander, W.R. Konstant, L.P. Pinto & M. Talebi: Family Atelidae (Howlers, Spider and Woolly Monkeys and Muriquis). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 525–529, 531–534. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Alouattinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-07].
↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 137–140. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-14]. (ang.).
↑ L.B. Halenar & A.L. Rosenberger. A closer look at the „Protopithecus” fossil assemblages: new genus and species from Bahia, Brazil. „Journal of Human Evolution”. 65 (4), s. 385, 2013. DOI: 10.1016/j.jhevol.2013.07.008. (ang.).

[3] Typ nomenklatoryczny: Mycetes Illiger, 1811 (= Alouatta Lacépède, 1799).

[5] Typ nomenklatoryczny: Stentor É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 (= Alouatta Lacépède, 1799).

[9] Pisownia oryginalna.

[13] Typ nomenklatoryczny: †Stirtonia Hershkovitz, 1970.

[itis-1] Alouattinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Trouessart-2] 1 2 3 É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Wyd. Nova ed. (prima completa). Cz. 1: Primates, Prosimiae, Chiroptera, Insectivora. Berolini: R. Friedländer & sohn, 1897, s. 32. (łac.).

[gray-4] J.E. Gray. An Outline of an Attempt at the Disposition of Mammalia into Tribes and Families, with a List of the Genera apparently appertaining to each Tribe. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 338, 1825. (ang.).

[bur-6] G.T. Burnett. Illustrations of the Manupeda, or Apes and their Allies; being the arrangement of the Quadrumana or Anthropomorphous Beasts indicated in Outline. „Quarterly Journal of Science, Literature and the Arts”. 24, s. 307, 1828. (ang.).

[gill-7] T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 2, 1872. (ang.).

[flo&lyd-8] W.H. Flower & R. Lydekker: An introduction to the study of mammals living and extinct. London: A. and C. Black, 1891, s. 711. (ang.).

[win-10] 1 2 H. Winge: Jordfundne og nulevende aber (Primates) fra Lagoa Santa, Minas Geraes, Brasilien: med udsigt over pungdyrenes slægtskab. F. Dreyer: Kjøbenhavn, 1895, s. 12, seria: E. Museo Lundii. (duń.).

[ell-11] D.G. Elliot. The land and sea mammals of Middle America and the West Indies. „Publication. Field Columbian Museum. Zoological series”. 4 (2), s. 725, 1904. (ang.).

[mil-12] G.S. Miller. List of North American land mammals in the United States National Museum, 1911. „Bulletin - United States National Museum”. 79, s. 380, 1912. (ang.).

[her-14] 1 2 P. Hershkovitz. Notes on Tertiary platyrrhine monkeys and description of a new genus from the Late Miocene of Colombia. „Folia Primatologica”. 12 (1), s. 6, 1970. DOI: 10.1159/000155278. (ang.).

[sza&del-15] F.S. Szalay & E. Delson: Evolutionary History of the Primates. New York: Academic Press, 1979, s. 291. ISBN 978-1-4832-8925-0. (ang.).

[Cichocki&inni-16] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 42–43. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-17] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 212–214. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Rylands&inni-18] 1 2 A.B. Rylands, R.A. Mittermeier, F.M. Cornejo, T.R. Defler, K.E. Glander, W.R. Konstant, L.P. Pinto & M. Talebi: Family Atelidae (Howlers, Spider and Woolly Monkeys and Muriquis). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 525–529, 531–534. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).

[Wilson&Reeder-19] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Alouattinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-07].

[amw-20] Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 137–140. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[mdd-21] N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-14]. (ang.).

[hal&ros-22] L.B. Halenar & A.L. Rosenberger. A closer look at the „Protopithecus” fossil assemblages: new genus and species from Bahia, Brazil. „Journal of Human Evolution”. 65 (4), s. 385, 2013. DOI: 10.1016/j.jhevol.2013.07.008. (ang.).