Yang Liwei

Yang Liwei
杨利伟
Ilustracja
Yang Liwei (2011)
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1965
Huludao

Funkcja

astronauta

Łączny czas misji kosmicznych

21 godzin, 22 minut, 45 sekund

Misje

Shenzhou 5

Stopień wojskowy

generał major

Yang Liwei (chiń. 楊利偉; ur. 21 czerwca 1965 w Huludao) – chiński lotnik wojskowy i tajkonauta. Pierwszy obywatel chiński w przestrzeni kosmicznej. Generał major Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.

Życiorys

Wykształcenie i służba wojskowa

Skafander kosmiczny noszony przez Yanga Liweia

We wrześniu 1983 wstąpił do lotnictwa Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. W 1987 ukończył Wojskową Szkołę Lotniczą nr 8. Latał na myśliwcach. Jako pilot wylatał ponad 1350 godzin.

Kariera tejkonauty i loty kosmiczne

1 stycznia 1998 został wybrany do pierwszej, 14-osobowej, grupy chińskich kosmonautów (Chiny grupa 1) przewidzianych do lotów w kosmos na pokładzie statków kosmicznych typu Shenzhou. Kandydowało do niej ponad 1500 pilotów wojskowych. O tym, że to on będzie pierwszym chińskim astronautą, zadecydowano dopiero w przeddzień startu.

Start do misji Shenzhou 5 nastąpił 15 października 2003 z kosmodromu Jiuquan. Orbitę okołoziemską statek osiągnął w niespełna 10 minut. Po około 7 godzinach wykonano manewr korekcji orbity (zmieniono ją na kołową). W czasie lotu Yang Liwei sprawdzał działanie wszystkich systemów statku i systemu podtrzymywania życia. Na pokład zabrał ze sobą flagi Chińskiej Republiki Ludowej i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Na wypadek lądowania na nieprzewidzianym terenie miał ze sobą broń, nóż i pałatkę. Lot Shenzhou 5 był typowym lotem testowym. Kabina mogła faktycznie pomieścić jednocześnie 3 kosmonautów, a czas lotu, który nie przekroczył doby w docelowych planach może sięgać nawet kilkunastu dni. Próby na orbicie wypadły pomyślnie i po wykonaniu 14 okrążeń Ziemi Shenzhou 5 pomyślnie wylądował w rejonie miasta Siziwang w odległości ok. 100 km od Hohhot, stolicy Mongolii Wewnętrznej w Chinach. Po 15 minutach od lądowania przy pomocy ekipy ratunkowej opuścił kapsułę Shenzhou 5. Na orbicie pozostał moduł orbitalny statku, który wykonywał zadania o charakterze wojskowym (jego deorbitacja nastąpiła 30 maja 2004). Po zakończonym locie Yang Liwei został bohaterem narodowym Chin. W jednym z wywiadów przyznał, że nie widział z kosmosu Chińskiego Muru. 31 października 2003 odwiedził Hongkong, natomiast 5 listopada Makau.

Wiosną 2007 został nieoficjalnie wytypowany na dowódcę misji Shenzhou 10. W październiku 2007 mianowany zastępcą członka Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin (był nim do listopada 2012). 22 lipca 2008 został awansowany do stopnia generała majora. W 2010 opublikował swoją autobiografię.

Ordery, odznaczenia i nagrody

7 listopada 2003 przewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej Jiang Zemin, z uznaniu zasług, przyznał mu tytuł „Bohatera kosmosu”. Uroczystość odbyła się w Wielkiej Hali Ludowej. Doktorat honoris causa przyznał mu Uniwersytet Chiński w Hongkongu. W październiku 2017 otrzymał prestiżowy UNESCO Medal on Space Science.

Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych (Association of Space Explorers(inne języki)) przyznało mu Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 431).

Upamiętnienie

Yang Liwei upamiętniony na somalijskim znaczku pocztowym

Życie prywatne

Żonaty, ma syna.

Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Yang Liwei
Lp. Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1 15 października 2003 15 października 2003 Shenzhou 5 Dowódca 21 godzin 22 minuty i 45 sekund.
Łączny czas spędzony w kosmosie — 21 godzin 22 minuty i 45 sekund.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Yang Liwei, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-11-12].
  2. 1 2 3 4 Yang Liwei [online], www.astronautix.com [dostęp 2020-11-08].
  3. ↑ Yang Liwei, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-11-12] (ang.).
  4. 1 2 Yang Liwei: China's first astronaut -- china.org.cn [online], www.china.org.cn [dostęp 2020-11-13].
  5. ↑ 我国首位“太空人”杨利伟被授予少将军衔(图)-杨利伟,少将-北方网-新闻中心 [online], news.enorth.com.cn [dostęp 2020-11-08].
  6. ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2020-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-24)].
  7. ↑ Mission possible for Yang Liwei [online], www.chinadaily.com.cn [dostęp 2020-11-08].
  8. ↑ Chinese astronaut Yang Liwei among first UNESCO Space Science Medal winners [online], www.chinadaily.com.cn [dostęp 2020-11-08].
  9. ↑ 中国航天员杨利伟荣获联合国教科文组织“空间科学奖章”--国际--人民网 [online], world.people.com.cn [dostęp 2020-11-09].
  10. ↑ 杨利伟荣获联合国教科文组织“空间科学奖章” [online], www.cmse.gov.cn [dostęp 2020-11-09].
  11. ↑ Registry of Space Travelers. ase-astronauts.paperturn-view.com. [dostęp 2025-07-06]. (ang.).
  12. ↑ (21064) Yangliwei – Physik-Schule [online], physik.cosmos-indirekt.de [dostęp 2020-11-11] (niem.).
  13. ↑ Alamy Limited, Stock Photo - Yang Liwei 2010 Somalia stamp [online], Alamy [dostęp 2020-11-11] (ang.).
  14. ↑ Yang Liwei [online], lk.astronautilus.pl [dostęp 2020-11-13].